przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Wtorek, 14 marca 2017

"Suwerenne państwo polskie odrodziło się w 1918 roku z kultury i dzięki kulturze"

  |   Debata „Miejsce humanistyki w kulturze Polski współczesnej” odbyła się w Belwederze Debata „Miejsce humanistyki w kulturze Polski współczesnej” odbyła się w Belwederze Debata „Miejsce humanistyki w kulturze Polski współczesnej” odbyła się w Belwederze

Organizatorzy i Uczestnicy debaty

inaugurującej cykl spotkań poświęconych kulturze

z okazji obchodów 100. rocznicy
odzyskania przez Polskę niepodległości

„Miejsce humanistyki w kulturze Polski współczesnej”

w Belwederze w Warszawie
 
Panie i Panowie!
 

Serdecznie pozdrawiam wszystkich przybyłych na debatę inaugurującą cykl spotkań poświęconych kulturze z okazji obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości „Miejsce humanistyki w kulturze Polski współczesnej”. Jest mi niezmiernie miło, że mogę Państwa gościć w Belwederze. Bardzo się cieszę, że zbliżający się jubileusz przełomowego roku 1918 rozpoczyna się właśnie od wydarzeń związanych z polskim życiem duchowym.

 

Trzeciego listopada ubiegłego roku w Pałacu Prezydenckim otwarta została Sala Formistów i odbyła się sesja naukowa „Stulecie awangardy w Polsce” z okazji inauguracji obchodów Roku Awangardy. Dzisiaj zaś rozpoczynamy serię dyskusji, w których wybitni uczeni, myśliciele, pisarze i artyści podejmą refleksję nad zagadnieniami dotyczącymi kultury narodowej.

 

Uważam to za ogromnie istotne, gdyż sfera intelektualnych dociekań i twórczości artystycznej należy do najważniejszych przestrzeni, w których urzeczywistnia się wolność Polaków. Tak było wówczas, kiedy przed stu laty nasi przodkowie odbudowywali niepodległą Rzeczpospolitą, i tak jest również dzisiaj. Stąd też rozmowa o kulturze jest zarazem rozmową
o całości spraw dotyczących dzisiejszej Polski: o kondycji naszego państwa i społeczeństwa, o naszych osiągnięciach i sukcesach, szansach i wyzwaniach, atutach i słabościach.

 

Można bez cienia przesady stwierdzić, że suwerenne państwo polskie odrodziło się w 1918 roku właśnie z kultury i dzięki kulturze. W ciągu przeszło wieku to literatura i sztuka była głównym nośnikiem tożsamości narodowej i zbiorowej pamięci. Pisarze i artyści należeli do przywódców duchowych narodu na równi, a niekiedy nawet wyraźnie przed mężami stanu. Mimo ograniczania przez zaborców swobód obywatelskich, mimo germanizacji i rusyfikacji, mimo prób wynaradawiania młodych pokoleń w szkołach, to w wieku XIX ukształtował się nasz nowoczesny język ojczysty, wzorce postaw patriotycznych, swoista polska wrażliwość i wyobraźnia.

 

Dziedzictwo to nie należy zaś do przeszłości, lecz aż do teraz pozostaje żywe i aktualne. A jednocześnie okres niewoli był także czasem wielkich, fundamentalnych sporów o Polskę toczonych między Polakami; sporów, które są po dziś dzień otwarte i ważne. Romantyzm i pozytywizm, irredenta i praca organiczna, konserwatyzm i postępowość, tradycja i rewolucja – te pojęcia nadal zajmują centralne miejsca w naszym myśleniu i o minionych dziejach, i o teraźniejszości, i o przyszłości Polski i Polaków.

 

Pokolenia wyrosłe w epoce zaborów, mimo braku własnego państwa uformowane w etosie patriotycznym, który przekazywali twórcy kultury, odbudowały później niepodległą II Rzeczpospolitą. Polska okresu międzywojennego doceniła zasługi wieszczów i myślicieli narodowych, zaliczając ich do panteonu najznakomitszych Polaków wszystkich czasów.

 

Ich dorobek oddziaływał także na generację dorastającą już w warunkach wolności, wykształconą w polskich szkołach i uczelniach, która potem sprostała najcięższej dziejowej próbie, dając niezliczone dowody męstwa i heroizmu podczas II wojny światowej i zmagań z dwoma totalitaryzmami.

 

Przesłanie płynące z myśli i literatury narodowej wywarło również głęboki wpływ na późniejsze pokolenia Polaków, wydając wspaniałe owoce w wielkim ruchu „Solidarności” i pracy podziemnej. I wreszcie także wolna Polska, ponownie odrodzona po półwieczu zniewolenia przez niemiecki nazizm i sowiecki komunizm, na powrót zwróciła się ku najlepszym tradycjom, wpajając swojej młodzieży ideę wierności wzorcom zawartym w dziełach kultury narodowej.

 

Jestem przekonany, że również dzisiaj – kiedy przeżywamy prawdziwy renesans patriotyzmu i powszechnie oddajemy cześć bohaterom naszej historii, niekiedy celowo zapomnianym przez długie lata – to literatura i sztuka, film i prace naukowe są podstawowymi mediami, przenoszącymi w nasze czasy odwieczne, uświęcone treści polskiej tożsamości. Kultura pozostaje fundamentem, na którym nadal wznosić się będzie gmach biało-czerwonej wspólnoty.

 

Dlatego kiedy teraz, w okresie przygotowań do jubileuszu stulecia obchodów niepodległości, spoglądamy wstecz, ku rokowi 1918, oraz ku nurtom i zjawiskom, które go poprzedziły i przygotowały, winniśmy też patrzeć na polski dzień dzisiejszy, w którym widać już zwiastuny przyszłości. Kultura narodowa nadal odgrywać będzie zasadniczą rolę w budowaniu naszego polskiego jutra. I od tego, jaka to będzie kultura, wokół jakich wartości skoncentrowana, zależy też to, jaka będzie przyszłość naszej Ojczyzny i narodu.

 

Z wyrazami szacunku i sympatii

 

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
 
Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.