przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Środa, 13 maja 2009

Order dla Anny Burdy

W dniu 13 maja br. Prezydent Miasta Łodzi Jerzy Kropiwnicki w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wręczył Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za bohaterską postawę w walce o zachowanie tożsamości narodowej, za działalność na rzecz kształtowania moralności i patriotycznej postawy polskiej młodzieży, Annę Burdę.

Anna Burdówna, urodziła się 5 lipca 1911 r. Od 12 roku życia należała do Związku Harcerstwa Polskiego. W latach trzydziestych XX w. zajmowała się grupami Polonii belgijskiej przebywającej na wakacjach w Polsce.

W 1938 r. podjęła najpierw pracę w szkole Macierzy Szkolnej w Szymankowie. Następnie w lutym 1939 r. powierzono jej obowiązki kierowniczki i zarazem nauczycielki w analogicznej szkole w Ełganowie. Poza tym uczyła historii i religii w polskiej szkole w pobliskich Trąbkach Wielkich. Dzięki niej i innym polskim nauczycielom wspomniane szkoły stały się najważniejszymi miejscami spotkań rodzimej ludności polskiej. Burdówna działała na rzecz ZHP i w ramach struktur Wojskowego Przysposobienia Kobiet. Przed wybuchem wojny zdążyła zorganizować wyjazd grupy uczniów na wycieczkę do Poznania. W sierpniu 1939 r., mimo ostrzeżeń ze strony kierownictwa Macierzy Szkolnej przed nadchodzącą wojną, postanowiła pozostać na posterunku, wraz z uczniami i ich rodzicami. Okazało się to brzemienne w skutkach.

1 września 1939 r. członkowie hitlerowskich organizacji paramilitarnych i funkcjonariusze służb policyjnych (zwłaszcza gestapo) przystąpili do zatrzymywania najbardziej znanych działaczy polonijnych. Do nich zaliczono Annę Burdównę. Wraz z innymi Polakami została przewieziona do budynku szkoły podstawowej w Pruszczu Gdańskim, przekształconej na tymczasowy punkt koncentracji aresztowanych z powiatu Gdańskie Wyżyny. Poddawano ich tam wstępnym brutalnym przesłuchaniom prowadzonym przez miejscowych nazistów i gestapowców z Gdańska. Przeszła przez nie również Anna Burdówna, wspierana duchowo przez starszą koleżankę Kunegundę Pawłowską kierowniczkę polskiego przedszkola w Trąbkach Wielkich.

Po kilkudniowym pobycie w prowizorycznym miejscu uwięzienia Polaków rozwożono do różnych więzień i obozów. Anna Burdówna trafiła do więzienia w Gdańsku przy ul. Schiβtange (dziś ul. Kurkowa). Stamtąd skierowano ją na kilka tygodni do przymusowych prac polowych w majątku Wyszecin pod Wejherowem, a następnie do obozu koncentracyjnego dla kobiet w Ravensbrück, dokąd przybyła w 10 kwietnia 1940 r. Nadano jej numer 3048. Była jedną z pierwszych Polek w tym strasznym miejscu, z którego została uwolniona dopiero w 1945 r.
Pobyt w KL Ravensbrück nie złamał ducha dzielnej nauczycielki. Był to czas cierpień, a zarazem okres heroiczny. Świadczą o tym liczne wzmianki na jej temat zawarte w relacjach współwięźniarek. W obozie włączyła się do działalność konspiracyjną, wspierając m.in. tajną drużynę harcerek starszych o kryptonimie "Mury", powołaną do życia 31 listopada 1941 r. Pracując w obozowej kuchni dostarczała wspólnie z koleżankami dodatkową żywność i lekarstwa chorym więźniarkom ze szpitala obozowego. Co najmniej raz została za to ukarana pobytem w karcerze (tzw. bunkier). Dawała wykłady na temat historii, pisała wiersze, przekazywała informacje z niemieckiego radia, słuchanego wbrew zakazom Niemców podczas pracy w ich biurze. Na polecenie konspiracyjnej organizacji Polek pozostała w obozie w okresie ewakuacji większości więźniarek, by opiekować się chorymi.

W sierpniu 1945 r. A. Burdówna wróciła do Polski, osiedlając się w rodzinnej Łodzi. Do przejścia na emeryturę w 1976 r. pracowała jako nauczycielka, a jednocześnie była instruktorką ZHP. Życie poświęciła pracy z dziećmi i młodzieżą, a część sił również opiece nad starymi rodzicami. Przez wiele lat utrzymywała kontakt z dawnymi uczniami i przyjaciółmi z Trąbek Wielkich i Ełganowa.

 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.