przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Sobota, 26 listopada 2011

List Prezydenta RP na otwarciu wystawy o Stanisławie Auguście na Zamku Królewskim

List prezydenta z okazji otwarcia wystawy   |   List prezydenta z okazji otwarcia wystawy "Stanisław August, ostatni król Polski. Polityk, mecenas, reformator 1764-1795" odczytał minister Maciej Klimczak, fot. Andrzej Ring. List prezydenta z okazji otwarcia wystawy "Stanisław August, ostatni król Polski. Polityk, mecenas, reformator 1764-1795" odczytał minister Maciej Klimczak, fot. Andrzej Ring. List prezydenta z okazji otwarcia wystawy "Stanisław August, ostatni król Polski. Polityk, mecenas, reformator 1764-1795" odczytał minister Maciej Klimczak, fot. Andrzej Ring.

List prezydenta Bronisława Komorowskiego z okazji otwarcia wystawy "Stanisław August, ostatni król Polski. Polityk, mecenas, reformator 1764-1795" na Zamku Królewskim w Warszawie odczytał minister Maciej Klimczak:

 

Uczestnicy otwarcia wystawy

Stanisław August, ostatni król Polski.
Polityk, mecenas, reformator 1764-1795

na Zamku Królewskim w Warszawie

 
Szanowni Państwo!
 

Przekazuję serdeczne pozdrowienia wszystkim uczestnikom otwarcia wystawy Stanisław August, ostatni król Polski. Polityk, mecenas, reformator 1764-1795. Dziękuję Dyrekcji Zamku Królewskiego w Warszawie za inicjatywę zorganizowania ekspozycji, która z pewnością zwiększy zainteresowanie Polaków postacią naszego ostatniego monarchy. Zamek Królewski, tak wiele zawdzięczający dobremu gustowi króla Stanisława Augusta, to znakomite miejsce do prezentacji losów tego władcy. Przekonany o znaczeniu wystawy dla rozwijania świadomości historycznej Polaków, zdecydowałem o objęciu jej honorowym patronatem.

 

Stanisław August Poniatowski był królem kontrowersyjnym i takim pozostaje po dziś dzień. Wielu historyków zarzuca mu słabość charakteru, uległość wobec zewnętrznych presji, brak politycznej konsekwencji. Wytyka się mu kardynalne błędy, by wymienić tylko akces do konfederacji targowickiej i zgodę na abdykację, która przypieczętowała upadek pierwszej Rzeczypospolitej. Próby obrony ostatniego polskiego monarchy skupiają się więc zazwyczaj na jego dokonaniach w dziedzinie mecenatu sztuki, wspierania instytucji naukowych i kulturalnych. Zbyt często chyba zapomina się przy tym, że Stanisław August wstępował na tron państwa de facto już niesuwerennego, zależnego w swojej polityce od rosyjskich decyzji. Ocena jego panowania musi więc uwzględniać kontekst, w jakim przyszło mu działać.

 

Autorzy otwieranej dziś wystawy postawili sobie za cel podważenie uproszczonych interpretacji i ocen ostatniego polskiego monarchy. Zgromadzone na wystawie wspaniałe dzieła sztuki, pamiątki historyczne i archiwalia mają ukazać, że mecenat artystyczny i rozwój polskich instytucji naukowych były częścią politycznego programu Stanisława Augusta. On sam powiedział, że jego ambicją jest naprawa stanu politycznego (…) Ojczyzny oraz rozwój geniuszu (…) narodu. Ten drugi cel udało się królowi w dużej mierze zrealizować. Szkoła Rycerska, Komisja Edukacji Narodowej, Teatr Narodowy – to przecież utworzone właśnie w czasach stanisławowskich instytucje, których działalność budziła Polaków z saskiego letargu, przywracała myślenie kategoriami patriotycznymi i obywatelskimi. Twórcy wystawy słusznie nazywają to odrodzeniem w upadku. Stanisław August dobrze rozumiał, jakie znaczenie dla przetrwania naszego narodu
ma stan jego ducha – poziom świadomości kulturalnej, naukowej i obywatelskiej Polaków. Ostatni król był jednym ze sprawców ożywienia duchowej substancji, która pozwoliła polskiej tożsamości przetrwać noc zaborów.

 

Także w wymiarze stricte politycznym oceny dokonań Stanisława Augusta bywają chyba zbyt surowe. Jednym z najważniejszych elementów naszej tradycji niepodległościowej i narodowej świadomości jest przecież doniosłe wydarzenie doby stanisławowskiej – uchwalenie Konstytucji 3 maja. To prawda, że nasz ostatni monarcha nie dość stanowczo bronił nowego ustroju. Ale przecież bez jego światłego wsparcia
dla reformatorskich projektów nie moglibyśmy dziś szczycić się pierwszą w Europie nowoczesną konstytucją. Konstytucją, której wspomnienie pozwoliło Polakom przez lata zaborów i okupacji zachować nadzieję na odzyskanie wolności.

 

Stanisław August jest postacią, obok której nie sposób przejść obojętnie. Otwierana dziś na Zamku Królewskim wystawa, w tak szerokim kontekście prezentująca jego osobę i działalność, stanowi zaproszenie do dyskusji i polemik, które – bez względu na ich wynik – pomagają nam zrozumieć złożoną historię naszego kraju. Raz jeszcze dziękując organizatorom wystawy, życzę wszystkim zwiedzającym wielu estetycznych doznań i historycznych refleksji.

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.