przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Poniedziałek, 2 kwietnia 2012

List prezydenta w 15. rocznicę uchwalenia konstytucji

Zdjęcie z konferencji w Senacie poświęconej 15. rocznicy uchwalenia konstytucji   |   Konferencja w Senacie poświęcona 15. rocznicy uchwalenia konstytucji Konferencja w Senacie poświęcona 15. rocznicy uchwalenia konstytucji Konferencja w Senacie poświęcona 15. rocznicy uchwalenia konstytucji Konferencja w Senacie poświęcona 15. rocznicy uchwalenia konstytucji Konferencja w Senacie poświęcona 15. rocznicy uchwalenia konstytucji Konferencja w Senacie poświęcona 15. rocznicy uchwalenia konstytucji

Na poniedziałkowej konferencji w Senacie zorganizowanej z okazji 15. rocznicy uchwalenia konstytucji Prezydenta RP reprezentowali szef Kancelarii Prezydenta Jacek Michałowski oraz minister Krzysztof H. Łaszkiewicz, który odczytał list Bronisława Komorowskiego do uczestników i organizatorów:

 

Organizatorzy i Uczestnicy

Konferencji z okazji 15. rocznicy

uchwalenia Konstytucji RP 

 
Szanowny Panie Marszałku, 
Szanowni Państwo
 

Serdecznie pozdrawiam organizatorów i uczestników konferencji z okazji 15. rocznicy uchwalenia Konstytucji RP. Przywołujemy niezwykle doniosłe wydarzenie w dziejach niepodległej III Rzeczypospolitej, które powinno stanowić punkt odniesienia dla całej obywatelskiej wspólnoty w naszym demokratycznym państwie. Rocznica uchwalenia Ustawy Zasadniczej jest okazją do refleksji nad doświadczeniami, jakie zdobyła Polska pod rządami tej Konstytucji. Składam wyrazy uznania organizatorom konferencji za stworzenie forum dla tej ważnej debaty.

 

Kiedy w 1989 roku Rzeczpospolita odzyskała suwerenność, stało się jasne, że wartości demokracji i państwa prawa, muszą znaleźć wyraz w nowym porządku konstytucyjnym. Nie można było na dłuższą metę zaakceptować sytuacji, w której nadal obowiązywała konstytucja powstała w czasach stalinowskich, nieprzystająca do nowej rzeczywistości. Zmiany, jakie od 1989 roku wprowadzano, nie były wystarczające. Kwestii tych nie rozwiązywała również tak zwana Mała Konstytucja, określająca ramy kompetencyjne naczelnych organów państwa, choć tego ważnego dokonania polskiej demokracji nie wolno nie doceniać. Uchwalenie nowej, odpowiadającej współczesnym wyzwaniom konstytucji wymagało dłuższego czasu refleksji i zbudowania politycznego kompromisu wokół fundamentalnych dla Polski kwestii ustrojowych i aksjologicznych.

 

Dziś wiele zapisów obowiązującej Ustawy Zasadniczej traktujemy jako stwierdzenia oczywiste, które w najlepszy sposób wyrażają łączący nas wspólny mianownik wartości i norm. Wybitni prawnicy konstytucjonaliści dysponujący głęboką, fachową wiedzą, propaństwowym zmysłem, a jednocześnie wrażliwością na kwestię ochrony podstawowych praw człowieka i swobód obywatelskich takie właśnie rozwiązania i zapisy precyzyjnie sformułowali. Wszystkim tym znakomitym ekspertom należy się nasza wdzięczność. Cieszę się, że przedstawiciele tego zacnego grona są dziś obecni podczas tej uroczystości.

 

W sposób szczególny trzeba docenić twórców mądrego kompromisu konstytucyjnego, którzy w tamtym czasie wykazali się dalekowzrocznością, odpowiedzialnością i zrozumieniem polskiej racji stanu. Potrafili ponad partyjnymi podziałami i bieżącymi sporami zbudować porozumienie wokół spraw najważniejszych dla wszystkich Polaków. W naszej pamięci szczególnie zapisało się rozwiązanie nabrzmiałego problemu związanego z preambułą Konstytucji, a odzwierciedlającego istotne różnice światopoglądowe w polskim społeczeństwie. Premierowi Tadeuszowi Mazowieckiemu zawdzięczamy mądrą, koncyliacyjną formułę, która pogodziła strony sporu dotyczącego źródeł podstawowych wartości. Podobnie Prezydent Aleksander Kwaśniewski, który jako przewodniczący Komisji Konstytucyjnej, a potem Głowa Państwa, tak wiele uczynił dla zbudowania ponadpartyjnej konstytucyjnej koalicji. Ostateczny i najważniejszy podpis pod tym dziejowym dokumentem złożyli sami Polacy, którzy po raz pierwszy w historii wzięli udział w referendum konstytucyjnym. W ten sposób niezwykle wymowny wyraz znalazł konstytucyjny zapis, że Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli.

 
Panie i Panowie!
 

Z perspektywy czasu widzimy, że Ustawa Zasadnicza z 2 kwietnia 1997 roku dobrze zdała życiowy egzamin. Jest to nowoczesna konstytucja nowoczesnego państwa. Zapewniając stabilność Rzeczypospolitej, umocniła zarazem prawa i pozycję jej obywateli. Uczyniła zasadę demokratycznego państwa prawnego jedyną podstawą działania publicznych instytucji. Dobitnym tego wyrazem jest pozycja Trybunału Konstytucyjnego, który między innymi orzeka w sposób ostateczny o zgodności ustaw z Konstytucją oraz kontroluje konstytucyjność umów międzynarodowych, a także możliwość złożenia przez obywatela do Trybunału Konstytucyjnego indywidualnej skargi konstytucyjnej. Stabilność państwa została zagwarantowana w różnych wymiarach; choćby poprzez wprowadzenie reguł finansowych, takich jak niezależność Rady Polityki Pieniężnej czy określenie granic dopuszczalnego długu publicznego poniżej 60% PKB. Świadczy to o przenikliwości twórców naszej Konstytucji, skoro podobne rozwiązania są dziś dopiero postulowane przez wiele wysoko rozwiniętych krajów Unii Europejskiej. Jednocześnie nasza Ustawa Zasadnicza umożliwiła Polsce otwarcie na procesy integracyjne – mam na myśli klauzulę europejską, stanowiąca podstawę przystąpienia do UE oraz przekazania tej wspólnocie niektórych kompetencji.

 

Każdy porządek konstytucyjny musi mierzyć się z nowymi wyzwaniami. Po doświadczeniach wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej nadszedł czas, by doprecyzować konstytucyjne zasady naszego uczestnictwa we Wspólnocie. Dlatego w listopadzie 2010 roku wniosłem do Sejmu projekt ustawy o zmianie Ustawy Zasadniczej w odniesieniu do tych właśnie zagadnień. Propozycje nowelizacji dotyczyły nowych form współpracy w Unii Europejskiej oraz regulacji prawnych związanych z przyszłym przystąpieniem Polski do strefy euro. Pomimo wielu miesięcy prac w Komisji Konstytucyjnej, stosowne zmiany nie zostały przyjęte w minionej kadencji Sejmu. Mam nadzieję, że dorobek Komisji będzie wykorzystany w przyszłości.

 
Szanowni Państwo!
 

O sukcesie zapisów Konstytucji i ich rzeczywistym znaczeniu decyduje praktyka konstytucyjna. Udowodniła ona, że początkowe obawy dotyczące nowych regulacji okazały się nieuzasadnione. Konstytucja jako źródło praw obywateli i kompetencji państwa zachowała swój prymat również po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Potwierdza to orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. To właśnie konstytucja narodowa jest gwarancją chroniącą tożsamość i suwerenność naszego państwa.

 

Dla mnie, jako Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, istotne jest, że Konstytucja jest punktem odniesienia dla oceny każdego aktu prawnego pochodzącego od organów państwa. To właśnie Prezydentowi powierzona została powinność czuwania nad przestrzeganiem Ustawy Zasadniczej. Mam świadomość tej misji i ciążącej na mnie odpowiedzialności. Konstytucja jest we współczesnej Polsce najważniejszym kryterium legalności i poprawności działań rządzących i administracji. Chroni to obywatela przed arbitralnością władzy, osłaniając jego wolności i prawa. Poprzez zapisy o obywatelskiej inicjatywie ustawodawczej, skardze konstytucyjnej, referendum, a także poprzez zaakcentowanie znaczenia samorządności, Konstytucja umacnia społeczeństwo obywatelskie i rozwija zaangażowanie Polaków w sprawy publiczne. Właśnie my, spadkobiercy wspaniałych tradycji konstytucyjnych, jednych z najstarszych w Europie i na świecie, powinniśmy w większym jeszcze stopniu budować wspólnotę obywatelską wokół podstawowych wartości i norm, zawartych w naszej Ustawie Zasadniczej. Wierzę, że w znaczący sposób przyczyni się do tego także dzisiejsza konferencja. Dziękując raz jeszcze jej organizatorom, życzę wszystkim zgromadzonym pogłębionej refleksji i inspirującej dyskusji. Proszę przyjąć życzenia owocnych obrad i wszelkiej pomyślności.

 

 

Bronisław Komorowski

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.