przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Wtorek, 13 listopada 2012

List prezydenta na konferencji na UKSW

Minister Michałowski na konferencji na UKSW

 

Organizatorzy i Uczestnicy konferencji
Dylematy obecności Kościoła i chrześcijan w świecie –
przełom Soboru Watykańskiego II
na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego
w Warszawie


Eminencjo Księże Kardynale!
Szanowni Państwo!

Z uznaniem witam inicjatywę Instytutu Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, stołecznego Centrum Myśli Jana Pawła II oraz Fundacji Jerzego Turowicza, jaką jest rozpoczynająca się dzisiaj konferencja Dylematy obecności Kościoła i chrześcijan w świecie – przełom Soboru Watykańskiego II. Serdecznie pozdrawiam uczestników tej debaty – grono uczonych i publicystów, znawców myśli katolickiej z kraju i zagranicy.

Obchodzona w tym roku 50. rocznica rozpoczęcia obrad Soboru Watykańskiego II przypomniała historyczne znaczenie tego wydarzenia, daleko wykraczające poza kontekst stricte konfesyjny. Dorobek intelektualny Soboru stanowi bowiem niebagatelny wkład w rozwój ludzkiej myśli i kultury. Vaticanum Secundum wywarło wielki wpływ na życie codzienne i umysłowe, na sposób przeżywania wiary i postrzegania świata setek milionów katolików. Nie pozostało to także bez wpływu na sferę publiczną w krajach, w których byli oni obecni – zarówno tam, gdzie tworzą grupę bardzo liczną lub większościową, jak i tam, gdzie należą do mniejszości wyznaniowych. W pewnej mierze wydarzenie to miało również wpływ na relacje międzynarodowe – biorąc pod uwagę rolę, jaką odgrywa w tej dziedzinie Stolica Apostolska.

W tym kontekście trzeba wskazać na dwa elementy, które pozwalają mówić o Soborze jako o szczególnym przełomie. Po pierwsze, dystansując się od wszelkiego klerykalizmu, Sobór podkreślił, że za misję Kościoła współodpowiedzialny jest również laikat. Po drugie, odwołując się do źródeł chrześcijaństwa, podjęto decyzję o odrzuceniu narosłego przez wieki balastu doczesnych obciążeń i ograniczeń. Formułę autorytatywnego wykładu, o wadze którego decydowały również ziemskie wpływy Kościoła, zastąpił dialog. Dialog, którego warunkiem wstępnym winien być szacunek dla rozmówcy, wola wysłuchania i zrozumienia jego racji oraz gotowość do uszanowania jego wolności, jeżeli chce pozostać przy swoim zdaniu. Także jeśli tym rozmówcą jest innowierca, agnostyk, ateista lub wyznawca innego światopoglądu sytuującego się w opozycji wobec Kościoła. Tak pojmowany dialog jest fundamentem nowoczesnej demokracji, pokoju społecznego, poszanowania praw człowieka i obywatela. Dlatego przesłanie Soboru ma wymiar uniwersalny. Apeluje ono do wszystkich ludzi dobrej woli, stwarza płaszczyznę porozumienia i współpracy między wierzącymi w Boga będącego źródłem prawdy, sprawiedliwości, dobra i piękna, jak i nie podzielającymi tej wiary, a te uniwersalne wartości wywodzącymi z innych źródeł (jak to ujmuje nasza Konstytucja). Jest wskazówką dla wszystkich uczestników życia publicznego, bez względu na wyznawany przez nich światopogląd – choć, oczywiście, w pierwszym rzędzie dla katolików, których Sobór poucza, iż człowiek jednak może zwracać się do dobra tylko w sposób wolny (Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes, 17), a prawda nie inaczej się narzuca, jak tylko siłą samej prawdy (Deklaracja o wolności religijnej Dignitatis humanae, 1).

W interpretacji papieży oraz czołowych myślicieli epoki posoborowej Sobór jednoznacznie odciął się od tego nurtu myśli politycznej, który dąży do podporządkowania sfery świeckiej określonej tradycji religijnej. Jednocześnie przypomniano, iż dla wierzącego tradycja ta winna być inspiracją i motywacją na polu aktywności świeckiej. Znakomicie wyraził to Jan Paweł II, który przemawiając w Sejmie RP, apelował o poszanowanie właściwej życiu wspólnoty politycznej autonomii, ale też wzywał do respektowania zasad etycznych przez instytucje państwa demokratycznego. Kościół po Soborze kontynuuje swoją misję jako niestrudzony, a bywa, że wręcz heroiczny głosiciel Dekalogu, ewangelicznej miłości bliźniego, sprawiedliwości i pokoju – także w relacjach społecznych i stosunkach międzynarodowych. Jego nauczanie wpływało i nadal wpływa na ideowe oblicze nie tylko państw i społeczeństw euroatlantyckiego kręgu kulturowego, ale też w Afryce i Azji.

W perspektywie myśli soborowej wspólnota cywilna i wspólnota wierzących przenikają się i nawzajem się potrzebują. Społeczna „infrastruktura zaufania”, inspirowana chrześcijańską ideą braterstwa wszystkich ludzi, umożliwia skuteczne zabiegi o wspólne dobro, włączając w to działanie zarówno wiernych Kościoła, jak i pozostających poza nim. Dyskurs ekskluzywizmu, rywalizacji i ekspansji należy zastąpić – na każdym poziomie – dyskursem dialogu, spotkania i współpracy. W tym sensie nauczanie Soboru Watykańskiego II jest ogromnym krokiem w kierunku świata bez wojen, wyzysku, dominacji, fanatyzmu, nietolerancji. A zarazem krokiem na drodze, na której prawdy Ewangelii łatwiej zrozumieć i łatwiej przyjąć je także w perspektywie osobistej, religijnej.

Tak pojmowane dziedzictwo Soboru Watykańskiego II jest mi szczególnie bliskie i pomocne w pełnieniu służby publicznej. Traktuję je jako swego rodzaju busolę ułatwiającą znalezienie dobrej drogi pośród raf współczesnych sporów etycznych i politycznych. Zapewne cenne będzie też postawienie sobie pytania, w jakim stopniu zaadaptowaliśmy w Polsce – w życiu Kościoła i w życiu publicznym – idee i wskazania Soboru, oraz uświadomienie sobie, że jest to proces niedokończony i czekający na nowe impulsy. Tym chętniej zapoznam się z materiałami tej konferencji, z opiniami prelegentów i dyskutantów. Jestem przekonany, że będzie to owocna i ciekawa wymiana myśli.

 

Bronisław Komorowski

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.