przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Wtorek, 22 stycznia 2013

List prezydenta na konferencji w Krakowie

Organizatorzy i Uczestnicy
konferencji „Powstanie Styczniowe
jako dziedzictwo historyczne Małopolski.
Małopolski Szlak Powstania Styczniowego”
w Krakowie

 

 

Dzisiejszą konferencją „Powstanie Styczniowe jako dziedzictwo historyczne Małopolski” włączają się Państwo w ogólnopolskie obchody 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego. To ważne i cenne, że jubileuszowym uroczystościom i wieczornicom, rekonstrukcjom i koncertom towarzyszą spotkania naukowe, które wnoszą do naszej historycznej świadomości konkretną wiedzę i fakty o styczniowej insurekcji. Wyrażam wdzięczność wszystkim osobom i instytucjom, które zorganizowały konferencję, za stworzenie forum pogłębionej refleksji nad tym ważnym rozdziałem naszych dziejów.

Powstanie Styczniowe wybuchło na terenie Królestwa Kongresowego, objęło też tak zwane „ziemie zabrane”, ale różnorodne formy pomocy powstańcom świadczone były także przez Polaków spoza zaboru rosyjskiego. Niezwykle ważną dla powstania rolę odegrało środowisko akademików krakowskich – postaci takie jak Stanisław Tarnowski, Józef Majer czy Adolf Aleksandrowicz. Z zaboru austriackiego przedarło się na obszar objęty działaniami powstańczymi wielu ochotników, dostarczano stamtąd fundusze i broń. Warto podkreślić, że insurekcyjne zaangażowanie Polaków z innych zaborów umocniło poczucie narodowej solidarności, zacieśniło więzi, które po odzyskaniu niepodległości ułatwiły scalenie polskich dzielnic w jedno. Także w tym sensie rok 1863 pracował na rzecz 1918.

Część terenów Małopolski, pozostająca wówczas w granicach imperium rosyjskiego, stanowiła teatrum działań powstańczych. Ojców, Olkusz, Miechów – miejsce jednej z największych bitew podczas powstania – to tylko niektóre miejscowości wyznaczające małopolski szlak Powstania Styczniowego. Do tego etosu narodowowyzwoleńczej walki świadomie nawiązywał, pięćdziesiąt lat po wybuchu Powstania, twórca naszej niepodległości Józef Piłsudski, którego Legiony rozpoczęły przecież swój szlak bojowy właśnie w Małopolsce. Naczelnik podkreślał wielkość naszego narodu w wielkiej epoce 1863 roku. Ta wielkość wynikała nie tylko z bohaterstwa, z poświęcenia powstańców, gotowych zaryzykować wszystko dla spełnienia marzenia o wolności. Brała się ona także z nowego poziomu świadomości narodowej, z nowoczesnego i demokratycznego etosu, jaki znalazł wyraz już w pierwszej powstańczej deklaracji, w Manifeście z 22 stycznia 1863 roku.

Gdyby nie ten demokratyczny, uniwersalny wymiar styczniowego zrywu, nigdy nie spotkałby się on z sympatią i poparciem europejskiej, a początkowo również i rosyjskiej opinii publicznej. Udział Rosjan, Ukraińców, Węgrów, Włochów, Francuzów, Niemców i przedstawicieli innych nacji w walkach powstańczych dobitnie pokazuje, że w 1863 roku Polacy, jak wiele razy w swych dziejach, bili się nie tylko o własną wolność. Także w tym sensie rok 1863 na nowo przybliżył Polskę do Europy. Wdzięczny jestem organizatorom dzisiejszej konferencji za przypomnienie postaci takich jak przybyły z Włoch pułkownik Francesco Nullo, który dowodził oddziałem garibaldczyków, poległ w bitwie pod Krzykawką i pochowany jest w Olkuszu. Te nieco zapomniane czy nieznane szerzej fakty pozwalają umieścić Powstanie w ogólniejszej perspektywie dziejów europejskich, pogłębić wydawane o nim sądy, lepiej zrozumieć historyczny kontekst, w jakim przyszło naszym przodkom podejmować decyzje i walkę.

Raz jeszcze dziękuję organizatorom konferencji za umożliwienie debaty o Powstaniu Styczniowym. Ta debata jest potrzebna, bo trudno zrozumieć samego siebie, nie rozumiejąc własnej historii. Ten dyskurs może i powinien być krytyczny. Ale we wszystkich formułowanych sądach powinniśmy zachować pokorę wobec złożoności historii, a przede wszystkim wobec daniny krwi złożonej przez powstańców, naszych przodków, dla niepodległości i wolności Polski.

Życzę Państwu owocnych obrad.

 

Bronisław Komorowski
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.