przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Wtorek, 19 kwietnia 2011

Wystąpienie Prezydenta RP na konferencji "25 lat po katastrofie czarnobylskiej. Bezpieczeństwo przyszłości"

Katastrofa elektrowni atomowej w Czarnobylu w 1986 roku była niewątpliwie najtragiczniejszą w historii energetyki atomowej. Skażenie i nieszczęścia ludzkie z nim związane najsilniej dotknęły jednak Ukrainę, Białoruś i Rosję, wtedy Republiki Związku Radzieckiego. Dzisiaj, wyrażając współczucie narodowi ukraińskiemu, białoruskiemu i rosyjskiemu, trzeba zauważyć, że świat bardzo się zmienił, zmieniła się mapa polityczna, zmieniły się ustroje, ale jedno się nie zmieniło – to, że ludzie do dzisiejszego dnia na tym obszarze odczuwają straszliwe skutki tej katastrofy.

 

Dlatego słusznie jesteśmy dumni z pomocy, którą świat – w tym także Polska – udzielił od razu po tym tragicznym wydarzeniu. Od początku Polska uczestniczyła w likwidacji skutków katastrofy – w fazie zapobiegania rozszerzeniu skażenia promieniotwórczego i w kolejnych etapach likwidacji jej następstw. Dzisiaj, po dwudziestu pięciu latach po katastrofie, głównym problemem jest dokończenie budowy bezpiecznego sarkofagu dla czwartego bloku elektrowni, ale równie ważne jest zapewnienie społecznego i gospodarczego rozwoju terenów dotkniętych skutkami awarii,  przełamanie swoistego syndromu Czarnobyla. Niesłychanie ważne jest – także w świetle ostatnich nieszczęść, które dotknęły Japonię – podtrzymanie tej silnej woli okazywania sobie nawzajem solidarności w obliczu zagrożeń jądrowych, elektrowni jądrowych. Zgodnie z rezolucją ONZ, która w dwudziestą  rocznicę katastrofy proklamowała dziesięciolecie odbudowy i stałego rozwoju dla terytoriów, które ucierpiały w wyniku tej katastrofy, Polska uczestniczy w programach wyspecjalizowanych agend ONZ, także w działaniach Unii Europejskiej, oraz realizuje własne programy pomocowe.

 

 Do tej pory udzieliliśmy wsparcia na poziomie dwóch i pół miliona euro. Mamy świadomość, że solidarność ma niejeden wymiar, ale ma także ten wymiar czysto finansowy, dlatego, odpowiadając na apele europejskiej służby działań zewnętrznych, Polska włączy się do unijnego funduszu dodatkowego wsparcia finansowego i deklaruje wpłatę do tego funduszu w wysokości półtora miliona euro. Będziemy też realizowali z własnych środków projekt aktywizujący środowiska lokalne, samorządy i administrację na rzecz umocnienia procesów planowania rozwoju, inwestycji i ochrony środowiska w trzech regionach dotkniętych katastrofą. W dalszym ciągu będziemy udzielali wsparcia technicznego dla centrów rehabilitacji psychospołecznej w ramach polskiej pomocy rozwojowej.

 

Dwudziesta piąta rocznica katastrofy czarnobylskiej jest okazją do rozmowy na temat bezpiecznego wykorzystania energii jądrowej w celach pokojowych. W 1986 roku bezpośrednią przyczyną katastrofy był błąd ludzki, ale o jej skutkach decydowały również stosowane wówczas technologie oraz pewnie fakt, że ta elektrownia miała cel absolutnie nie cywilny, ale wojskowy – produkcję plutonu. Niewątpliwie istotne znaczenie dla przebiegu samej katastrofy oraz narastania lęku z tym związanego na tych terenach i w innych krajach, także w Polsce, miał sam system totalitarnej władzy, funkcjonowanie tych systemów totalitarnych. Bo przecież doskonale pamiętamy, że fakt katastrofy ukrywano przed opinią publiczną własną i reszty świata. To do dzisiaj zostawiło trwały ślad wielkiego lęku związanego z każdą inwestycją w obszarze energetyki jądrowej.

 

Dzisiaj na szczęście mamy inne technologie. Dzisiaj zmierzamy do systemu współpracy, ale także wzajemnej kontroli związanej z bezpieczeństwem, z bezpiecznym wykorzystaniem atomu. Polska jest tym w sposób szczególny zainteresowana. Bo chociaż z powodów naturalnych uwarunkowań na obszarach europejskich choć zdarzają się awarie, to nie mają one charakteru katastrofy, to jednak my także mamy świadomość, poprzez świeże doświadczenie dramatu w Japonii, jak łatwo jest tworzyć poważne źródła lęku i obaw w społeczeństwie. A przecież wszyscy traktujemy energię jądrową, nuklearną jako poważną alternatywę w obliczu narastającego kryzysu zaopatrzenia w źródła energii. Polska w 2009 roku podjęła decyzję o wdrożeniu własnego programu budowania energetyki jądrowej. Kwestie bezpieczeństwa mają w tym programie priorytetowe znaczenie, dlatego w pełni udzielamy poparcia wszelkim inicjatywom związanym z międzynarodową kontrolą nad technologiami, nad stosowanymi zabezpieczeniami i sprawdzaniem systemu elektrowni jądrowych. Chcemy czerpać z doświadczeń innych krajów, które przed nami wdrożyły takie programy; chcemy się również uczyć na cudzych doświadczeniach, nawet na tych najbardziej bolesnych – na doświadczeniu Ukrainy, a także Japonii.

 

Dziś nie może zabraknąć nam wszystkim mądrości, by wspólnie wykorzystać energię atomu w służbie człowieka w celach pokojowych i dla stałego rozwoju, by stosować najlepsze, najbezpieczniejsze technologie. Wierzę, że odpowiedzialność, wymiana doświadczeń i współpraca na każdym etapie – od planowania przez budowę do eksploatacji elektrowni atomowych – sprawi, że energia jądrowa będzie dobrze i bezpiecznie służyła człowiekowi. Jak mówiłem, solidarność ma różne wymiary. Ma wymiar finansowy, ale także i wymiar symboliczny: okazywania wzajemnej solidarności w sposób publiczny. Chciałem więc Państwa poinformować, że z inicjatywy polskich parlamentarzystów będzie – mam nadzieję, dojdzie do skutku – uchwala Parlamentu Europejskiego w kwestii 25. rocznicy katastrofy w Czarnobylu. Także polski Sejm odpowiednią uchwałę zamierza przyjąć.

 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.