| | |
A | A | A
Poniedziałek, 9 stycznia 2012

I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji”

I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji”   |   I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji” I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji” I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji” I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji” I seminarium eksperckie w zakresie „Obywatel wobec administracji”

9 stycznia 2012 roku w Kancelarii Prezydenta RP zainicjowany został cykl spotkań eksperckich poświęconych kolejnemu tematowi poruszonemu na posiedzeniu Forum Debaty Publicznej w 2011 roku. W czerwcu ubiegłego roku w Pałacu Prezydenckim odbyło się spotkanie „Obywatel wobec administracji – konieczne zmiany w postępowaniu administracyjnym”. W wyniku roboczych ustaleń, zapoczątkowana została seria seminariów, których celem jest wypracowanie rekomendacji w tak ważnej sferze jaką są postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne. Każdy obywatel, nawet nie zawsze uświadamiając sobie ten fakt, jest zaangażowany w procedury porządkujące system relacji państwo – jednostka. W gmatwaninie przepisów nie zawsze jesteśmy w stanie właściwie odczytywać sens norm prawnych, a tym samym przewidywać konsekwencje prawne własnych działań. Uzasadnione wydaje się tym samym podjęcie w gronie ekspertów debaty ukierunkowanej na konieczne zmiany.

 

Pierwsze spotkanie cyklu poświęcone zostało kwestii dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w świetle Konstytucji RP. Wprowadzenia do tematu dokonał prof. Zbigniew Kmieciak, Kierownik Katedry Postępowania Administracyjnego Porównawczego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego. W swoim referacie prof. Kmieciak analizował wykładnię art. 78 Konstytucji w ujęciu historycznym (na tle art. 71 konstytucji marcowej) oraz systemowym. W dalszej części skupił się on na przedstawieniu modeli administracyjnych postępowań odwoławczych w wybranych państwach europejskich i pozaeuropejskich. Zwrócił uwagę na wady i zalety obecnego systemu - dwie instancje administracyjne i dwie instancje sądowoadministracyjne oraz na środki odwoławcze, których wykorzystywanie skutkuje niejednokrotnie wydłużaniem postępowania oraz prowadzi do zwracania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny pierwszej instancji. Profesor zwrócił uwagę na możliwość różnego interpretowania prawa do instancyjnego zaskarżania rozstrzygnięć administracyjnych. Odmianami tego typu odwołań może być bowiem: odwołanie do organu, który wydał zaskarżony akt, odwołanie do organu wyższego stopnia w hierarchii administracyjnej, i po trzecie wniesienie odwołania do innego organu desygnowanego specjalnie do realizacji tego zadania.

 

W seminarium uczestniczyli: prof. Roman Hauser, Prezes NSA, Włodzimierz Karpiński, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, a ponadto: prof. Iwona Niżnik-Dobosz z UJ, prof. Teresa Rabska z UAM w Poznaniu, prof. Agnieszka Skóra z UMK w Toruniu, prof. Andrzej Bałaban z Uniwersytetu Szczecińskiego, prof. Czesław Martysz z Uniwersytetu Śląskiego, prof. Zygmunt Niewiadomski z SGH, prof. Andrzej Skoczylas z UAM w Poznaniu, prof. Marek Wierzbowski z UW, Katarzyna Kokocińska z UAM w Poznaniu, Agnieszka Korzeniowska-Polak z Uniwersytetu Łódzkiego, Krystyna Sieniawska, Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, Magdalena Sobczyńska z Ministerstwa Gospodarki, Katarzyna Urbańska, Dyrektor Departamentu Prawnego PKPP Lewiatan, Tomasz Fijołek z Unii Metropolii Polskich, Krzysztof Izdebski ze Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, Grzegorz P. Kubalski ze Związku Powiatów Polskich, Jan Łoziński, Wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych, Wojciech Ulitko, Zastępca Dyrektora Departamentu Legislacyjno-Prawnego w Ministerstwie Sprawiedliwości, Grzegorz Ziomek, Dyrektor w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji.

 

Uczestnicy spotkania starali się udzielić odpowiedzi na następujące pytania:

  1. Czy obowiązujący w Polsce model z dwuinstancyjnym postępowaniem administracyjnym i następujący po nim dwuinstancyjnym postępowaniem sądowoadministracyjnym jest dostosowany do potrzeb współczesności?
  2. Czy w tak skonstruowanym model prawa jednostki są silniej gwarantowane, czy wręcz odwrotnie, nie następuje ich ograniczenie?
  3. Czy dewolutywny sposób kontroli orzeczeń administracyjnych (organ wyższego rzędu jest instancją odwoławczą od orzeczeń organu niższego rzędu) jest realizacją wymogu konstytucyjnego?
  4. Czy współcześnie można mówić o jednolitym modelu administracyjnego postępowania odwoławczego?
  5. Jakie skutki dla postępowania administracyjnego wynikają z faktu, że coraz silniej mamy do czynienia z tzw. „administracja negocjacyjną”?
  6. Czy nadzwyczajne środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym są dostosowane do potrzeb współczesności i czy nie są wykorzystywane w zbyt szerokim zakresie?

 

W trakcie dyskusji wielokrotnie podkreślano wartość polskiego kodeksu postępowania administracyjnego jako wybitnego dzieła myśli prawniczej. Niemniej jednak wskazywano, że trudne wydaje się utrzymywanie jego brzmienia bez zmian. Współczesne wymagania uzasadniają potrzebę wprowadzenia pewnych modyfikacji w tym akcie prawnym. Przemawia za tym także – co zaznaczył prowadzący spotkanie min. Olgierd Dziekoński - fakt ciągłego wyodrębniania się pozakodeksowych procedur administracyjnych o charakterze szczególnym (de kodyfikacja postępowania administracyjnego). Zwracano uwagę, że warto byłoby nowelizować kpa poprzez dokonywanie mądrych, przemyślanych zmian o charakterze systemowym, a nie fragmentarycznym, poprzedzonych odpowiednimi konsultacjami i badaniami, z odpowiedzialnym ważeniem wartości takich jak: ochrona praw jednostki w postępowaniu a szybkość i sprawność postępowania.

 

Podkreślano również pozytywne kwestie płynące z istnienia dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego takie jak: odciążenie sądów i możliwość ostatecznego rozstrzygnięcia nawet skomplikowanej sprawy już przed organem administracji. Odwoławcze postępowanie administracyjne jest ponadto mniej sformalizowane niż sądowe i samo w sobie stanowi gwarancję autonomii administracji. Jednocześnie jednak, starano się zastanowić nad poprawieniem relacji między postępowaniem administracyjnym a postępowaniem sądowo-administracyjnym, tj. narzędziami ograniczającymi zjawisko zwracania spraw, po długim czasie oceniania ich formalnych niuansów, do ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny pierwszej instancji. Padały wnioski o dokładne przyjrzenie się środkom nadzwyczajnym i próbę weryfikacji ich skuteczności oraz niezbędności. Większość dyskutantów zgodziła się również, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego ma swoje oparcie w Konstytucji.

 

Minister Dziekoński zasygnalizował, że kolejne spotkania zespołu dotyczyć będą m.in.: modelu postępowania sądowoadministracyjnego oraz instytucji ugody w postępowaniu administracyjnym i mediacji w postępowaniu sądowo administracyjnym.

 

Poleć znajomemu