przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A

Historia Pałacu Prezydenckiego

To tu swój pierwszy publiczny koncert dał Fryderyk Chopin, a specjalną lożę miał król Stanisław August Poniatowski. Tu odbywały się najsłynniejsze XVIII-wieczne bale i zapadały decyzje dotyczące przyszłości kraju. W swej 350-letniej historii Pałac Prezydencki był świadkiem wszystkich burz i zawieruch, jakie przetoczyły się przez Rzeczpospolitą. Oto jego historia.

 

Obejrzyj wirtualną wycieczkę

  • Pierwsze lata pałacu

W 1643 roku hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski podjął decyzję o budowie swojej warszawskiej rezydencji. Projekt zlecił nadwornemu architektowi króla Władysława IV Constantino Tencalli, autorowi m.in. Kolumny Zygmunta. Niestety hetman zmarł niedoczekawszy końca prac, a jego dzieło dokończył syn Aleksander. Był to pierwszy pałac w Warszawie z ogrodem typu włoskiego schodzącym aż do przystani dla statków na Wiśle.

Pałac niedługo jednak bawił w rękach Koniecpolskich. W 1659 syn Aleksandra, Stanisław, sprzedał go hetmanowi polnemu i marszałkowi wielkiemu koronnemu Jerzemu Sebastianowi Lubomirskiemu. Lubomirscy też długo w nim nie mieszkali. Już w 1674 roku, na 144 lata, stał się warszawską siedzibą Radziwiłłów z linii Nieświeskiej. Jednym z właścicieli pałacu był w tym czasie książę Karol Stanisław II Radziwiłł.

W tym okresie słynął jako miejsce organizowania koncertów, przedstawień teatralnych oraz hucznych bali, na które zapraszana była cała polska i litewska magnateria. Radziwiłłowie rozbudowywali i upiększali pałac. W latach 1768-1778 został zaadaptowany na teatr, a swoją specjalną lożę miał król Stanisław August Poniatowski.

Był też miejscem debat politycznych - w latach 1791-1792, podczas obrad Sejmu Wielkiego, w pałacu obradowało pierwsze polskie stronnictwo polityczne Zgromadzenia Przyjaciół Ustawy Rządowej 3 Maja.

  • Pałac pod zaborami

W rękach Radziwiłłów pałac pozostał do 1818 roku. Wtedy też został kupiony przez rząd Królestwa Kongresowego i zaadoptowany na siedzibę Namiestnika. Wtedy zamieszkał tu generał Józef Zajączek.

W lutym 1818 roku w pałacu, podczas koncertu zorganizowanego przez Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności, po raz pierwszy wystąpił publicznie ośmioletni wówczas Fryderyk Chopin.

Rok 1818 roku to także początek przebudowy pałacu na styl klasycystyczny, według projektu architekta Chrystiana Piotra Aignera. Jemu pałac zawdzięcza rozbudowę skrzydeł i dociągnięcie ich do ulicy. W tej postaci gmach przetrwał do dziś.

W 1821 roku przed frontem pałacu spoczęły dwa lwy wyrzeźbione przez Camillo Laudiniego.

W roku 1852, w wyniku pożaru niemal zupełnie zniszczony został korpus główny. Prace rekonstrukcyjne nadzorował Alfons Kropiwnicki, który wcześniej, wraz z Antonio Corazzim, budował Teatr Wielki w Warszawie i odbudowywał kościół św. Karola Boromeusza na Powązkach. Po zakończeniu prac, w roku 1856 urządzono tu wielki bal na cześć cara Aleksandra II.

W 1879 roku w Sali Balowej pałacu mieszkańcy Warszawy mogli po raz pierwszy zobaczyć "Bitwę pod Grunwaldem" Jana Matejki.

  • Pałac w II Rzeczypospolitej

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, pałac przejęty został przez władze polskie i przeznaczony na siedzibę Prezesa Rady Ministrów. Skrzydła boczne zajmowały biura Kancelarii Rady Ministrów. Odnowienie gmachu powierzono Marianowi Lalewiczowi.

  • II wojna światowa

Podczas okupacji, w latach 1941-1942, pałac przebudowano na Deutsches Haus, według projektu Janusza Nagórskiego i Jana Łukasika. Był to wówczas luksusowy hotel z kasynem.

W czasie Powstania Warszawskiego pałac nie poniósł większych strat, dlatego szybko został zaadoptowany przez władze PRL.

  • Pałac w PRL

Już w kilka lat po wojnie, po przebudowie którą prowadzili Antoni Brusche i Antoni Jawornicki, pałac na nowo mógł stać się siedzibą premiera i Rady Ministrów. Funkcję tę wypełniał do lat 90-tych XX wieku. W tym okresie był świadkiem wielu wydarzeń o kluczowym znaczeniu dla najnowszej historii Polski i Europy.

W 1955 roku w pałacu podpisany został Układ Warszawski, a w grudniu 1970 - układ o normalizacji stosunków pomiędzy Polską i Republiką Federalną Niemiec.

Od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 roku w pałacu przy Krakowskim Przedmieściu toczyły się obrady "Okrągłego Stołu", które rozpoczęły proces demokratycznych przemian ustrojowych w Polsce oraz całej Europie Środkowej i Wschodniej. Słynny mebel można obecnie oglądać w dawnej sali konferencyjnej, w północnym skrzydle pałacu.

  • Pałac w III Rzeczypospolitej

W 1990 roku rozpoczęto prace remontowe. Cztery lata później, w 1994 roku Prezydent RP Lech Wałęsa przeniósł się tu z Belwederu. Rozpoczął się nowy etap w historii gmachu, który odtąd został przemianowany na Pałac Prezydencki.

W pałacu, poza licznymi salami reprezentacyjnymi doskonale znanymi z przekazów telewizyjnych - Sali Kolumnowej, Obrazowej, Rycerskiej, Hetmańskiej czy Białej - znajdują się również biura najbliższych współpracowników Prezydenta RP i kilku biur Kancelarii Prezydenta RP.

Przełom XX i XXI wieku zapisał się w pałacowym kalendarium ważnymi wydarzeniami dla naszej historii. To tutaj Prezydent RP podpisał Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej (1997 r.) oraz ratyfikował akt o przystąpieniu Polski do NATO (1999 r.) i Unii Europejskiej (2003 r.).

Gośćmi Pałacu byli i są głowy państw, mężowie stanu, osobistości ze świata polityki, religii, kultury, nauki, gospodarki. Tutaj Prezydent RP podpisuje ustawy, wręcza najwyższe ordery i odznaczenia państwowe, nominacje sędziowskie, profesorskie i generalskie.

Pałac tętni życiem od wczesnego rana do późnych godzin nocnych. W okresie wiosennym i letnim część imprez organizowana jest w pałacowym ogrodzie.

Od 1996 roku w Pałacu prowadzone są prace modernizacyjne i konserwatorskie. Odnawiane i wzbogacane zostały elewacje, wnętrza oraz całe jego otoczenie.

Pałac Prezydencki jest też cały czas udostępniany zwiedzającym.
 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.