| |
A | A | A

Województwo Świętokrzyskie

BARDO, Gm. RAKÓW

 
Mogiła zbiorowa 120 nieznanych powstańców z oddziału mjr. Juliana Rosenbacha, poległych w przegranym boju pod Czarną i Rakowem stoczonym 18 grudnia 1863 r.
 
BEBELNO, Gm. WŁOSZCZOWA
 
Na cmentarzu parafialnym pochowanych zostało w mogile zbiorowej prawdopodobnie 11 powstańców z oddziałów powstańczych Moroka – Anderliniego, który starł się z Kozakami w 8 kwietnia 1864 r. lub Władysława Nowackiego – Kopaczyńskiego poległych w walkach pod Bebelnem w 28 kwietnia 1864 r.
 
BESZOWA, Gm. ŁUBNICE
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa 72 nieznanych powstańców prawdopodobnie z oddziałów powstańczych przybyłych z Galicji pod dowództwem mjr. Edwarda Dunajewskiego z Tarnowa. 20 czerwca 1863 r. wraz z 40 towarzyszami utonął on w nurtach Wisły. Pochowano tu także powstańców, którzy polegli we wcześniejszej fazie bitwy 29 czerwca 1863 r. w boju pod Komorowem.
 
BODZENTYN
 
Na łące znajduje się mogiła Karola Zygadlewicza kwatermistrza w stopniu kapitana przy gen. Marianie Langiewiczu. Zygadlewicz Został stracony 14 września 1863 r. na łąkach pod Bodzentynem.
 
Na cmentarzu parafialnym pochowano nieznaną liczbę powstańców z oddziałów braci Ignacego, Józefa i Jana Dawidowiczów oraz Ignacego Bogdańskiego atakujących Bodzentyn w pierwszą noc powstania 22/23 stycznia 1863 r. Atak zakończył się porażką. W mogile pochowano poległych podczas bitwy i zmarłych w lazarecie w Bodzentynie.
 
BUSKO – ZDRÓJ
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła 25 powstańców z oddziałów gen. Mariana Langiewicza i płk. Dionizego Czachowskiego poległych w boju pod Grochowiskami stoczonym 18 marca 1863 r. Wśród nich pochowani zostali ks. Antoni Majewski, Franciszek Sokołowski, Erazm Łąkowski, Jan Zawrycz, Józef Skrzyński.
 
Przed mogiłą znajduje się tablica poświęcona weteranowi powstania Aleksandrowi Uhnaście.
 
Aleksander Uhnast – do powstania poszedł mając 14 lat, był w oddziale kpt. A. Denisiewicza. Brał udział w potyczkach pod Lutynią i Św. Anną oraz w bitwie pod Opatowem, gdzie został ciężko ranny. Od 1873 r. nauczyciel, podczas I wojny światowej prowadził działalność niepodległościową, werbował ochotników do Legionów polskich. Zmarł 3 stycznia 1939 r. w wieku 90 lat. Jego pogrzeb odbył się z udziałem władz państwowych, kościelnych i mieszkańców, którzy żegnali jednego z ostatnich powstańców 1863 r. na Kielecczyźnie. Zgodnie z jego wolą został pochowany obok mogiły powstańców styczniowych.
 
CZARNA, Gm. STĄPORKÓW
 
Na miejscowym starym cmentarzu znajduje się mogiła rodzinna, w której pochowano m.in. uczestnika powstania 1863 r. Antoniego Bucelskiego, zmarłego w 1931 r.
 
CZARNA GLINA, Gm. ĆMIELÓW
 
W lesie znajduje się mogiła dwóch powstańców: Juliana Olczyka i Henryka Wójcickiego poległych w 1863 r. w walce z patrolem wojsk carskich.
 
Przy kapliczce koło leśniczówki pochowano nieznanych powstańców poległych w walkach w 1863 r.
 
ĆMIŃSK, Gm. MIEDZIANA GÓRA
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa 8 powstańców z oddziału płk. Dionizego Czachowskiego, którzy polegli w boju pod Bobrzą 10 czerwca 1863 r. w walce z wojskami rosyjskimi. Według opracowania Jerzego Kowalczyka „Powstanie styczniowe 1863 – 1864 r. Miejsca pamięci województwo krakowskie i sandomierskie” w mogile pochowani zostali: Stanisław Siwek, Karol Ząbek, Stanisław Świtkowski, Franciszek Jurgielewicz.
 
EWELINÓW, Gm. ŁOPUSZNO
 
W lesie znajduje się mogiła zbiorowa 43 nieznanych powstańców poległych w walce 26 lutego 1863 r.
 
GOWARCZÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa poświęcona dwóm powstańcom styczniowym: Hipolitowi Sobeckiemu i Andrzejowi Jaroszkowi oraz żołnierzom września 1939 r. i członkom ruchu oporu z lat 1939 -1945.
 
GÓRY PIŃCZOWSKIE, Gm. MICHAŁÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa prawdopodobnie trzech powstańców z oddziału Kazimierza Błaszczyńskiego poległych w boju z oddziałami rosyjskimi mjr. Pleskaczewskiego 18 czerwca 1863 r.
 
Na cmentarzu znajduje się również mogiła Jana Koeniga powstańca kierującego miejscową konspiracyjną organizacją cywilną, zmarłego 11 września 1864 r.
 
GROCHOWISKA, Gm. PIŃCZÓW
 
Za wsią przy drodze Pińczów – Bogucice znajduje się mogiła nieznanych powstańców ze zgrupowania oddziałów gen. Mariana Langiewicza poległych w bitwie z oddziałami gen. Ksawerego Czengierego stoczonej 18 marca 1863 r. pod Grochowiskami. Była to jedna z większych bitew powstania na Kielecczyźnie i ziemi sandomierskiej.
 
JĘDRZEJÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła 34 powstańców z oddziałów por. Teodora Bellardiego i mjr. Zygmunta Chmieleńskiego poległych w bojach z oddziałami rosyjskimi.
 
Kapitan Teodor Bellardi – były oficer pruski dotarł do powstania z oddziałami Ślązaków. Walczył pod Rudnikami. W nocy 5 lutego 1864 r. na czele 20 kawalerzystów zaalarmował załogę rosyjską w Jędrzejowie. Zabiwszy 2 Kozaków cofnął się do Złotnik. Tu jednak uległ przeważającej sile wroga, stracił oddział i sam ranny dostał się do niewoli. Na mocy wyroku sądu 7 (19) maja 1864 r. został rozstrzelany w Wodzisławiu.
 
KARCZÓWKA, Gm. KIELCE
 
Na wzgórzu koło Kielc, przy murze klasztornym znajduje się mogiła zbiorowa nieznanych powstańców zmarłych z ran w szpitalu klasztornym na Karczówce lub też straconych na wzgórzu Brusznia 22/23 stycznia 1863 r. przed planowanym atakiem na Kielce.
 
Wzgórze i klasztor było miejscem szczególnym dla mieszkańców Kielc, zwłaszcza, że przebywający tam ojcowie bernardyni silnie angażowali się w działalność patriotyczną. W okresie powstania klasztor pełnił funkcję punktu kontaktowego oraz powstańczego lazaretu. Zmarłych powstańców chowano za murem klasztornym.
 
KOŃSKIE
 
Na skrzyżowaniu ul. Partyzantów i Sportowej znajduje się mogiła ziemna dwóch powstańców: Franciszka Makulskiego i Lucjana Łączkowskiego z oddziału Juliana Pilnego. Straceni zostali przez żołnierzy carskich 8 maja 1864 r. na mocy decyzji naczelnika wojennego wojsk rosyjskich guberni radomskiej gen. W. A. Bellegarda.
 
KUNÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa, w której pochowano 38 powstańców z oddziału mjr. Łady, poległych w boju pod Janikiem – Sadłowizną koło Kunowa stoczonym 16 grudnia 1863 r. z oddziałem rosyjskim płk. Macniewa.
 
KUROZWĘKI, Gm. STASZÓW
 
Przy drodze Staszów – Chmielnik, nieco poniżej kościoła św. Rocha znajduje się krzyż upamiętniający powstańców styczniowych.
Według miejscowych w okresie II wojny światowej, gdy Niemcy przebudowywali drogę odkopano ludzkie szczątki, które przeniesiono na teren starego cmentarza przy kościele św. Rocha. Brak jest jednak potwierdzenia, że pochodziły z powstania styczniowego. Na cmentarzu również brak zaznaczenia mogiły powstańców.
Istnieją również przypuszczenia, że na cmentarzu mogą się znajdować pochówki powstańców zmarłych w szpitalu w Kurozwękach. Nie odnaleziono jednak dokumentów potwierdzających ten fakt.
Według Anny Tomczyk na cmentarzu powinno być pochowanych 57 powstańców: Bartłomiej Bajdor, kpt. Marcin Betin, Wincenty Buba, Wojciech Budzik, Józef Chmielewski, Piotr (Paweł) Chodacki, Andrzej Denko, Zygmunt Długoszewski, Stanisław Dziwulski, Andrzej Goldmanter, Wincenty Gruszkiewicz, Franciszek Hepner, Jan Jakubowski, Antoni Kącki, Marcin Kłos, Stanisław Kozłowski, Walenty Kotarski, Franciszek Kubiczek, Konstanty Leszczyński, Franciszek Lichocki, Władysław Lisowski, Józef Markowski, Marcin Mazurkiewicz, Jan Ogonek, Antoni Oleksy, mjr Hieronim Paposki, Michał Pawlikowski, Józef Pindulski, Aleksander Piotrowski, Jan Puca, Jan Rampel, Franciszek Rycerz, Józef (Jan) Sikorski, Andrzej Skrzekut, Ignacy Skrzekut, Andrzej Słupski, Kasper Smagłowski, Antoni Średniawa, Ignacy Snapczyński, Józef Suliński, Stanisław Szmigielski, Józef Szybowicz, Stefan Tenoth, Józef Toeuth, Seweryn Treter, Stanisław Tyszler, Laurenty Urzędowski, Wincenty Wawrzyk, Józef Węgliński, Teofil Wielebnowski, Franciszek Witkowski, Felix Woliński, Ignacy Zalega, Piotr Zimowski, oraz 2 nieznanych powstańców, w tym jeden Włoch.
 
KURZELÓW, Gm. WŁOSZCZOWA
 
Na cmentarzu parafialnym pochowano ok. 20 powstańców poległych 26 lutego 1863 r. w bitwie pod dowództwem gen. Mariana Langiewicza w okolicach wsi Ewelinów w gminie Olesna.
 
Na tym samym cmentarzu znajduje się również mogiła 43 powstańców poległych 24 lutego 1863 r. w bitwie w okolicach Mołogoszcza.
 
Na cmentarzu pochowany był również Józef Chabrioll „Ami” pochodzący z Francji. Jego nagrobek nie zachował się do dnia dzisiejszego. Był mieszkańcem Kurzelowa, podoficerem armii francuskiej, ochotnikiem. W stopniu kapitana walczył pod rozkazami J. Oxińskiego i Z. Chmieleńskiego, gdzie był dowódcą kompanii.
 
ŁOSIENEK, Gm. PIEKOSZÓW
 
W lesie przy drodze Bławatków – Łosienek znajduje się pojedyncza mogiła nieznanego oficera powstańczego z oddziałów gen. Mariana Langiewicza.
 
MAŁOGOSZCZ
 
Na cmentarzu parafialnym w pobliżu mogiły zbiorowej znajduje się mogiła indywidualna oficera powstańczego kpt. Stanisława Jaszowskiego – dowódcy jazdy w oddziale płk. Antoniego Jeziorańskiego. S. Jaszowski poległ 24 lutego 1863 r. w wieku 28 lat w bitwie pod Małogoszczem.
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa 175 powstańców z oddziałów gen. Mariana Langiewicza i płk. Antoniego Jeziorańskiego, poległych w nierozstrzygniętej bitwie pod Małogoszczem stoczoną 24 lutego 1863 r. z wojskami rosyjskimi gen. Ksawerego Czengierego oraz płk. Dobrowolskiego i Gołubiewa.
 
Według opracowania Jerzego Kowalczyka „Powstanie styczniowe 1863- 1864. Miejsca pamięci. Województwo krakowskie i sandomierskie” w Małogoszczu bezpośrednio przy mogile 175 powstańców znajduje się druga mogiła 37 powstańców z odziału dowodzonego przez Władysława Sokołowskiego – „Iskrę”, poległych w bitwie pod Małogoszczem 16 września 1863 r.
 
Powstańcy ci zostali pochowani w mogile zbiorowej już za ogrodzeniem ówczesnego cmentarza. Mogiła była wiele lat zaniedbana, gdyż na żołnierzy spadła niechlubna sława ich dowódcy Władysława Sokołowskiego – „Iskry” oskarżonego o grabież i gwałt, później skazanego i straconego. Dopiero w 2007 r. grupa przyjaciół Małogoszcza odremontowała mogiłę.
 
NAWARZYCE, Gm. WODZISŁAW
 
Na cmentarzu parafialnym pochowano płk. Kazimierza Konrada Błaszczyńskiego „Bogdana Bończę”, oficera artylerii rosyjskiej. Przystąpił do powstania w 1863 r. i otrzymał funkcję naczelnika woj. płockiego. Od marca był dowódcą jazdy w województwie sandomierskim i krakowskim.  Ciężko raniony pod Górami Pińczowskimi 18 czerwca 1863 r. zmarł następnego dnia w gajówce koło Lubczy w wieku 32 lat.
 
NIEKŁAŃ, Gm. STĄPORKÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła kpt. Stanisława Dobrogojskiego „Gzmota”, byłego oficera armii rosyjskiej, dowódcy oddziału płk. Dionizego Czachowskiego, poległego w zwycięskiej bitwie strzelców i kosynierów pod Stefankowem 22 kwietnia 1863 r.
 
NOWA SŁUPIA
 
Na cmentarzu parafialnym w mogile zbiorowej pochowano 17 powstańców z oddziałów gen. Mariana Langiewicza i płk. Dionizego Czachowskiego, poległych w bitwie pod klasztorem na Świętym Krzyżu i Nową Słupią stoczonej 11 lutego 1863 r. z wojskami rosyjskimi gen. Ksawerego Czengierego.
W mogile pochowani są m.in: ks. Pożyczyński z Kraśnika i ks. Cyprian Wietucha z Chełmna.
 
NOWY KORCZYN
 
Na cmentarzu rzymskokatolickim znajduje się mogiła z czerwonego piaskowca nieznanych powstańców z 1863 r. Rejon Nowego Korczyna w trakcie powstania styczniowego był miejscem przeprawiana się ochotników z Galicji do powstania oraz odwrotu pokonanych podczas walk.
 
Na tym samym cmentarzu mogiła weterana powstania styczniowego Antoniego Schabowskiego.
 
OLBMIERZOWICE, Gm. KLIMONTÓW
 
Na cmentarzu parafialnym na 5-metrowym kurhanie pochodzącym z czasów potopu szwedzkiego znajduje się mogiła zbiorowa 52 nieznanych powstańców z 1863 r. poległych pod Jurkowicami.
 
OPATÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła mjr. Ili Filipowicza Klewcowa oficera armii rosyjskiej z jekaterynosławskiego pułku dragonów zabitego przez powstańców polskich z oddziału płk. Dionizego Czachowskiego w zwycięskim dla Polaków boju pod Jeziorskiem 23 kwietnia / 5 maja 1863 r.
 
Na terenie zespołu klasztornego Bernardynów znajduje się mogiła zbiorowa 6 powstańców zmarłych z ran po bitwie opatowskiej stoczonej 21 lutego 1864 r. zakończonej klęską żołnierzy i załamaniem powstania w Sandomierskiem. Pochowano tu rannych oficerów: kpt. Alfonsa, por. Marksema, por. Górskiego, ppor. Karola Krynickiego, por. Bogumiła Lauszkę – Lauszkica, por. Ludwika Starszyńskiego.
 
Obok szpitala przy ul. Szpitalnej znajduje się mogiła zbiorowa 6 powstańców z sandomierskiego szwadronu żandarmerii narodowej Wilhelma Grossmana straconych w Opatowie 30 kwietnia 1864 r.
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa 49 powstańców z oddziałów płk. Apolinarego Kurowskiego i płk. Ludwika Zwierzdowskiego „Topora”, poległych w bitwie o Opatów 21 lutego 1864 r. zakończonej klęską powstańców i załamaniem powstania w Sandomierskiem. W mogile pochowano 3 znanych z nazwiska powstańców: Węgra kpt. Belę Batory’ego, por. Władysława Rejmana i por. Władysława Chruścińskiego.
 
OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
 
Na Osiedlu Stawki, przy ul. Hubalczyków znajduje się mogiła 10 nieznanych powstańców zmarłych z ran w szpitalu polowym w latach 1863 – 1864. Lazaret znajdował się w domu rodziny Mrozowskich usytuowanym koło miejsca pochówku.
 
OSTROWIEC ŚWIĘTOKRZYSKI
 
Na cmentarzu parafialnym na Denkowie znajduje się mogiła, w której pochowano 17 nieznanych powstańców z oddziałów gen. Józefa Hanke – Bosaka i płk. Zygmunta Chmieleńskiego poległych po przegranym boju pod Bodzechowem stoczonym 16 grudnia 1863 r.
 
PIERZCHNICA
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa nieznanych powstańców z 1863 r.
 
Z opracowania Jerzego Kowalczyka „Powstanie styczniowe 1863 – 1864 r. Miejsca pamięci województwo krakowskie i sandomierskie” wynika, że w księgach zgonu parafii Pierzchnica są wykazane pochówki  20 powstańców zmarłych w październiku – grudniu 1863 r.: 5 poległych z Wojsk Polskich w bitwie 4 listopada toczącej się na polach pomiędzy wsią Gumienice a Pierzchnicą i Górkami; 9 poległych 12 listopada; 5 poległych pod Ujnami. 25 listopada 1863 r. poległ w boju na polach Strojnowa Konrad Ossowski żołnierz kawalerii Wojsk Powstańczych.
 
RYTWIANY
 
Na skrzyżowaniu dróg z Rytwian do Strzegomia, w lesie „Cegielnia” znajduje się mogiła nieznanych powstańców z 1863 r.
 
SECEMIN
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła nieznanego powstańca z 1863 r. Z opracowania Jerzego Kowalczyka „Powstanie styczniowe 1863 – 1864 r. Miejsca pamięci województwo krakowskie i sandomierskie” wynika, że pochowany tu został 17-letni Gustaw Saski, krewny Stefana Żeromskiego, który podczas powstania walczył w kawalerii w oddziale Chmieleńskiego. Zginął 24 września 1863 r. W Seceminie znajdował się również lazaret, w którym leczono rannych z bitew toczących się w Koniecpolu, Rudnikach, Cierniu, Czarncy i Przedbórzu. Obecny grób może być więc miejscem pochówku Gustawa Saskiego lub upamiętnieniem wszystkich powstańców zmarłych w lazarecie i pochowanych na cmentarzu w nieznanych już miejscach.
 
SKARŻYSKO – KAMIENNA
 
Na dziedzińcu Odlewni Kamienna znajduje się mogiła 2 nieznanych powstańców, prawdopodobnie z miejscowej organizacji powstańczej.
 
SOBKÓW, Gm. JĘDRZEJÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się zniszczona mogiła powstańca Gustawa Świeżawskiego, organizatora oddziału żandarmerii konnej Straży Narodowej w rejonie Pińczowa. Poległ on 23 czerwca 1863 r. w wieku 25 lat.
 
STASZÓW
 
Na cmentarzu parafialnym przy kościele św. Bartłomieja znajduje się mogiła 6 (11) powstańców z oddziałów gen. Mariana Langiewicza poległych w boju pod Staszowem 17 lutego 1863 r. oraz z oddziałów płk. Dionizego Czachowskiego z bitwy pod Jurkowicami 21 października 1863 r.
 
STRADÓW, Gm. CZARNOCIN
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła weterana powstania 1863 r. Józefa Ryszkiewicza, zmarłego w 1924 r. 
 
SUCHEDNIÓW, CMENTARZ PARAFIALNY
 
Mogiła Marii Barańskiej z Silewiczów, uczestniczki powstania i prawdopodobnie pielęgniarki w miejscowym lazarecie.
 
Mogiła Antoniny Miernik z Tumulców Beznicowej, zmarłej w 1937 r., uczestniczki nocnego ataku na Bodzentyn 22/23 stycznia 1863 r., podczas którego opatrywała rannych powstańców.
 
Mogiła uczestnika walk powstańczych 1863 r. Wilhelma Palisy.
 
Mogiła rodzinna, w której pochowano m.in. weterana powstania styczniowego 1863 r. Pawła Woźniaka.
 
SZANIEC, Gm. BUSKO – ZDRÓJ
 
Mogiła zbiorowa 27 nieznanych powstańców z oddziału gen. Mariana Langiewicza, poległych 18 marca 1863 r. pod Grochowiskami w bitwie z oddziałami rosyjskimi gen. Ksawerego Czengierego. Mogiła znajduje się na gruntach wsi Szaniec (nr 1154),  mimo to w literaturze określa się, że mogiła usytuowana jest na terenie wsi Kameduły.
 
SZEWNA, Gm. BODZECHÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła zbiorowa 11 powstańców z oddziału gen. Józefa Hanke – Bosaka, zmarłych z ran po przegranej bitwie pod Bodzechowem stoczonej 16 grudnia 1863 r. oraz poległych w potyczce w Częstocicach 10 marca 1864 r.
 
SZKUCIN, Gm. RUDA MALENIECKA
 
Obok wsi w lesie na uroczysku „Ormanicha” pochowano nieznanych prawdopodobnie 17 powstańców z oddziału Hipolita Zawadzkiego poległych w walce z oddziałami rosyjskimi gen. K. Czengierego i kpt. Obuchowa w dniu 21 kwietnia 1863 r.
 Sam H. Zawadzki pochowany został w krypcie kościoła parafialnego w Koniecpolu.
 
ŚWIĘTA KATARZYNA, Gm. BODZENTYN
 
W leśnej mogile pochowano nieznanego powstańca z 1863 r.
 
TARCZEK, Gm. PAWŁÓW
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się całkowicie nieurządzona i zapomniana mogiła prawdopodobnie 16 powstańców z 1863 r. Według opracowania Jerzego Kowalczyka „Powstanie styczniowe 1863-1864 Miejsca pamięci województwa Krajowskiego i Sandomierskiego” 29 listopada 1863 r. podczas walk powstańczych na polach pomiędzy wsią Tarczek, Śniadka i Sieradowicami poległo 9 powstańców, zaś 19 kwietnia 1864 r. w lesie za Bronkowicami poległo 7 powstańców m.in. Jan Szamot kapitan powstańców.
 
Na miejscowym cmentarzu znajduje się mogiła weterana powstania styczniowego Pawła Kozieła, zmarłego w 1931 r.
 
WĄCHOCK
 
Na cmentarzu parafialnym znajduje się mogiła powstańca Karola Ziemlińskiego z oddziału płk. Dionizego Czachowskiego poległego 3 lutego 1863 r. pod Wąchockiem.
 
ZABORZE, Gm. MORAWICA
 
Przy wjeździe do wsi znajduje się mogiła zbiorowa trzech nieznanych powstańców z oddziału Łady poległych w latach 1863 – 1864.
Poleć znajomemu