przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A

Słowo wstępne prof. Jerzego Regulskiego

Rok 2014 był Rokiem Wolności. Rok 2015 obchodzimy jako Rok Samorządności. Jest to sekwencja oczywista. Najpierw trzeba odzyskać wolność, ale zaraz potem trzeba budować demokrację, bo bez demokracji wolność nie może egzystować.

 
Reformy w 1990 roku nie były łatwe. Jednak możliwe były tylko dlatego, że prace nad nimi zostały rozpoczęte blisko 10 lat wcześniej. Zryw Solidarności pozwolił nam wszystkim odrzucić „końskie okulary” autocenzury. Pozwolił rozpocząć studia nad realizacją naszych postulatów.
 
Pierwsze założenia odbudowy samorządu zostały przedstawione na forum Komisji Prawa i Praworządności Konwersatorium „Doświadczenie i Przyszłość” już w 1981 roku. Późniejsze, blisko 10-letnie studia spowodowały, że mieliśmy dokładny program działań. Został on potwierdzony przy Okrągłym Stole, a jego realizacja uruchomiona przez Senat w lipcu 1989 roku.
 
Ale realizacja reformy nie była łatwa. Zmiany dotyczyły praktycznie wszystkich dziedzin życia. Uchwalono nowe ustawy i znowelizowano blisko 100 istniejących ustaw. Przełamano pięć podstawowych monopoli państwa totalitarnego:
1.      monopol polityczny - z stwarzając możliwość wolnych wyborów władz lokalnych,
2.      monopol władzy odrzucając zhierarchizowany ustrój,
3.      monopol własność publicznej, przywracając własność komunalną i przeprowadzając pierwszą quasi prywatyzacyjną operację własności państwowej,
4.      monopol finansów wydzielając finanse lokalne od budżetu państwa,
5.      monopol administracji – przekazując całą administrację lokalną w ręce władz samorządowych.
 
Tak szerokie zmiany musiały napotkać na sprzeciw tych środowisk, które poczuły się nimi zagrożone.
 
Jednak zdecydowanie polityczne liderów i wiedza ekspertów pozwoliły na realizację zamierzeń.
 
Kolejnym krokiem było stworzenie samorządów powiatowych i wojewódzkich, co wymagało zmian blisko 150 ustaw.
 
Ustanowienie ustroju samorządowego przyniosło wielkie sukcesy podnosząc w zasadniczy sposób poziom życia i obsługi mieszkańców. Osiągnięcia te nie byłyby możliwe bez decentralizacji ustroju Państwa.
 
Ustrój samorządowy został stworzony dla społeczeństwa 1989 roku i dla warunków wówczas istniejących. Był on dobrze dobrany gdyż społeczeństwo zaakceptowało go i dobrze wykorzystało. Ale społeczeństwo 2015 roku i warunki dzisiaj istniejące są diametralnie różne od tych sprzed ćwierć wieku.
 
Konieczne są daleko idące zmiany ustrojowe, aby ustrój dostosować do dzisiejszych wyzwań i potrzeb. Stoją więc przed nami poważne zadania przeglądu i oceny dotychczasowego ustroju i dokonanie niezbędnych zmian.
 
Sukces zobowiązuje do dalszej pracy. Świadomość, że bez samorządności demokracja nie istnieje zobowiązuje nas wszystkich do intensywnego działania.
 
Ale nie można ludziom narzucać rozwiązań. Samorządność to prawo ludzi do rozwiązywania samodzielnie własnych spraw na własną odpowiedzialność. Trzeba szukać inspiracji w dotychczasowych osiągnięciach. Temu też służą działania Prezydenta RP oraz mechanizmy stworzone dla wyłaniania najlepszych osiągnięć w rozwoju samorządności.
 
Należy mieć nadzieję, że właśnie one będą inspiracją dla dalszego rozwoju demokracji lokalnej.
 
prof. Jerzy Regulski, Doradca Prezydenta RP
Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.