przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A
Sobota, 1 września 2007

Odznaczenia kombatantów z okazji Dnia Weterana

  |  

1 września 2007 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński z okazji Dnia Weterana wręczył ordery żołnierzom-kombatantom, uczestnikom walk o wolność i niepodległość Polski podczas II wojny światowej i w okresie powojennym. 

Za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich odznaczeni zostali:

KRZYŻEM KOMANDORSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI
Pan Stanisław ARONSON
Pan Jan ESTKOWSKI

KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI
Pan Lucjan BERNACIAK
Pan Henryk GOŚNIAK
Pani Maria JARNUSZKIEWICZ
Pan Marian JEZNACH
Pan Bolesław MIKUS
Pan Stanisław SADOWSKI
Pan Jerzy TOMASZEWSKI
Pan Witold WOŁŁEJKO

pośmiertnie
Jerzy GILEWICZ
Zygmunt KĘSKA
Wacław KUCHNIO

KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI
Pan Tadeusz BARAN
Pani Helena DERES
Pani Anna GODLEWSKA
Pan Józef SZEREMET
Pani Halina SZEWCZYK
Pani Lidia WOLSKA
Pan Jan ZALEWSKI

pośmiertnie
Stanisław AGACKI

Prezydent RP zwracając się do zebranych powiedział:

„Szanowni Weterani, Panie i Panowie Ministrowie, Ekscelencje Księża Biskupi, Przewielebni Księża,

Nie po raz pierwszy wciągu ostatnich niespełna dwóch lat w tej sali odbywa się podobna uroczystość. Jest to uroczystość związana z naszą coraz bardziej już odbiegającą w dal przeszłością, ale przeszłością, której bohaterów licznych, tych znanych i nieznanych przez wiele lat zapomniano. Dzisiaj pamiętamy i będziemy pamiętać. Tak jak nie myśląc jedynie przeszłością, będziemy o tej przeszłości, często jakże tragicznej, dobrze pamiętali.

68 lat już minęło od chwili, gdy armia hitlerowska, a dwa i pół tygodnia później bolszewicka runęła na Polskę. Nasze państwo jako pierwsze stanęło wtedy do nierównej walki z hitlerowskimi Niemcami, a chwilę później także z bolszewicką Rosją. Musimy też pamiętać o tym, że byliśmy pierwsi. Polska nie była pierwszą ofiarą podboju, przed nami była Austria, były Czechy, był fragment państwa litewskiego, ale Polska jako pierwsza postawiła zbrojny opór. Polska wykonała podstawowe zadanie moralne, ale także podstawowe zadanie polityczne, bo dalszy marsz Hitlera i jego ludzi ówczesnego państwa niemieckiego ku kolejnym pokojowym podbojom mógłby się skończyć jego całkowitym zwycięstwem. Ofiar było wiele, niezmiernie wręcz wiele, ale Niemcy wojny nie wygrały, nie wygrał faszyzm. Wtedy, w latach 40 – tych niestety zwyciężył również i komunizm, poza demokratyczną Europą i światem. Ale na komunizm również przyszedł czas i między innymi dlatego możemy dziś obchodzić tego rodzaju uroczystość.

Wszystkim odznaczonym chciałbym najserdeczniej pogratulować. To dzięki Państwa życiu, które było cięższe od naszego, od życia mojego pokolenia, nie mówiąc już o pokoleniach młodszych ode mnie – mamy dzisiaj wolną Polskę. Naszym obowiązkiem jest podziękować. Robię to nie pierwszy raz, ale na pewno też nie ostatni. Bardzo, bardzo dziękuję.”

***
Stanisław Agacki. Uczestnik szarży ułańskiej pod Krojantami we wrześniu 1939 r. Uczestnik obrony Lublina w kampanii wrześniowej. Został ranny i wzięty do niewoli. Znalazł się w transporcie do Niemiec, z którego zdołał uciec. Po powrocie w rodzinne strony ukrywał się. Po wojnie pracował do późnej starości na gospodarstwie.

Stanisław Aronson, pseud. „Rysiek” We wrześniu 1939 r. znalazł się na Kresach Wschodnich, a ostatecznie we Lwowie. W 1942 r. po powrocie do Warszawy został osadzony w getcie. Zdołał uciec z transportu do obozu zagłady. Został żołnierzem Kedywu. W 1944 r. ukończył konspiracyjną Szkołę Podchorążych Piechoty. Walczył w Powstaniu Warszawskim. Został ranny i trafił do obozu w Pruszkowie, skąd uciekł. Ponownie wstąpił do oddziałów AK, a następnie do organizacji „Nie”. Po wojnie został aresztowany przez UB. Uciekł z aresztu i przedostał się do Włoch. Wstąpił do 3 Dywizji Strzelców Karpackich. W 1947 r. wyjechał do Izraela.

Tadeusz Baran. Działał w konspiracji w okresie od listopada 1951 r. do lipca 1952 r. W 1953 r. skazany został na 7 lat więzienia i utratę praw obywatelskich na 4 lata oraz przepadek mienia. Jeden z założycieli i członek pierwszych władz Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego – Oddziału Warszawa.

Lucjan Bernaciak. Był w konspiracji od 1940 r. razem z bratem Marianem pseud. „Orlik”. Do 1942 r. był łącznikiem i kolporterem prasy, poszukiwany przez gestapo. Ukończył konspiracyjną podchorążówkę. Od lipca 1944 r. brał udział w walkach przeciwko oddziałom NKWD, UB i MO. Został aresztowany 8 marca 1946 r. i skazany na 10 lat więzienia i 4 lata pozbawienia praw publicznych. Zwolniono go w październiku 1950 r. Przez wiele lat pracował fizycznie, a następnie jako kierownik sekcji organizacyjno-prawnej w Warszawskich Zakładach Mięsnych „Służewiec”.

Helena Deres, pseud. „Helenka”. Od 1943 r. w Armii Krajowej. Działała również w Ruchu Oporu Armii Krajowej oraz Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”. Od kwietnia 1945 r. aż do ujawnienia w kwietniu 1947 r. była łączniczką w oddziale Mariana Bernaciaka „Orlika”, pełniła też funkcję sanitariuszki, ratując życie rannym żołnierzom oddziału po walkach z NKWD, UB, MO i KBW.

Jan Estkowski. We wrześniu 1939 r. walczył w oddziałach pod dowództwem gen. Władysława Andersa. Następnie wstąpił do ZWZ-AK. Brał udział w wielu akcjach bojowych, m.in. w odbijaniu więźniów w Tłuszczu. W 1944 r. został aresztowany przez NKWD i skazany na 10 lat więzienia. Zwolniony na mocy amnestii w 1947 r. Po wojnie pracował w administracji lasów państwowych.

Jerzy Gilewicz. Uczestnik wojny obronnej 1939 r. oraz żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Po kampanii wrześniowej był internowany na Litwie, skąd uciekł. Walczył we Francji, Algierii, Anglii, a także brał udział w lądowaniu wojsk alianckich w Normandii. Po wojnie wrócił do Szkocji z przydziałem do 14 Pułku Ułanów. Od marca 1947 do października 1948 służył w Sztabie Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.

Anna Godlewska, pseud. „Sarna”. W konspiracji od 1940 r. Po utworzeniu Armii Krajowej została zaprzysiężona jako jej członek. Była łączniczką na placówce AK w Ciechanowcu. W 1943 r. przeszła szkolenie sanitarne. Szykowała służbę sanitarną do Akcji „Burza”. Współpracowała z oddziałami mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”. Działała również w WiN. 

Henryk Gośniak. Walczył w kampanii wrześniowej 1939 r. w rejonie Ryk. Następnie wstąpił do konspiracji. Walczył w oddziale Mariana Bernaciaka „Orlika”, uczestnicząc w wielu akcjach bojowych przeciw Niemcom, m.in. w Rykach, w Kocku, Kluczkowicach. Od lipca 1944 r. ukrywał się przed UB. Po zakończeniu walk wrócił na swoje gospodarstwo.

Maria Jarnuszkiewicz. Żołnierz ZWZ-AK, uczestnik Powstania Warszawskiego. W konspiracji działała od 1940 r. Była łączniczką w kompanii „Krzem” C 15 pułku „Baszta” pod dowództwem Jana Kuligowskiego, a następnie pełniła funkcję sanitariuszki. Po upadku Powstania została wywieziona na Służewiec, skąd uciekła. Po wojnie podjęła działalność społeczną.

Marian Jeznach. Walczył w kampanii wrześniowej jako podoficer Korpusu Ochrony Pogranicza. Wielokrotnie uciekał z niewoli niemieckiej i sowieckiej. Po wojnie zajmował się zawodowo remontami i budową obiektów sakralnych. Był inicjatorem powstania 31 lipca 1981 r. na Cmentarzu Powązkowskim Pomnika Ofiar Zbrodni Katyńskiej.

Zygmunt Kęska, pseud. „Świt”. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Od 1940 r. w ZWZ, a następnie żołnierz oddziału „Orlika”. Współorganizator i uczestnik wielu akcji bojowych, m.in. w Kocku, pod Maciejowicami i Paprotnią. Uczestnik Akcji „Burza”. Odegrał decydującą rolę w czasie akcji odbicia transportu 136 więźniów – żołnierzy AK pod Bąkowcem w lipcu 1945 r. Po zakończeniu wojny nadal walczył w oddziale „Orlika”. Został aresztowany przez UB w październiku 1945 r., skazany na karę śmierci i stracony.

Wacław Kuchnio, pseud. „Spokojny”. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Od lutego 1940 r. w ZWZ w Rykach. Był poszukiwany przez gestapo. Wstąpił do oddziału „Orlika”. W styczniu 1944 r. został dowódcą I plutonu. W tym samym roku został aresztowany przez NKWD, lecz zdołał zbiec i ponownie wstąpił do oddziału „Orlika”. W czerwcu 1948 r. podczas próby aresztowania zastrzelił dwóch funkcjonariuszy UB. Dwa miesiące później, podczas kolejnej próby aresztowania, wraz z żoną odebrali sobie życie.

Bolesław Mikus. W 1942 r. wstąpił do ZWZ. Ukończył konspiracyjną szkołę podoficerską. Od 1944 r. był dowódcą drużyny dywersyjnej, która w czasie Akcji „Burza” weszła w skład oddziału Mariana Sikory „Przepiórki” i Jerzego Jaskulskiego „Zagończyka”. Uczestniczył w marszu na pomoc Powstaniu Warszawskiemu. Następnie został powołany do armii Berlinga. W 1945 r. uciekł i wstąpił do oddziału „Orlika”. Po zakończeniu walk próbował bezskutecznie uciec na Zachód. Był wielokrotnie nękany i przesłuchiwany przez UB.

Stanisław Sadowski, pseud. „Błysk”. Od 1943 r. w Armii Krajowej. Po rozwiązaniu AK wstąpił do organizacji DSZ ROAK-WiN. Był dowódcą Podziemnej Organizacji Wojskowej o kryptonimie „Barka”, działającej w okręgu łódzkim i kieleckim. Po wojnie aresztowany przez UB i skazany na 15 lat więzienia. Zwolniono go warunkowo w 1955 r.

Józef Szeremet, pseud. „Juliusz”. Od 1944 r. w Armii Krajowej był łącznikiem- wywiadowcą. Brał udział w walkach z UPA oraz z oddziałami niemieckimi. W 1945 r. wstąpił do WiNu. W 1949 r. został aresztowany przez UB i skazany na 8 lat więzienia. Zwolniono go w 1953 r. Wyrok został unieważniony w 1991 r.

Halina Szewczyk. W konspiracji od 1940 r. Była łączniczką w Komendzie Okręgu Pomorze ZWZ-AK. Przenosiła broń, pocztę, dawała schronienie zagrożonym aresztowaniem, organizowała kontakty. W 1945 r. działała w Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”. Od 1976 r. pracuje społecznie.

Jerzy Tomaszewski, pseud. „Jur”. Fotograf, znany jako twórca ponad 600 zdjęć dokumentujących walki Powstania Warszawskiego. Podczas okupacji działał w konspiracji. W 1940 r. ukończył tajny kurs techniki fotografii. Był zatrudniony w zakładzie fotograficznym „Fotoris”, gdzie Niemcy oddawali zdjęcia do wywołania. Wykonywał kopie tych zdjęć i dostarczał polskiemu podziemiu. W 1943 r. działalność ta została zdekonspirowana. Podczas Powstania został jednym z fotoreporterów. Po zakończeniu walk powstańczych znalazł się w obozie w Pruszkowie, skąd uciekł. W 1945 r. powrócił do Warszawy.

Witold Wołłejko. Walczył w kampanii wrześniowej jako podchorąży Pułku 4 Ułanów Zaniemeńskich, a następnie do 1944 r. w ZWZ-AK na Wileńszczyźnie. Był osadzony w obozie w Ostaszkowie. W 1944 r. aresztowany w Wilnie. Zwolniony na skutek interwencji pracowników Urzędu ds. Repatriacji, został nielegalnie przerzucony przez granicę do Polski.

Lidia Wolska. Była sanitariuszką w Wojnie Obronnej 1939 r. i w Powstaniu Warszawskim. We wrześniu 1939 r. zgłosiła się ochotniczo do szpitala utworzonego na polecenie Prezydenta Starzyńskiego w Domu Dziecka „Nasz Dom” na Bielanach. W jej mieszkaniu od 1944 r. był punkt kontaktowy powstańców. Po zakończeniu wojny pracuje społecznie.

Jan Zalewski. Od listopada 1939 r. w konspiracji. Od 1940 r. w Narodowej Organizacji Wojskowej, a od 1942 r. żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych. Został aresztowany w lutym 1945 r. i osadzony w obozie NKWD w Rembertowie, a następnie deportowany do łagrów na Ural. Do Polski powrócił w 1947 r.

 




 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.