przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A
Sobota, 3 maja 2008

Trzeba podejmować decyzje dobre dla naszej Ojczyzny

  |  

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński, Zwierzchnik Sił Zbrojnych podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim z okazji Narodowego Święta 3 Maja wręczył nominacje generalskie oraz ordery zasłużonym żołnierzom kombatantom, działaczom opozycji niepodległościowej, a także dowódcom Wojska Polskiego.

Wręczone zostały także odznaczenia wojskowe o charakterze pamiątkowym – Gwiazdy Afganistanu i Gwiazdy Iraku nadane po raz pierwszy przez Prezydenta RP w Dniu Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.

W uznaniu wybitnych zasług dla Kościoła w Polsce, za działalność społeczną na rzecz polskich rodzin odznaczony został

KRZYŻEM WIELKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Ksiądz Biskup Antoni Pacyfik DYDYCZ

Za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich odznaczeni zostali

KRZYŻEM KOMANDORSKIM Z GWIAZDĄ ORDERU ODRODZENIA POLSKI

POŚMIERTNIE

Władysław KOBA
Adam MIRECKI

KRZYŻEM KOMANDORSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Pan Jakub GÓRSKI
Pani Halina KĘPIŃSKA-BAZYLEWICZ
Pan Stanisław MAŚLANKA
Pan Józef NAUMIUK
Pan Aleksander RUSIN
Pan Andrzej SAWICKI
Pan Władysław SUPROŃ
Pan Jan WÓJCIK

POŚMIERTNIE
Mieczysław STACHOWSKI

KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Pan Józef BANDZO
Pan Alfons BRZEZIŃSKI
Pan Stanisław CICHOCKI
Pan Wacław GÓRSKI
Pani Janina MURAWSKA-KRAWCZYK
Pani Rozalia OTTA
Pan Inocenty ŚWIĘCICKI
Pani Anna WYSIBIRSKA
Pan Władysław ZAŁOGOWICZ

KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Pan Stefan BOREK
Pani Jadwiga CZARTORYSKA
Pan Jan GORUCH
Pan Tadeusz MOSZCZYŃSKI
Pani Barbara RACHAUS
Pan Zdzisław ŚWIĘSZKOWSKI
Pani Regina TELAKOWSKA

Za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i działalności społecznej odznaczeni zostali:

KRZYŻEM KOMANDORSKIM Z GWIAZDĄ ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Ksiądz Stanisław BOGDANOWICZ
Pan Jan LITYŃSKI

KRZYŻEM KOMANDORSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Pan Tomasz KRAWCZYK
Pan Andrzej SEWERYN
Pan Marek WACHNIK
Pan Lechosław WITKOWSKI

KRZYŻEM OFICERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Pan Krzysztof BEREDA
Pan Grzegorz BIERNAT
Pan Bogusław BOBULA
Pan Maciej CZARNOCKI
Pani Maria DŁUŻEWSKA
Pan Tomasz GUTRY
Pani Sławomira JABŁOŃSKA
Pan Maciej KAPCZYŃSKI
Pan Zdzisław MUSIAŁ
Pan Bogusław NIEZNALSKI
Pan Bogumił OŚWIECIMSKI
Pani Barbara PIETKIEWICZ
Pani Maria POMIANOWSKA
Pan Andrzej RZECZYCKI
Pan Sebastian SIDOR
Pani Ewa SIOMA-OŚWIECIMSKA
Pan Piotr STRZAŁKOWSKI
Pan Piotr SZCZEPANIK
Pan Tomasz TABAKO
Pani Danuta ZIENTARSKA

POŚMIERTNIE
Piotr AMSTERDAMSKI

KRZYŻEM KAWALERSKIM ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Pani Alina AFANASJEW
Pani Małgorzata BARTYZEL
Pani Maria JESIONKIEWICZ
Pan Tomasz KIZNY
Pani Karolina KOKOT
Pan Oleg ŁATYSZONEK
Pan Andrzej ŁUC
Pan Stanisław MARKOWSKI
Pan Mirosław MIKOŁAJCZUK
Pan Mateusz MROZ
Pan Paweł PŁACZKOWSKI
Pan Henryk PRYKIEL
Pani Zofia SIKORA
Ksiądz Aleksander SMĘDZIK
Pani Stanisława SOBIERAJ
Pan Michał STRZESZEWSKI
Pan Jakub SZADAJ
Pan Waldemar WALCZOWSKI
Pan Eugeniusz WAPPA
Pan Aleksander WIRPSZA

POŚMIERTNIE
Grzegorz PRZEMYK .

KRZYŻ KOMANDORSKI ORDERU KRZYŻA WOJSKOWEGO
odebrali:
generał brygady Ireneusz BARTNIAK
generał dywizji Tadeusz BUK,
a także
generał dywizji Marek TOMASZYCKI odznaczony w listopadzie 2007 r.

Na stopnie generalskie mianowani zostali:

zasłużeni kombatanci – weterani II wojny światowej:

na stopień generała brygady:
pułkownik Aleksander ARKUSZYŃSKI
pułkownik Janusz BROCHWICZ - LEWIŃSKI
pułkownik Jerzy Wacław LIPKA
pułkownik Paweł ŁASZKIEWICZ
pułkownik Mieczysław WAŁĘGA
pułkownik Kazimierz ZAŁĘSKI 

oraz oficerowie służby czynnej:
na stopień generała dywizji:
generał brygady Andrzej FAŁKOWSKI,
generał brygady Bogusław SAMOL,
na stopień generała brygady:
pułkownik Zygmunt MIERCZYK

za nienaganną służbę w polskich kontyngentach wojskowych poza granicami państwa odznaczeni zostali

GWIAZDĄ IRAKU udekorowani zostali: 

Pan Zbigniew DRATH
Pani Anna GRACZYK
Starszy Kapral Ewa ŁAZARZ
Starszy szeregowy Rafał WRONISZEWSKI
Kapitan Radosław Daniel WUJDA

GWIAZDĄ AFGANISTANU:

Kapitan Paweł MICHALSKI
Podporucznik Anita POŁOWIN
Pan Mohammad Ismail SAHAK, pierwszej grupy odznaczonych przez Prezydenta RP w Dniu Flagi RP.

Osoby odznaczone, które nie mogły przybyć na dzisiejszą uroczystość odbiorą ordery w innym terminie.

Zwracając się do zebranych Prezydent RP powiedział:

"Nie po raz pierwszy w trakcie uroczystości czy to z okazji dnia 11 listopada, czy 3 Maja, czy 15 sierpnia przyznaję odznaczenia w ramach nowej polityki, która jest częścią polityki historycznej. Pani Dyrektor powiedziała o pierwszej, drugiej i trzeciej konspiracji. Rzeczywiście wprowadziłem tego rodzaju podział. Konspiracja pierwsza, oczywiście nie pierwsza w Polsce, ale pierwsza wśród tych pokoleń, które są dzisiaj jeszcze na naszym świecie, to konspiracja lat 1939-1945, oczywiście także walka w regularnych oddziałach Armii Polskiej we wrześniu 1939 i później. Konspiracja druga - to lata po II wojnie światowej, to Wolność i Niezawisłość, to ruch obrony Armii Krajowej, to wiele innych organizacji, które starały się wtedy przeciwstawić komunistycznej władzy. Później powstało w Polsce wiele organizacji konspiracyjnych, bo to cechuje nasz naród, że o wolność na większą bądź mniejszą skalę walczył zawsze, to samo było w okresie zaborów. Później przyszły lata 70-te, wcześniej może jeszcze warto wspomnieć Ruch, poważną, dużą organizację podziemną, której przywódców skazano na wysokie wyroki więzienia na początku lat 70–tych, potem przyszło, w lepszych warunkach, działać tym, którzy działali wcześniej jako tak zwani komandosi, a także wielu innych, którzy stworzyli najpierw KOR a później ROPCiO, czyli powstała trzecia konspiracja, która miała okres działania jawnego, w okresie „Solidarności” lat 1980-1981, żeby znów, można powiedzieć, zanurzyć się w podziemiu po stanie wojennym i wyjść z niego dopiero w roku 1989 – wraz z odzyskaniem niepodległości.
 
Wszystkich tych z Państwa, którzy brali udział w tej walce, która zawsze była w istocie walką o niepodległość, tu padało rozróżnienie – walka o niepodległość i walka o demokratyczne przemiany - wszystko to było walką o niepodległą Rzeczypospolitą. Tyle tylko, że pokolenie moich rodziców, starszemu pokoleniu, może nieco młodszemu od moich rodziców, przypadł w udziale obowiązek i zaszczyt walki zbrojnej, jak zawsze wysoce ryzykownej, która często kończyła się śmiercią, na polu bitwy lub w katowniach gestapo, NKWD, czy polskiego UB. Mojemu pokoleniu przypadł zaszczyt walki, ale pokojowej, wiele razy na tej sali mówiłem, że odróżniam to, co spotkało nas, którzy mamy dziś lat 60, 55, 50 od tych, którzy są o pokolenie starsi, odróżniam, bo inny był stopień ryzyka, ale w tamtych czasach tylko ta pokojowa walka miała szanse powodzenia i skończyła się powodzeniem i sukcesem. Ale o wolną Polskę walczyli wszyscy i wszystkim się należy hołd i dopóki będę tutaj w tym budynku, dopóki będę Prezydentem Rzeczypospolitej to będę starał się odnajdywać tych, którzy w tej walce brali udział.
 
Raz jeszcze najserdeczniej gratuluję i dziękuje za to, że to dzięki Wam, żołnierzom roku 1939, podziemia AK-owskiego przede wszystkim, ale także i innych żołnierzy polskich z Zachodu, a także ze Wschodu mamy dzisiaj wolny kraj, wolną Polskę. To samo dotyczy żołnierzy drugiej konspiracji i w końcu już nie żołnierzy, ale działaczy konspiracji trzeciej.
 
Nadałem dzisiaj także inne odznaczenia, ponieważ historia naszego kraju biegnie nieubłaganie. Mamy dziś inne zadania. Polska w imię najwyższych wartości, ale także w imię własnego interesu musi brać udział w działaniach międzynarodowych, w walce z terroryzmem na rzecz pokoju i stabilizacji. Miałem wczoraj okazję, choć na krótko, odwiedzić ponad 300 żołnierzy, którzy działają w warunkach trudnych, choć nie są tak znani jak żołnierze z Iraku i Afganistanu – chodzi o Kosowo, o trudny dzisiaj bardzo fragment naszego europejskiego kontynentu. Ale nadając Panom Generałom, którzy w trudnych warunkach znakomicie się sprawdzili nowe odznaczenia wojskowe, które zainicjowałem – Krzyże Wojskowe, nadając Krzyże Afganistanu i Krzyże Iraku, chciałbym oddać hołd tym wszystkim, którzy ryzykują w imię wielkich ogólnoludzkich wartości, ale ryzykują też dla Polski, dla jej prestiżu, dla jej znaczenia – znaczenia w Europie i na świecie. Najserdeczniej za to dziękuję, chociaż wiem, że ta służba w żadnym kraju europejskim nie jest specjalna popularna. Żyjemy na kontynencie pokoju i to normalne, że wysyłanie naszych chłopców – dzisiaj to naszych chłopców i dziewcząt, bo jest wśród nich coraz więcej dziewcząt - w dalekie kraje, odległe od Polski, nie cieszy się specjalnym poparciem. Ale ci, którzy decydują o najważniejszych sprawach państwa nie zawsze mogą się kierować wynikami badań opinii publicznej. To bardzo istotna prawda – nie tylko w tych sprawach, o których mówię – trzeba podejmować takie decyzje, które dla naszej Ojczyzny, a więc dla Polek i Polaków są dobre. Często są to decyzje trudne i ryzykowne, bo świat, w którym żyjemy jest inny, niż kilkadziesiąt lat temu. Jest lepszy – szczególnie tu u nas, w Europie, ale to nie oznacza, że jest bez wad, nie oznacza, że nie należy w tym, czy innym przypadku wykazywać twardości i determinacji. I dziękuję Wam żołnierze, podoficerowie, oficerowie Wojska Polskiego, a także dziękuję Paniom i Panom – osobom cywilnym, którzy się w to przedsięwzięcie zaangażowali za to, co zrobiliście w Iraku, w Afganistanie, w Bośni, w Libanie, na Wzgórzach Golan, w Kosowie i w innych miejscach na świecie. To dobra praca, dobra dla ludzi tam zamieszkałych i dobra dla Polski”.

***

NOTKI BIOGRAFICZNE

Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski


Antoni Pacyfik Dydycz, - polski zakonnik, biskup ordynariusz diecezji drohiczyńskiej, historyk. W latach 1976-1982 przełożony Warszawskiej Prowincji Kapucynów, przewodniczący Zespołu Konferencji Episkopatu Polski d/s. Apostolstwa Trzeźwości.

Za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i działalności społecznej:

Alina Barbara Afanasjew
Aktorka i współtwórczyni teatrzyku studenckiego „Cyrk rodziny Afanasjeff”. W latach 80-tych nie brała czynnego udziału w oficjalnym życiu zawodowym - pozostała wierna przynależności do zdelegalizowanych stowarzyszeń twórczych, a także NSZZ "S", której jest członkiem od 1981 r. Zaprojektowała wystawę Sybir Pro Memento".

Piotr Amsterdamski
Wybitny działacz opozycji demokratycznej. Aktywnie działał w obronie represjonowanych robotników Radomia i Ursusa, współpracował z KOR. W 1980 r. był wiceszefem "S" w CAMKU - w warszawskim Centrum Astronomicznym im. Kopernika. Po stanie wojennym został internowany.

Małgorzata Bartyzel 
W okresie studiów zaangażowana w działalność opozycyjną. W 1979 uczestniczyła w powstaniu Ruchu Młodej Polski, a w 1980 r. działała w NSZZ"S". W okresie 1980-81 pracowała w Zarządzie Regionu "S" w redakcji "Solidarność Ziemi Łódzkiej". Za działalność opozycyjną była wielokrotnie represjonowana – a następnie internowana.

Krzysztof Stefan Bereda
W 1982 r. zmuszony do rezygnacji z pracy. Od początku swojej działalności związał się z Wydawnictwem CDN jako drukarz offsetowy oraz ścisły współpracownik, aż do końca działalności wydawnictwa.

Grzegorz Biernat
W 1982 podjął współpracę z wydawnictwem CDN i prowadził drukarnię aż do końca działalności tego wydawnictwa. Dzięki rozwadze, ostrożności i dyscyplinie nie został aresztowany.

Bogusław Bobula 
Od pierwszych dni stanu wojennego współpracował z CDN. Prawa ręka Jana Kelusa i główny manager oficyny fonograficznej CDN. Po aresztowaniu J. Kelusa kontynuował nagrywanie i kolportaż kaset Oficyny.

ks. Stanisław Bogdanowicz Od wielu lat kapelan kombatantów oraz więźniów politycznych z lat 1981-89 zrzeszonych w Stowarzyszeniu "Godność", Związany jest z ruchem Akcji Katolickiej. Ks. Stanisław wspierał rodziny represjonowanych i organizował pomoc prawną dla więźniów politycznych. Jako młody ksiądz więziony był przez władze PRL w 1966 r.

Czarnocki Maciej Krzysztof
Pod koniec lat 70-tych zaczyna drukować biuletyn Polskiego Porozumienia Niepodległościowego. Od 13 grudnia podejmuje współpracę z Czesławem Bieleckim w wydawnictwie CDN. Wraz z ojcem Krzysztofem stworzyli w Komorowie prawdziwe zagłębie poligraficzne CDN-u.

Maria Dłużewska 
W 1984 r. zatrzymana we Wrocławiu podczas spektaklu Teatru Domowego z całym zespołem i ponad setką widzów. Założycielka i organizator niezależnej sceny teatralnej w kościele Parafii Św. Józefa Robotnika w Ursusie. Stworzyła i do wpadki w 1987 r. prowadziła zespół II Programu radia "Solidarność". Jako dziennikarz współpracowała z podziemnym Przeglądem Wiadomości Agencyjnych.

Tomasz Gutry
Publikował w prasie podziemnej zdjęcia z manifestacji w stanie wojennym, w tym pierwszego dnia stanu wojennego 13 grudnia. Publikował w Przeglądzie Katolickim. Fotografie Stoczni gdańskiej w dniu 31 sierpnia 1988 (zdjęcia wykorzystano w Tygodniku Solidarność).

Slawomira Jablońska Aktywna uczestniczka wydarzeń Marca 68 na Politechnice Wrocławskiej. Od 1980 r. w NSZZ”S” – prawnik w Biurze Interwencji i Poradnictwa. Internowana w latach 80-tych - bezustannie poddawana szykanom i represjom ze strony SB. Po internowaniu z wilczym biletem. Aktywna działaczka struktur podziemnych - organizowała schronienia dla opozycjonistów poszukiwanych przez władze komunistyczne listem gończym.

Maria Jesionkiewicz W stanie wojennym wyrzucona z pracy. Od początku stanu wojennego działała w podziemnych strukturach NSZZ”S” w tym w podziemnej Komisji Zakładowej - pomoc więźniom, rodzinom internowanych, szeroka działalność charytatywna. Zajmowała się również kolportażem prasy. 

Maciej Kapczyński
Jeden z założycieli podziemnego wydawnictwa „Alternatywy” w Gdańsku. Działacz NZS Akademii Medycznej. W stanie wojennym internowany. 

Tomasz Kizny
Członek Agencji Fotograficznej "Dementi" we Wrocławiu. Autor albumów zbiorowych z okresu stanu wojennego oraz fotografii dokumentujących najważniejsze wydarzenia w kraju w okresie przemian demokratycznych. 

Karolina Kokot
Osoba blisko z wiązana z wydawnictwem „Alternatywy”. W okresie stanu wojennego w jej domu mieściła się tajna drukarnia. 

Tomasz Krawczyk
Od roku 1982 działacz wydawnictwa „CDN”. Na początku stanu wojennego zwolniony z pracy wraz z kolegami z Zakładu Translatorów, który w ramach represji został zlikwidowany. Za swoją działalność aresztowany przez władze komunistyczne w grudniu 1983 r.

Jan Lityński
W 1976 roku współzałożyciel "Biuletynu Informacyjnego", pierwszego pisma ukazującego się poza cenzurą. Wielokrotnie aresztowany. W 1977 roku współredaktor "Robotnika", niezależnego pisma na rzecz zakładania wolnych związków zawodowych. Członek KSS "KOR". W roku 1980 doradca władz "Solidarności". W roku 1981 w stanie wojennym internowany a następnie aresztowany. Od 1984 roku w solidarnościowym podziemiu, członek Regionalnego Komitetu Wykonawczego NSZZ "S", region Mazowsze. W 1989 roku uczestnik obrad "okrągłego stołu". Wybrany do Sejmu RP w roku 1989 z regionu wałbrzyskiego. W latach 1989-2001 poseł na Sejm m.in. przewodniczący Komisji Polityki Społecznej i komisji Służb Specjalnych. Od 1990 w ROAD, następnie w UD i UW, członek władz.

Oleg Łatyszonek
Białoruski działacz antykomunistyczny. Od 1981 r. działacz NSZZ"S" Region Białystok, aresztowany za podziemną działalność. W drugiej połowie lat 80. przewodniczący komisji naukowej podziemnego Białoruskiego Zrzeszenia Studentów.
Obecnie przewodniczący Białoruskiego Towarzystwa Historycznego. Współpracuje społecznie z białoruskim radiem pogranicza "Racja".

Andrzej Łuc
Członek Agencji Fotograficznej "Dementi" we Wrocławiu. Autor albumów zbiorowych z okresu stanu wojennego oraz fotografii dokumentujących najważniejsze wydarzenia w kraju w okresie przemian demokratycznych. 

Stanisław Markowski
W latach 1980-81 członek Komitetu Porozumiewawczego Związków Twórczych i Naukowych oraz Komitetu Pomocy Więzionym za Przekonania. Organizator niezależnego życia fotograficznego i wydawniczego zbierał i ujawniał nieznane materiały foto i fonograficzne, zwłaszcza te z Grudnia 70. Współtworzył i prezentował wystawę "Fotografie z lat 1956, 1968, 1976, 1980...", którą obejrzało kilkaset tysięcy ludzi. W podziemnym wydawnictwie PAW wydał unikatowy na czas stanu wojennego album ze zdjęciami własnymi oraz innych fotografików zaangażowanych w dokumentowanie walki narodu polskiego z reżimem komunistycznym zatytułowany "Świadectwa - Polska po 13 grudnia w fotografii". 

Mirosław Mikołajczuk
Działacz konspiracyjnej Grupy Oporu „Solidarni”. Brał udział w akcjach ulotkowych na terenie Warszawy a także kolportował prasę podziemną oraz znaczki Poczty Podziemnej. Od roku 1984 emitował audycje 2 programu Radia „S”. W 1985 r. skazany za działalność opozycyjną na karę roku pozbawienia wolności. 

Mateusz Mroz
Działacz konspiracyjnej Grupy Oporu „Solidarni”. Brał udział w akcjach ulotkowych na terenie Warszawy a także kolportował prasę podziemną oraz znaczki Poczty Podziemnej. Od roku 1984 emitował audycje 2 programu Radia „S”.

Zdzisław Władysław Musiał 
W 1980 r. był współzałożycielem jednego z pierwszych kół NSZZ"S" w ówczesnym Radiokomitecie oraz członkiem zespołu redakcyjnego Biuletynu PRTV "S" Wiosną 1982 podjął działalność jako drukarz offsetowy w podziemnym wydawnictwie CDN drukując regularnie przede wszystkim Tygodnik Mazowsze a następnie szereg zakazanych w oficjalnym obiegu wydawnictw.

Bogusław Nieznalski 
Członek Związku Polskich Artystów Fotografików. W latach 80. dokumentował strajki na Wybrzeżu oraz inne wydarzenia bezpośrednio dokumentował w Stoczni przebieg strajków sierpniowych, pozostając w stoczni aż do podpisania porozumień. Dokumentował budowę Pomnika Poległych Stoczniowców i uroczystość odsłonięcia. Za album zdjęć w latach 1984-89 otrzymał szereg prestiżowych nagród w kraju i za granicą. Postrzelony przez MO w drugą rocznicę obchodów Sierpnia 80 koło kościoła Mariackiego w Gdańsku. 

Grzegorz Przemyk
Warszawski licealista, syn opozycyjnej poetki Barbary Sadowskiej, jedna z najmłodszych ofiar stanu wojennego w Polsce. Więcej informacji na stronie internetowej. 

Piotr Krzysztof Strzalkowski
Ostatni przewodniczący "S" TKZ w Instytucie w Świerku. Na długo przed powstaniem NSZZ"S" brał udział w działalności opozycyjnej. Od pierwszych dni stanu wojennego podjął współpracę z podziemnym wydawnictwem CDN drukując na powielaczu białkowym, który przetrwał stan wojenny w skrytce. 

Michał Strzeszewski
Przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ „S”, po wprowadzeniu stanu wojennego Komisja prowadziła działalność w podziemiu do roku 1989 organizując pomoc rodzinom internowanych a później aresztowanym członkom "S". Prowadzono siatkę kolportażową prasy i wydawnictw podziemnych oraz koordynując działania na terenie PRiTV, Zwolniony z PRiTV w 1982 r. pracował w Instytucie Kultury gdzie uczestniczył w pracach tamtejszej komórki "S". 

Jakub Szadaj
Działacz opozycyjny. Skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku na 10 lat więzienia za przynależność do nielegalnej organizacji "Gdańska Młodzieżowa Grupa Wywiadowcza" działająca w latach 1967-68. 

Tomasz Tabako
W latach 1981-89 działacz opozycji, redaktor NOWej i Archiwum Solidarności. W NOWej pracował w okresie 1984-89 "Zielony". Uczestniczył w wydaniu stenogramów z procesu o zabójstwo ks. J. Popiełuszki. Pracował m.in. dla Agencji Solidarności, współpracował z podziemnymi biuletynami. W jego mieszkaniu drukowano Tygodnik Mazowsze. Był kolporterem pism i książek drugiego obiegu.

Ewa Oświecimska – Sioma
Bogumił Oświecimski

Przed sierpniem 1980r. w Ich domu przechowywano wydawnictwa podziemne Andrzeja Stefaniaka. Od 1981 działała duża podziemna drukarnia wydawnictw "ALTERNATYWY" i "Litery". W stanie wojennym ukrywają osoby poszukiwane przez SB. Pracują przy opracowywaniu podziemnych pism: "Niezależny Serwis Informacyjny "A" i "Gdańsk" 

Barbara Pietkiewicz
W NSZZ"S" od 1980 r., czynnie współdziała w Komisji Zakładowej NSZZ"S" TV Wrocław. 21 grudnia 1981 r. została aresztowana przez SB. Osadzono ją w więzieniu we Wrocławiu i 15 stycznia 1982 wraz z innymi kobietami przetransportowano do obozu internowanych w Gołdapi. W obozie prowadziła intensywną działalność edukacyjną, niosła bezcenną pomoc potrzebującym, za co karnie przeniesiono ją do obozu w Darłówku. 

Paweł Płaczkowski
Rozpoczął działalność konspiracyjną w Grupach Oporu "Solidarni" w 1983 r. Kolportuje prasę podziemną m.in. Tygodnika Mazowsze, Przegląd Wiadomości Agencyjnych a także znaczki Poczty Podziemnej. Od 1984 r. emitował również audycje II Programu Radia "Solidarność". Działalność tę prowadził aż do 1989 r.

Maria Pomianowska
Od 1944r. w konspiracji. Działaczka "Solidarności" i podziemia. Do stanu wojennego wiceprzewodnicząca Komisji Zakładowej w gdyńskiej "Sinemie". Związana z Wydawnictwem Alternatywy. 

Henryk Prykiel
Członek Agencji Fotograficznej "Dementi" we Wrocławiu. Autor fotografii dokumentujących najważniejsze wydarzenia w kraju w okresie przemian demokratycznych oraz albumów zbiorowych z okresu stanu wojennego.

Andrzei Rzeczycki
Od 1979 roku Przewodniczący Komisji Rewizyjnej, MZK R5 Inflandzka w Warszawie. Uczestnik strajku Rondo. 24 kwietnia 1982 roku podczas zebrania konspiracyjnego Komitetu OKO (Ogólnopolski Komitet Oporu) zatrzymany przez SB. Internowany w Strzebielinku, do października 1982 roku. W maju i sierpniu 1988 aktywny uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej.

Piotr Szczepanik
Polski piosenkarz, kompozytor i aktor. Bard NSZZ "Solidarność". Po 1990 r. minister w Kancelarii Prezydenta Lecha Wałęsy. W latach 80. XX w., związany z opozycją polityczną. Organizator Festiwalu Piosenki Prawdziwej (1981) oraz koncertów w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej.

Andrzej Seweryn
Polski aktor teatralny i filmowy, reżyser. Zanim jeszcze zadebiutował na scenie zetknął się z polityką. W 1968 r. był organizatorem protestów przeciwko zdjęciu "Dziadów" ze sceny. Za rozrzucanie ulotek wyrażających sprzeciw wobec sowieckiej inwazji na Czechosłowację trafił na 5 miesięcy do więzienia. Popierał działalność opozycyjną artystów. 

Sebastian Sidor
Członek założyciel NSZZ"S" w Instytucie Maszyn Matematycznych i członek podziemnych struktur Związku po wprowadzeniu stanu wojennego. W latach 1982-89 był drukarzem offsetowym podziemnego Wydawnictwa CDN, ale również Tygodnika.

Zofia Sikora
Jej mieszkanie było otwarte dla działaczy podziemia - odbywały się tam spotkania opozycjonistów z kolegami z Czechosłowacji i NRD, było również miejscem kolportażu prasy podziemnej oraz miejscem koncertów i spektakli teatralnych. W 1984 r. rozpoczęła pracę przy realizacji technicznej cotygodniowych audycji Programu II Radia "Solidarność". Po wielkiej wpadce w 1987 sama redagowała, nagrywała i była lektorem kilku audycji. Pracowała dla Radia do końca jego istnienia. 

ks. Aleksander Smędzik
Kapłan internowanych w Gołdapi w warunkach kompletnej izolacji, stałego zastraszania, przesłuchań, rewizji pomoc ks.Smędzika była nie do przecenienia. Na plebanii rodziny internowanych znajdowały schronienie, niezbędną pomoc, wyżywienie, plebania pełniła również funkcję skrzynki kontaktowej. 

Stanisława Sobieraj
Czynna działaczka NSZZ "S" RI od 1980 r. W 1981 r. uczestniczyła w słynnym strajku chłopskim w Bydgoszczy i w Rzeszowie. W nocy 13 grudnia została internowana. Przez 4 tygodnie przetrzymywana w więzieniu w Poznaniu. Następnie przeniesiona wraz z innymi kobietami do Ośrodka w Gołdapi Po wyjściu mimo znacznej utraty zdrowia nie zaprzestała działania - organizowała pielgrzymki do Częstochowy i Lichenia w trakcie których przewoziła gazetki i ulotki.

Marek Wachnik
Działacz NZS UMK Toruń. Od jesieni 1981 r. drukarz wydawnictwa ALTERNATYWY. W stanie wojennym drukował w wielotysięcznych nakładach Niezależny Serwis Informacyjny "A", pismo "Gdańsk", biuletyn "Solidarność" Regionu Gdańskiego (z Iwami), tygodnik "Mazowsze" i wiele książek. Drukował również w Toruniu" "Toruński Informator Solidarności", "Kontrę", "Tygodnik Wojenny" i wiele innych wydawnictw. Aż do wyborów w 1989 r.

Waldemar Walczowski
Związany z Wydawnictwem Alternatywy. W jego domu od 1981 r. przez długi czas mieściła się podziemna drukarnia Wydawnictwa. 

Eugeniusz Wappa
Pierwszy przewodniczący Białoruskiego Zrzeszenia Studentów w Polsce. Członek Komisji Mniejszości Narodowych. W latach 80. organizator dwóch drugoobiegowych wydawnictw białoruskich w Polsce. W latach 1986-89 współredaktor i wydawca tygodnika "Niwa" W latach 1986-90 współpraca z grupami młodzieży studenckiej skupionej w organizacji "Pochodnia" w Grodnie i "Tałaka" w Mińsku. 

Aleksander Wirpsza (ps.L.Szaruga)
Za udział w protestach w marcu 1968 usunięty ze studiów na UW. Do sierpnia 1968 przebywał w areszcie śledczym - do 1971 r. miał zakaz studiowania. Uważany był za przedstawiciela poetyckiej Nowej Fali. Od 1977 publikował tylko w wydawnictwach podziemnych i emigracyjnych. W 1976 rozpoczął współpracę z paryską "Kulturą". W latach 1979-89 miał stały felieton literacki w Radiu WE. W 1981 pracował w prasowej Agencji "Solidarność". Po wprowadzeniu stanu wojennego napisał jeden z najgłośniejszych wierszy tego okresu (z tomu "Czas morowy"). Należał do najaktywniejszych twórców prasy podziemnej. Publikował w drugim obiegu pod własnym nazwiskiem

Lechosław Witkowski
W czasie II wojny światowej łącznik AK ps. "Mały". Związany z wydawnictwem ALTERNATYWY - w jego domu mieściła sie pierwsza naprawdę podziemna drukarnia Gdańska, która od połowy 1982 r. funkcjonowała w świetnie zakamuflowanym podziemnym bunkrze, którego SB nie znalazła mimo wielodniowej rewizji ze specjalistycznym sprzętem. Drukarnia działała przez cały stan wojenny, aż do 1989 r. Po rewizji dalej zajmował sie drukowaniem mimo, że wiedział, że SB założyła w sąsiedztwie punkt obserwacyjny.

Danuta Zientarska
W czasie strajku sierpniowego, jako ochotniczka, była w Stoczni Gdańskiej i pracowała przy obsłudze MKS. W okresie "Solidarności" i stanie wojennym w jej domu znajdowała się podziemna drukarnia. Od 13 grudnia 1981 pomaga przy redakcji druku podziemnych ulotek i biuletynów, takich jak "Niezależny Serwis Informacyjny "A"" i "Gdańsk". Związana Z Wydawnictwem Alternatywy.

Za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz środowisk kombatanckich:

Władysław Koba, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r., żołnierz AK, następnie w „Nie” oraz w Zrzeszeniu Wolność i Niezawisłość. W maju 1947 r. został ostatnim kierownikiem WiN w okręgu rzeszowskim. Wkrótce został aresztowany przez UB i skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano 31 stycznia 1949 r. w więzieniu na Zamku w Rzeszowie.

Adam Mirecki, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. W 1941 r. został komendantem Okręgu Lubelskiego NOW. Wstąpił do AK. Wielokrotnie był aresztowany przez Niemców i wiele razy uciekał. Pod koniec wojny wywieziony do obozu w Niemczech. Po wojnie powrócił do kraju. W 1946 r. został aresztowany przez UB i skazany na 6 lat więzienia. Zwolniono go w 1949 r. lecz w 1951 r. ponownie został aresztowany i skazany na karę śmierci. Zginął w więzieniu mokotowskim w 1952 r.

Aleksander Rusin, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Następnie został dowódcą oddziału partyzanckiego. Brał udział w Akcji „Burza”. Po wojnie pozostał w konspiracji w ramach WiN. Ujawnił się w 1947 r. Był szykanowany przez SB.

Andrzej Sawicki, w 1951 r. wstąpił do organizacji niepodległościowej „Wolna Młodzież”. Aresztowany został w 1953 r. i skazany na 10 lat więzienia i utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych. Po apelacji karę zmniejszono do 6 lat. Został zwolniony w 1955 r. Cztery lata później wyjechał do Australii. Do kraju powrócił w 1992 r.

Jan Wójcik, po rozwiązaniu AK należał do WiN. Wraz z kolegami tworzyli pododdział zbrojny. Aresztowany został w 1950 r. i skazany na 15 lat więzienia oraz pozbawienie praw publicznych, obywatelskich i honorowych na lat 5. Na mocy amnestii zwolniony w 1957 r.

Halina Kępińska – Bazylewicz, żołnierz AK w Obwodzie Piotrków Trybunalski. 8 maja 1944 r. została aresztowana przez gestapo. Dowództwo Kedywu piotrkowskiego zdołało ją wykupić. W lutym 1945 r. aresztował ją UB. Wkrótce została jednak zwolniona. Przez wiele lat była szykanowana przez bezpiekę.

Jakub Górski, żołnierz AK. Od 1940 r. ukrywał się przed NKWD. W 1943 r. chcąc chronić się przed UPA wstąpił do sowieckiego oddziału partyzanckiego, a następnie do polskiego oddziału komunistycznego im. Tadeusza Kościuszki. Po wojnie został skierowany do służby w Centralnym Wyszkoleniu Wojsk Wewnętrznych w Łodzi. W czerwcu 1945 r. zdezerterował i wstąpił do WiN. Został aresztowany w 1946 r. i skazany na karę śmierci, zamienioną następnie na dożywocie. Został zwolniony w 1955 r.

Władysław Suproń, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. później pracował na kolei. Od 1942 r. w AK Obwód Białystok – miasto. W 1944 r. został powołany do Ludowego Wojska Polskiego. W maju 1945 r. zdezerterował i wstąpił do Armii Krajowej Obywatelskiej a potem do WiN. Został aresztowany przez UB w 1946 r. i skazany na karę śmierci, zamienioną na dożywocie. Zwolniono go w 1956 r.

Józef Naumiuk, podczas okupacji walczył w szeregach AK a po wojnie działał w WIN. Został aresztowany wraz ze swoim bratem i ojcem. W śledztwie nie przyznał się do stawianych mu zarzutów i został zwolniony.

Stanisław Maślanka, od 1940 r. w ZWZ-AK. W 1943 r. w związku z rzezią Polaków na Wołyniu zorganizował masowy przerzut ludności przez Bug na Lubelszczyznę. Po wkroczeniu wojsk sowieckich uciekł do Chełma. Działał w Ruchu Oporu Armii Krajowej a następnie w WiN. W 1950 r. został aresztowany i skazany na karę śmierci zamienioną na dożywocie. Na wolność wyszedł w 1956 r.

Mieczysław Stachowski, brał udział w I wojnie światowej a w latach 1918-1920 w walkach o niepodległość Polski. Walczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Później był w ZWZ-AK. Kierował wywiadem wokół niemieckich wyrzutni V-1 i V-2 na poligonie Blizna, za co został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Brał udział w Akcji „Burza”. W 1944 r. został aresztowany przez NKWD i wywieziony do łagru. Do kraju wrócił w 1947 r.

Stanisław Cichocki, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Dostał się do niewoli sowieckiej, z której uciekł. Od 1940 r. w konspiracji. Dwa lata później został komendantem Ośrodka Miejskiej w Obwodzie AK Sokołów Podlaski. Brał udział w Akcji „Burza”. W 1945 r. aresztowany przez UB. Został wywieziony do łagru. Z zesłania wrócił w lipcu 1945 r.

Wacław Górski, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Później wstąpił do AK. W 1943 r. aresztowany przez gestapo i osadzony w obozie w Działdowie, a następnie w Stutthof. Po wojnie działał w WiN. Został aresztowany przez UB w 1949 r. Skazano go na 12 lat więzienia. Na wolność wyszedł w 1956 r.

Rozalia Otta, siostra Leona i Edwarda Taraszkiewiczów. Z powodu działalności swoich braci była represjonowana od 1944 r. W 1945 r. została uwięziona w obozie karnym w Krzesimowie. Po uwolnieniu ukrywała się pod przybranym nazwiskiem. Kilkakrotnie była aresztowana. W 1951 r. skazano ją na 5 lat więzienia. Zwolniona została na mocy amnestii w 1954 r.

Anna Wysibirska, do AK wstąpiła w 1943 r. Brała udział w Akcji „Burza”. W listopadzie 1944 r. została aresztowana przez NKWD i wywieziona do obozu w Ostaszkowie. Po powrocie do kraju w 1946 r. wstąpiła w szeregi WiN. Została ponownie aresztowana i skazana na 6 lat pozbawienia wolności. Zwolniono ją w 1947 r. na mocy amnestii.

Józef Bandzo, od 1942 r. w AK. Od 1943 r. służył w III Brygadzie Wileńskiej. Nawiązał również kontakt z oddziałami Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”. Od 1946 r. działał w strukturach V Brygady Wileńskiej. We wrześniu 1946 r. zakończył działalność konspiracyjną lecz nie ujawnił się podczas amnestii w 1947 r. W październiku 1950 r. został aresztowany. Na wolność wyszedł w kwietniu 1951 r.

Władysław Załogowicz, uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Później organizował struktury Szarych Szeregów i Kedywu AK na terenie Lwowa. Brał udział w Akcji „Burza”. Został aresztowany przez NKWD. Zdołał uciec z transportu do Rosji. Został aresztowany przez UB w 1949 r. i ponownie w 1951 r. Skazano go na 5 lat więzienia. Zwolniony został w 1954 r.

Jadwiga Czartoryska, w 1942 r. została zaprzysiężona w AK. Brała udział w Akcji „Burza” W grudniu 1944 r. przeniosła się ze Szczawnicy do Kalwarii Zebrzydowskiej. Zaprzestała działalności konspiracyjnej po wkroczeniu wojsk sowieckich. W związku z pracą w Konsulacie USA w latach 1952 – 1972 próbowaną ją zmusić do współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. 

Jan Goruch, brał udział w Powstaniu Warszawskim w Plutonie Głuchoniemych. Zajmował się czyszczeniem broni, budowaniem barykad i przenoszeniem rannych. Pełnił też okresowo funkcję łącznika. Po Powstaniu został wywieziony do Debelna k. Kielc.

Tadeusz Moszczyński, należał do AK Obwód Ciechanów, był łącznikiem. Został schwytany przez Niemców w 1944 r. i wywieziony do Prus Wschodnich. Po zakończeniu wojny powołano go do czynnej służby wojskowej. Zdezerterował z wojska w lutym 1946 r. i wstąpił do WiN. Ujawnił się w 1947 r.

Regina Telakowska, żołnierz Batalionów Chłopskich, uczestniczyła w kolportażu prasy, prowadziła nasłuch radiowy i udzielała schronienia żołnierzom BCh. W 1943 r. została deportowana na roboty przymusowe do III Rzeszy. Do kraju powróciła w 1945 r.

Zdzisław Święszkowski, od lipca 1942 r. w AK. Pełnił funkcje łącznika, gońca i wywiadowcy. W 1944 r. został zatrzymany i skierowany na roboty przymusowe. Po wojnie cała rodzina była prześladowana przez UB. Odmawiał wstąpienia do PZPR. Od 1980 r. angażował się w tworzenie NSZZ „Solidarność”.

Alfons Brzeziński, żołnierz AK, Brał udział w Akcji „Burza”, uczestnik protestów w maju 1946 r. w Poznaniu. Był inwigilowany przez SB w latach 1974 – 1985. W stanie wojennym został internowany w Ośrodku Odosobnienia w Darłówku

Stefan Borek, żołnierz Armii Krajowej w Jarosławiu i Krakowie. Od 1943 r. do stycznia 1945 r. był łącznikiem wywiadu, uczestniczył w protestach 3 Maja w Gliwicach 1947 r. Był represjonowany przez władze komunistyczne poprzez zawieszenie w prawach studenckich i usunięcie z uczelni.

Inocenty Ludwik Święcicki, do 1945 r. prowadził tajne nauczanie. Brał udział w protestach w maju 1946 r. Po wojnie jako student był współzałożycielem Koła Prawników i Ekonomistów Uniwersytetu Łódzkiego. Wskutek nacisków UB został usunięty z funkcji wiceprzewodniczącego. W okresie studiów dwukrotnie aresztowany przez UB. W 1980 r. był współzałożycielem NSZZ Solidarność Pracowników Oświaty i Wychowania Regionu Łódzkiego.

Barbara Rachaus, żołnierz AK w latach 1943 – 1945. Była łączniczką i opiekunką skrytki kontaktowej. W 1945 r. podjęła studia w Łodzi. Brała udział w protestach maja 1946 r. W tym samym roku zrezygnowała ze studiów.

Janina Murawska Krawczyk, brała udział w obronie Warszawy w 1939 r. Później była żołnierzem ZWZ-AK. Brała udział w Powstaniu Warszawskim. Od września 1944 r. studiowała na tajnej Wolnej Wszechnicy Polskiej w Częstochowie, a następnie na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Łódzkiego. Brała udział w protestach maja 46 r.

Generałowie (kombatanci)

Janusz Brochwicz – Lewiński, brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Został aresztowany przez NKWD, jednak uciekł z transportu. Wstąpił do ZWZ-AK. Od 1942 r. był dowódcą plutonu i zastępcą dowódcy w oddziale partyzanckim kpt. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. Podczas Powstania Warszawskiego walczył w Zgrupowaniu „Radosław”. Został ciężko ranny. Po upadku Powstania trafił do obozu jenieckiego w Murnau.

Jerzy Lipka, brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Od listopada 1939 r. w konspiracji, najpierw w Tajnej Armii Polskiej a następnie w ZWZ AK. W 1943 r. został szefem Kedywu Obwodu Węgrów. Brał udział w Akcji „Burza”. Jego oddział został rozbrojony a oficerowie aresztowani. Po kilku dniach służby w armii Berlinga uciekł i powrócił do konspiracji. W 1944 r. został ponownie aresztowany i zesłany do łagrów sowieckich. Do kraju powrócił w 1946 r.

Aleksander Arkuszyński, uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 r. Dostał się do niewoli niemieckiej, z której uciekł. Wstąpił do ZWZ- AK. Po wkroczeniu wojsk sowieckich został aresztowany przez NKWD. Zdołał zbiec i utworzył oddział partyzancki. Po jego rozwiązaniu ujawnił się. Został aresztowany w 1949 r. Sąd Wojewódzki uniewinnił go od stawianych mu zarzutów. Przez wiele lat był szykanowany przez UB i SB.

Mieczysław Wałęga, brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Następnie w konspiracji. Był adiutantem por. Łukasza Cieplińskiego „Pługa”. W 1942 r. został oficerem wywiadu i kontrwywiadu Rzeszowskiego Inspektoratu AK. W grudniu 1943 r. sporządził szczegółowy raport o niemieckich próbach z bronią rakietową V-2 na poligonie Blizna. Brał udział w Akcji „Burza”. Po wojnie w WiN. W 1946 r. przedostał się do Włoch a następnie do Wielkiej Brytanii.

Paweł Łaszkiewicz, brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r. Dostał się do niewoli sowieckiej, z której wkrótce zbiegł. Wstąpił do ZWZ-AK. Brał udział w Akcji „Burza”. W sierpniu 1944 r. został aresztowany przez NKWD i zesłany do łagrów z których zbiegł i powrócił do Warszawy. Działał w WiN. W marcu 1947 r., na rozkaz przełożonych ujawnił się w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie.

Kazimierz Załęski, uczestnik kampanii wrześniowej 1939 r. Brał udział w obronie Warszawy. Podjął działalność konspiracyjną w ramach struktur Narodowych Sił Zbrojnych. W 1944 r. wszedł w skład struktur AK. Brał udział w Akcji „Burza”. Po wkroczeniu wojsk sowieckich był poszukiwany przez UB i NKWD. W styczniu 1945 r. został szefem Kedywu Organizacji „NIE” Okręgu Kielce. Działał w WiN. W 1949 r. aresztowało go NKWD. Został skazany na 5 lat więzienia. Na wolność wyszedł w 1953 roku.

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.