przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A
Wtorek, 15 kwietnia 2008

Wykonuję małą część naszej powinności

  |  


15 kwietnia 2008 roku w Pałacu Prezydenckim odbyło się spotkanie Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego wraz z Małżonką oraz Prezydenta Państwa Izrael Shimona Peresa z przedstawicielami żydowskich organizacji kombatanckich, bojowników getta i powstańców obozu zagłady w Sobiborze. Podczas spotkania odbyła się uroczystość nadania przez Prezydenta RP odznaczeń „kustoszom pamięci” – polskim naukowcom, muzealnikom, nauczycielom, działaczom społecznym i samorządowym przekazującym młodzieży i społeczeństwu wiedzę o Holokauście.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z dnia 14 kwietnia 2008 roku za wybitne osiągnięcia w odkrywaniu, gromadzeniu i upowszechnianiu prawdy o Holokauście, za zasługi w działalności na rzecz upamiętniania historii Powstania w Getcie Warszawskim, odznaczeni zostają:

KRZYŻEM KOMANDORSKIM
ORDERU ODRODZENIA POLSKI
pośmiertnie
Henryk Woliński

KRZYŻEM KOMANDORSKIM
ORDERU ZASŁUGI
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sigmunt Alexander Rolat
Samuel Willenberg

KRZYŻEM OFICERSKIM
ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Krzysztof Lech Czyżewski
Mieczysław Jędruszczak
Janusz Makuch
Tomasz Pietrasiewicz
Tadeusz Stanisław Wrona

KRZYŻEM OFICERSKIM
ORDERU ZASŁUGI
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Gunar S. Paulsson

KRZYŻEM KAWALERSKIM
ORDERU ODRODZENIA POLSKI

Marek Andrzej Bem
Andrzej Feliks Cechnicki
Paweł Adam Ciepiela
Piotr Mateusz Cywiński
Kazimierz Czermiński
Anna Dorota Grupińska
Jan Robert Jagielski
Andrzej Edward Kirmiel
Anna Janina Kloza
Robert Jerzy Kuwałek
Wojciech Michał Lemański
Jacek Witold Leociak
Dariusz Marian Libionka
Zbigniew Sławomir Lubaszewski
Edward Makary Maniura
Marek Aleksander Miros
Michał Stefan Nekanda-Trepka
Zbigniew Jerzy Niziński
Paweł Szapiro
Hanna Szmalenberg
Robert Marek Szuchta
Piotr Leszek Trojański

Zwracając się do zebranych Prezydent RP Lech Kaczyński powiedział:

„Obchodzimy dzisiaj jeden z dni pamięci, to jest dzień pamięci narodu żydowskiego, polskich Żydów, to jest także dzień pamięci narodu polskiego. 65 lat temu, dokładnie 19 kwietnia - ale w tym roku tego dnia wypada wielkie żydowskie święto, więc stąd obchodzimy rocznicę wcześniej - wybuchło powstanie, o którym mówiliśmy przed kilkoma godzinami pod Pomnikiem Bohaterów Getta. Teraz mamy uroczystość związaną z osobami, które należałoby nazwać kustoszami pamięci. Holocaust to przede wszystkim lata 1942-44., choć oczywiście prześladowania osób narodowości żydowskiej zaczęły się w zajętej przez niemieckich i hitlerowskich najeźdźców Polsce natychmiast, po wrześniu 1939 roku. Po wojnie przyszło wyzwolenie, przyszła nowa rzeczywistość, która w Polsce nie była do końca rzeczywistością wolną. Była rzeczywistością państwa totalitarnego. Czy ukrywano wtedy zbrodnię Holocaustu? Nie. Można powiedzieć, że ona w świadomości, w oficjalnych programach szkolnych występowała. Istniała oczywiście także w świadomości polskiego narodu, a także tych osób narodowości żydowskiej lub Polaków żydowskiego pochodzenia, którzy w Polsce pozostali. Ale trzeba powiedzieć, że nieszczególnie badano tę sprawę. Owszem, sam fakt był znany, ale nie starano się wiedzy na ten temat rozpowszechniać, nie starano się na odpowiednią skalę tej wiedzy pogłębiać. Ale w tym trudnym czasie, kiedy mówienie czegoś, co nie było poprawne stwarzało zagrożenie byli ludzie, którzy tą wiedzę rozpowszechniali, którzy na dostępną sobie skalę wiedzę tą starali się pogłębiać. Byli to Polacy, byli to Polacy żydowskiego pochodzenia, byli to Żydzi, którzy przeżyli Holocaust, zarówno mieszkający w Polsce jak i zagranicą. Ten okres, o którym mówię trwał długo – prawie dwa pokolenia. Skończył się dopiero po roku 1990. A tym, którzy wcześniej zachowali pamięć, którą dzisiaj staramy się odbudować i pogłębić, należy się od nas wszystkich szczególne podziękowanie. Pan Prezydent dziś pięknie mówił o zemście – o zemście w wydaniu narodu żydowskiego. O zemście polegającej na tym, że istnieje dzisiaj bardzo silne izraelskie państwo, że przoduje w nie jednej dziedzinie wiedzy, że nie dało się pokonać mimo siedmiu agresji w ciągu ostatnich sześćdziesięciu lat. Taka zemsta jest istotnie piękna. Ale poza tą zemstą potrzebna jest jej pamięć – pamięć która jest bardzo silnie związana z moim krajem. Jest pewnym paradoksem, że Polska to kraj, z którego – według różnych danych – wziąwszy pod uwagę Polskę osiemnastowieczną, w innych niż dzisiaj granicach – pochodzi znacznie więcej niż połowa ludzi żydowskiej narodowości. Powtarzam – mówię o wieku osiemnastym. To jest kraj, w którym Żydzi przeżywali różne okresy – lepsze i gorsze, ale tu przeżywali też okres swojego renesansu, swojego oświecenia. Warszawa, w szczególności w końcu dziewiętnastego i w pierwszych dziesięcioleciach dwudziestego wieku była niezwykle potężnym, w skali świata, ośrodkiem żydowskiej kultury. Główny Instytut Żydowski znajdował się w dzisiejszej stolicy Litwy – w Wilnie, ale przecież wtedy też wchodziło ono w skład państwa polskiego. Inaczej mówiąc, jesteśmy miejscem wielkiej żydowskiej pamięci. Jesteśmy krajem, który przez setki lat był miejscem zamieszkania dla olbrzymiej ilości Żydów, dla wielu – ojczyzną. Żydzi brali udział w Powstaniu Kościuszkowskim – pierwszym wielkim powstaniu narodowym. W drugim powstaniu – szczególnie w Gwardii Narodowej – w okresie Powstania Listopadowego. Brali szczególnie duży udział w trzecim wielkim powstaniu narodowym w latach 1863 – 1864. Inaczej mówiąc, są też częścią naszej historii i mówię teraz o tej części mniej znanej, tej związanej z walką, bo wszyscy wiemy jaką rolę Żydzi i Polacy żydowskiego pochodzenia odegrali w polskiej kulturze, w szczególności począwszy od przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku – od tak zwanego okresu Młodej Polski. To wszystko wiemy. Ale tę wiedzę trzeba pogłębiać. Trzeba pogłębiać i poszerzać, a tym, którzy to czynili należy się nasza wdzięczność. Dziś są inne warunki, będziemy to czynić. Dziś Polska może spokojnie nie tylko utrzymywać stosunki dyplomatyczne z Izraelem, co jak wiadomo przez lat dwadzieścia dwa było zakazane, od 1967 roku aż po rok 1989 – chociaż w rzeczywistości stosunki odradzały się już wcześniej. Dziś Polska może w ramach Unii Europejskiej być państwem, jednym z najbardziej przyjaznych Izraelowi. To dobrze. Sądzę, że to nasza powinność związana i z tą historią ośmiuset lub więcej lat, bo wiemy na pewno, że na naszej ziemi Żydzi żyli już w pierwszej połowie dwunastego wieku, ale prawdopodobnie, prawie na pewno żyli też znacznie wcześniej. Czyli tak długo, jak długa jest historia naszego państwa. Z tego wynika ta powinność, a także z tego, że choć nie z polskiej ręki to na polskiej ziemi – zginęło ich miliony. I mogę w imieniu władz Rzeczypospolitej zadeklarować, że przynajmniej dopóki będę pełnił swoje funkcje tę powinność w ramach kompetencji, które ma Prezydent Rzeczypospolitej będę realizował. Dziś wykonuję małą, drobną część tej powinności. Powinności związanej także z odznaczeniami ludzi, którzy zasłużyli się jako kustosze pamięci.”


Podczas uroczystości Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ewa Junczyk-Ziomecka odczytała list Prezydenta RP do bohaterów Powstań żydowskich i uczestników uroczystego upamiętnienia 65. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim. Prezydent Lech Kaczyński wręczył obecnym na uroczystości bojowcom warszawskiego getta, obozu zagłady w Sobiborze i Treblince list.

Przekazujemy treść listu:

„Szanowni Państwo,

jest dla mnie wielkim zaszczytem gościć Bohaterów Powstań Żydowskich z okazji uroczystego upamiętnienia 65. Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim. 65 lat temu żydowscy powstańcy z Mordechajem Anielewiczem, Icchakiem Cukiermanem z Żydowskiej Organizacji Bojowej oraz Pawłem Frenklem z Żydowskiego Związku Wojskowego chwycili za broń w walce o ludzką godność. Od tego czasu minęło już ponad pół wieku, a my wciąż nie możemy się pogodzić i nie pogodzimy się nigdy z tym, że kilkadziesiąt lat temu człowiek powiedział, iż ludzie dzielą się na lepszych i gorszych, na jednych przeznaczonych do życia, a drugich na śmierć. W kwietniu 1943 roku wybuchło powstanie w getcie warszawskim. W czerwcu w częstochowskim. W sierpniu w getcie białostockim oraz w getcie będzińsko-sosnowieckim. Tego samego roku w obozach zagłady Treblinka i Sobibór, a rok później w Auschwitz wybuchły zbrojne bunty więźniów.

Wszystkie te krwawo stłumione zrywy świadczą o desperacji i niewyobrażalnej odwadze pognębionych ludzi, o ich poczuciu godności i dumy. Nam, współczesnym, którzy nie jesteśmy w stanie pojąć ogromu tragedii walczących i ginących, pozostaje tylko pokora. Z widmem Holokaustu musimy zmagać się za pomocą języka i pojęć, które nie zawsze pomagają odpowiedzieć na pytanie, jak stanąć w obliczu absolutnego zła. W języku ludzkim brakuje słów na określenie potworności. Często pozostaje nam jedynie milczenie. I pamięć. Słowa, które nie są w stanie oddać samotności ginących i bólu tych, którym cudem udało się przeżyć, wydają się równie nieporadne, gdy próbujemy wyrazić nasz szacunek i naszą wdzięczność. Osobom, które przetrwały koszmar wojny i Holokaustu – zawdzięczamy to, iż prawda o obozach zagłady i gettach dociera do opinii światowej. Nie tylko bowiem przeżyliście Państwo ten straszny czas, ale byliście, jesteście i zawsze będziecie żywym świadectwem historii, o której trzeba mówić następnym pokoleniom. Dziś, jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, chylę przed Wami czoło.”

W imieniu Północnoamerykańskiego Komitetu Wspierania Budowy Muzeum Historii Żydów Polskich Zygmunt Rolat wręczył Prezydentom prezenty – zdjęcia – są to fotografie Ewy Rubinstein, córki wybitnego pianisty Artura Rubinsteina z Łodzi. Fotografie pochodzą z Galerii Jana Krugiera w Nowym Yorku.

Ryszard Horowitz przekazał na ręce Prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz Prezydenta Shimona Peresa plakaty własnego autorstwa poświęcone 65. rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim. Następnie Prezes NBP Sławomir Skrzypek przekazał Prezydentom oraz bohaterom spotkania okolicznościowe monety upamiętniające 65. rocznicę wydarzeń.

W uroczystości uczestniczyli również: Szef Kancelarii Prezydenta RP Anna Fotyga, Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ewa Junczyk-Ziomecka, Ministrowie i Doradcy Kancelarii Prezydenta RP, Prezydent m. st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, a także delegacje zagraniczne – Sekretarz Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego USA Michael Chertoff, Minister Spraw Zagranicznych Francji Bernard Kouchner, Ambasador w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec Benedikt Haller, Victor Ashe, Ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce.

Wśród gości honorowych zaproszonych przez Prezydenta RP znaleźli się powstańcy Getta Warszawskiego, Powstania Warszawskiego oraz bojownicy i uciekinierzy z obozu zagłady w Sobiborze, a także Przewodniczący Północnoamerykańskiego Komitetu Wspierania Budowy Muzeum Historii Żydów Polskich Zygmunt Rolat, fotograf, autor plakatu obchodów 65. rocznicy wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim Ryszard Horowitz, przewodnicząca Komitetu obchodów Gołda Tencer, delegacje z Izraela, USA, Francji, Niemiec, Dzieci Holokaustu, przedstawiciele organizacji żydowskich oraz reprezentujących dialog polsko-żydowski oraz polsko-izraelski.
 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.