przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A

Polskie Państwo Podziemne

Polskie Państwo Podziemne zostało powołane do życia jeszcze przed kapitulacją Warszawy, wraz z założeniem Służby Zwycięstwu Polski 27 września 1939 r. Stanowi ono fenomen niespotykany w skali świata – nigdzie poza Polską na okupowanym terytorium nie powstała równie złożona struktura organizacyjna, dysponująca administracją, sądownictwem, szkolnictwem, mediami oraz olbrzymią konspiracyjną armią.

 

Podległe legalnej władzy polskiej – Rządowi RP na Uchodźstwie – Polskie Państwo Podziemne wypełniało w ogromnym stopniu wszystkie zadania, które powinno spełniać państwo.

 

Polskie Państwo Podziemne, oprócz walki z okupantem, opieki nad obywatelami oraz dbałością o edukację i kulturę, prowadziło także szeroko zakrojone prace programowo-polityczne. Najważniejszym celem pozostawało przede wszystkim zwycięstwo i odzyskanie niepodległości, jednak nie mniej ważny był kształt Polski, która miała wyłonić się z wojny.

 

Prace te dotyczyły zarówno przyszłego ustroju państwa polskiego, stosunków społecznych i gospodarczych, miejsca Polski w powojennej Europie, jak również kształtu powojennego ładu światowego. Często zakres tych prac wykraczał znacznie poza fazę koncepcyjną – gromadzono dane, organizowano zespoły ekspertów, przygotowywano projekty ustaw, tak aby odrodzone państwo mogło zacząć działać od razu po zakończeniu wojny.

 

Czym była wojna i odrodzona, demokratyczna Rzeczpospolita, pokazało Powstanie Warszawskie – w Warszawie bowiem, oprócz sił zbrojnych, ujawniły się także cywilne struktury Polskiego Państwa Podziemnego, starające się wprowadzić w życie niektóre koncepcje polityczne opracowane wcześniej.

 

W tym celu w czasie Powstania opublikowane zostały dwa Dzienniki Ustaw, tworzące ramy prawne dla funkcjonowania krajowych władz cywilnych. Był to fakt niezwykłej doniosłości z punktu widzenia nie tylko bieżącej działalności, ale również wizji przyszłej Polski i kwestii gospodarczo-społecznych, m.in. reformy rolnej.

 

Programy te nie zostały, niestety, zrealizowane. Wynik wojny nie pozwolił na wprowadzenie ich w życie. Nie znaczy to jednak, iż wysiłek programowy Polskiego Państwa Podziemnego poszedł na marne. Stanowi on trwały element dziedzictwa polskiej myśli politycznej oraz społecznej.

 

W III Rzeczpospolitej, która etos Polskiego Państwa Podziemnego uczyniła częścią swych fundamentów ideowych – dowodem jest pomnik wzniesiony przed siedzibą polskiego parlamentu – należy ten dorobek przypominać i twórczo analizować. Pamięć o tamtych wydarzeniach, w 70. rocznicę powołania Polskiego Państwa Podziemnego do życia, jest nie tylko hołdem złożonym jego twórcom i działaczom, ale również przyczynkiem do poważnej refleksji nad współczesną Polską oraz stojącymi przed nią wyzwaniami modernizacyjnymi i cywilizacyjnymi.

 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.