przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| |
A | A | A

„Patriotyzm to prawda i odpowiedzialność”

Wiek XX nazywany jest wiekiem straszliwych uproszczeń. Istotnie, totalitarne systemy, które przetoczyły się przez Europę, ofiarowały swoim wyznawcom gotowe recepty na naprawę otaczającego świata, operowały jasnymi schematami. Łatwo było wpaść w pułapkę takich uproszczeń - redukowały one skomplikowane problemy i pojęcia do haseł i sloganów. Niestety, wraz z upadkiem komunizmu w Europie i triumfem społeczeństwa obywatelskiego pokusa upraszczania rzeczywistości nie minęła. Chociaż w innej rzeczywistości złożone sprawy nadal bywają przedstawiane w czarno-biały sposób. 

Bywa tak na przykład z pojęciem patriotyzmu. W ciągu ostatnich kilkunastu lat mogliśmy niejeden raz usłyszeć i przeczytać, że moda na patriotyzm bezpowrotnie minęła (tak, jakby był on kwestią mody, a nie wyznawanych zasad), że patriotyzm i szowinizm to w zasadzie jedno i to samo, że w imię patriotyzmu dokonywano i dokonuje się czynów zasługujących na najwyższe potępienie. Wraz z upadkiem muru berlińskiego miał nastąpić "koniec historii", a w nowym wspaniałym świecie nie mogło być mowy o, rzekomo archaicznym, patriotyzmie.
Czy w epoce coraz ściślejszego jednoczenia się Europy i w epoce globalizacji patriotyzm ma przed sobą przyszłość? Czy za kilkanaście lat będzie już pojęciem z lamusa? Z pewnością nie. Snując refleksje na temat patriotyzmu, pamiętajmy, że ma on różne oblicza, że ewoluuje, tak jak ewoluują państwa i społeczeństwa. Patriotyzm ze swej natury nie jest i nie może być oparty na konfrontacji. Przywiązanie do kraju, poczucie narodowej dumy i świadomość obywatelskich obowiązków są przecież czymś innym niż uzasadniane historią czy antropologią poczucie wyższości w stosunku do innego kraju, innej grupy etnicznej. Na szowinistyczne postawy nie ma dziś w naszej cywilizacji przyzwolenia - i mam nadzieję, że nigdy już nie będzie. Nowoczesny, odpowiedzialny patriotyzm zawsze będzie na czasie. 

Czy można w kilku słowach zdefiniować ów współczesny patriotyzm - patriotyzm XXI wieku? To patriotyzm oparty na prawdzie i realnym myśleniu o przyszłości. Prawda, a więc umiejętność bycia dumnym z chlubnych momentów własnej historii, ale i umiejętność rozmawiania o sprawach, które przynoszą wstyd. Przyszłość, a więc świadomość tego, że Europa nowego tysiąclecia to Europa ścisłego związku narodowych państw, jednocząca się w oparciu o swoją różnorodność. Współczesny patriota musi umieć odpowiedzieć na pytanie: w jaki sposób Polska może być silna przez swój wkład w europejską jedność i w jaki sposób Europa może być silna demokratyczną Polską? 

Nikt, kto dzisiaj określa się mianem patrioty, nie może uciekać od brzemienia odpowiedzialności za państwo, za los obecnych i przyszłych pokoleń. Od szumnych haseł i deklaracji nieskończenie cenniejsza jest obywatelska aktywność, umiejętność podejmowania przemyślanych decyzji i poszanowanie zasad demokracji. Polska nie potrzebuje dziś patetycznych gestów - potrzebuje patriotyzmu świadomego wyboru. Patriotyzmu, którego świadectwo daje się przy wyborczej urnie czy angażując się w działalność publiczną. Polacy po wielu latach odzyskali możliwość samodzielnego decydowania o tym, w jakim kraju będą żyli - ich patriotyzm przejawia się w umiejętności skorzystania z tej szansy.

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.