Zespół Rezydencji Belweder i Hotel Belweder
Nazwa:
Zespół Rezydencji Belweder i Hotel Belweder
Funkcja użytkowa:
Rezydencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Opis (architektura, historia):
Historia Belwederu - gmachu na trwałe zakorzenionego w historii i świadomości Polaków - rozpoczęła się prawie 500 lat temu. W I połowie XVI wieku, na skarpie wiślanej, w miejscu w którym dzisiaj wznosi się pałac belwederski, najprawdopodobniej znajdowała się rezydencja królowej Bony. Kolejny właściciel tych terenów, kanclerz wielki litewski Krzysztof Zygmunt Pac przebudował stary obiekt bądź wzniósł na jego miejscu nowy. Nazwano go Belwederem, od włoskich słów "bel vedere", co znaczy "piękny widok".
Złoty okres w historii pałacu nastał w II połowie XVIII wieku. Nowy właściciel, ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski włączył go do Łazienek - swojej letniej rezydencji. W okresie tym Belweder słynął jako jedna z najlepszych w Europie manufaktura fajansów.
W 1818 roku pałac odkupiony został przez władze Królestwa Polskiego i przeznaczony na rezydencję dla naczelnego wodza wojsk polskich, wielkiego księcia Konstantego, brata cara Aleksandra I. W latach 1819-1822 przeprowadzona został gruntowna przebudowa pałacu według projektu architekta Jakuba Kubickiego. Wówczas również urządzono na tyłach Belwederu krajobrazowy ogród.
29 listopada 1830 roku wybuchło w Warszawie powstanie listopadowe. Powstańcy ruszyli na Belweder, chcąc ująć wielkiego księcia Konstantego. Ten jednak w dramatycznych okolicznościach zdołał zbiec.
Do wybuchu I wojny światowej Belweder i Łazienki pozostawały w gestii carów rosyjskich. Po wycofaniu się Rosjan z Warszawy, w latach 1914-1918 pałac pełnił funkcję siedziby niemieckiego generała-gubernatora Hansa von Beselera.
Po odzyskaniu niepodległości Belweder przeszedł na własność odrodzonego państwa polskiego i został zaliczony do reprezentacyjnych gmachów Rzeczypospolitej.
W listopadzie 1918 roku w Belwederze zamieszkał Naczelnik Państwa marszałek Józef Piłsudski. Następnie, pałac do 1926 roku pełnił funkcję siedziby Prezydentów RP - Gabriela Narutowicza i Stanisława Wojciechowskiego. Po tzw. "przewrocie majowym" do Belwederu powrócił Józef Piłsudski, który mieszkał w nim aż do swojej śmierci w 1935 roku. W latach 1935-1939 mieściło się w nim muzeum poświęcone pamięci Marszałka.
W okresie okupacji hitlerowskiej w Belwederze urzędował niemiecki generalny gubernator Hans Frank. W latach 1940-1943 Niemcy przeprowadzili przebudowę pałacu.
Po upadku Powstania Warszawskiego wycofujący się z Warszawy Niemcy nie zdążyli wysadzić Belwederu w powietrze. Pałac stał się siedzibą Biura Prezydialnego Krajowej Rady Narodowej, której przewodniczącym był Bolesław Bierut. Później urzędował w Belwederze jako Prezydent RP. Od 1952 roku pałac pełnił funkcję siedziby Rady Państwa i jej Przewodniczącego.
W 1989 roku Belweder na powrót stał się siedzibą Prezydenta. Początkowo Wojciecha Jaruzelskiego, a od 1990 roku - wybranego w powszechnych demokratycznych wyborach Lecha Wałęsy. W 1994 roku Prezydent RP Lech Wałęsa podjął decyzję o przenosinach do pałacu przy Krakowskim Przedmieściu.
Obecnie Belweder pełni funkcję reprezentacyjnej siedziby dla zagranicznych gości Rzeczypospolitej. Jest również miejscem prezentowania ekspozycji poświęconych Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu oraz historii Orderu Wojennego Virtuti Militari.
W latach 1998-2001 przeprowadzony został gruntowny remont i konserwacja Belwederu. Pałac otrzymał nową elewację, wymieniona została stolarka okienna, naprawiona uszkodzona izolacja ścian i fundamentów. Prace konserwatorskie objęły wszystkie elementy architektoniczne budynku, otoczenia, a także zabytkowego wyposażenia.
Zasady i zakres zwiedzania:
Zwiedzanie Belwederu jest bezpłatne i odbywa się w 15-20-osobowych grupach zorganizowanych z przewodnikiem. Ekspozycje wystawowe poświęcone pamięci marszałka Józefa Piłsudskiego i kawalerom Orderu Wojennego Virtuti Militari można oglądać od poniedziałku do piątku oraz w wybrane soboty miesiąca w godzinach od 9.00 do 15.00 (ostatnie wejście o godz. 14.00).
Rezerwacja grup wycieczkowych:
Rezerwacji terminów zwiedzania wystawy poświęconej Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu oraz Gabinetu Orderu Wojennego Virtuti Militari można dokonać w biurze Przewodnickiego Biura Turystycznego TRAKT tel. (0-22) 827 80 68/69 faks (0-22) 827 66 02 lub bezpośrednio w Rezydencji Belweder w godzinach od 8.00 do 16.00 : tel. (0-22) 695 19 53, faks (0-22) 695 19 52, e-mail: . Turyści indywidualni oprowadzani są wraz z grupami zorganizowanymi. Ze względu na charakter obiektu, kierownik Rezydencji zastrzega sobie prawo anulowania rezerwacji nawet na dzień przed uzgodnionym terminem.