Menu rozwijane

KS3_5752.jpg [561.86 KB]

Od niemal czterystu lat Pałac Prezydencki jest trwale związany z polskimi dziejami. W wolnej Polsce po 1989 roku stał się siedzibą Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – miejscem, które kojarzy się z ciągłością władzy państwowej, odsyła do takich pojęć, jak przestrzeganie Konstytucji, troska o suwerenność i bezpieczeństwo kraju. Dlatego w Pałacu Prezydenckim powstała przestrzeń, w której eksponowana jest polska symbolika państwowa.

We wrześniu 2018 roku – w 100–lecie odzyskania przez Polskę niepodległości – w Pałacu Prezydenckim została otwarta Sala Orderu Orła Białego. 

W całości poświęcona jest ona najstarszemu i najważniejszemu polskiemu odznaczeniu cywilnemu i wojskowemu, nadawanemu za wybitne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej – zarówno w czasie pokoju, jak i podczas wojny – najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych. 

Biały orzeł, symbolizujący dostojeństwo, siłę i odwagę, stanowi polskie godło od zarania naszych dziejów. Pierwsze wizerunki orła na monetach i pieczęciach książąt piastowskich pochodzą z XII wieku. Odtąd przewodzi on pokoleniom Polaków na drogach historii.

KS3_0082.jpg [588.21 KB]

Na ekspozycji – oprócz współczesnych odznak Orderu Orła Białego – zaprezentowane są wybrane insygnia i pamiątki historyczne związane z Drugą Rzecząpospolitą i rządem Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, między innymi odznaki Orderu Orła Białego i odznaki Wielkiej Wstęgi Orderu Odrodzenia Polski, noszone przez kolejnych Prezydentów, a także rękopis Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1935 roku, nazywanej konstytucją kwietniową. Ten historyczny dokument należy dziś do najważniejszych pamiątek z okresu Drugiej Rzeczypospolitej.

Decyzję o ustanowieniu Orderu Orła Białego jako odznaczenia honorowego podjął król August II Mocny w początkach XVIII stulecia. Już wtedy ukształtował się wyjątkowy charakter tego wyróżnienia oraz jego forma – biały orzeł w koronie umiejscowiony na czerwono emaliowanym krzyżu z białym obramieniem i złotymi promieniami.

ERB50840.jpg [337.13 KB]

Orderem Orła Białego odznaczono wiele wybitnych osób. Na straży honoru tego wyjątkowego odznaczenia stoi Kapituła, której Przewodniczącym i Wielkim Mistrzem Orderu jest z mocy prawa Prezydent RP.

O Orderze Orła Białego >>

______________________________

ERB50806.jpg [455.73 KB]

2 maja 2013 roku, w dniu Święta Flagi Rzeczypospolitej, w Pałacu Prezydenckim została uroczyście otwarta zaaranżowana na nowo Sala Chorągwiana, którą zdobią repliki polskich chorągwi z różnych okresów historycznych: 

W Sali Chorągwianej prezentowane są także kopie dwóch ważnych zabytków polskiego piśmiennictwa politycznego, które są symbolami polskiej państwowości:

Chorągwie i konstytucje układają się w narrację o dziejach Rzeczypospolitej. Są w niej rozdziały dotyczące świetności państwa, wiktorii grunwaldzkiej i wiedeńskiej, ukazana jest gotowość Polski do zawierania sojuszy i stawania w obronie Europy. Ale jest to również opowieść o rozbiorach, powstaniach, o Niezależnym Samorządnym Związku Zawodowym „Solidarność”. Chorągwie są odzwierciedleniem kondycji państwa w danym okresie historycznym. Chorągwie z czasów świetności Rzeczypospolitej imponują wielkością, pięknymi zdobieniami, złotymi nićmi czy jedwabiem. W momencie utraty niepodległości najważniejsze stało się samo przesłanie, hasło wymalowane farbą na płótnie. Chorągwie z tego okresu są niewielkie, powstawały w warunkach domowych, w pośpiechu. Zawsze jednak symbolika chorągwi miała dla Polaków wielką siłę oddziaływania.

ERB50773.jpg [411.45 KB]

Symbole patriotyczne wzmacniają narodową identyfikację, określają obywatelską tożsamość. Prezentowane chorągwie, a także teksty obu konstytucji łączą się z takimi ideami, jak suwerenność, solidarność, honor, wiara, odpowiedzialność. To uniwersalne wartości, które odgrywają kluczową rolę w życiu narodu. Chorągiew funkcjonuje nie tylko jako znak przynależności do pewnej wspólnoty, ale również jako jedyny w swym rodzaju symbol państwowości. Charakteryzuje się kondensacją treści i obrazu, ekspozycją idei, dzięki którym naród osiąga samowiedzę. Symbolika państwowa odnosi się do zasad, z których wspólnota czerpie siłę i nadzieję. Przedstawione na chorągwiach symbole – Orzeł Biały, Pogoń, krzyż – wiążą się zarówno z pragnieniami i dążeniami związanymi z odzyskaniem przez Polskę niezawisłości, jak i z ideą odpowiedzialności obywateli za państwo niepodległe.

Obecna w Sali Chorągwianej symbolika patriotyczna stanowi przesłanie pozostawione nam, współczesnym. Dlatego każdy z eksponatów warto dziś odczytać na nowo, umieścić go w dzisiejszym kontekście, mając w pamięci znaczenie fundamentalnych wartości, do których chorągwie i konstytucje odsyłają. W ten sposób odczytujemy symbolikę patriotyczną naszych przodków jako opowieść o dziejach państwa, ale również jako przekaz o ludziach, którzy na przestrzeni wieków kształtowali Rzeczpospolitą. Dzięki temu idee ważne dla kolejnych pokoleń Polaków stają się ponadczasową wartością, która zapewnia trwanie wspólnoty obywateli.

01_js__0719-2.jpg [308.19 KB]