przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Wtorek, 7 maja 2019

List na uroczystości odsłonięcia postumentu poświęconego Stanisławowi Pyjasowi

Warszawa, 7 maja 2019 roku

 

 

Uczestnicy i Organizatorzy

uroczystości odsłonięcia postumentu

upamiętniającego postać
Stanisława Pyjasa

w Krakowie

 

 

Szanowny Panie Premierze!

Szanowny Panie Prezydencie!

Szanowny Panie Redaktorze, inicjatorze powstania odsłanianego dzisiaj monumentu!

Czcigodny Ojcze Profesorze!

Szanowna Pani Przewodnicząca Niezależnego Zrzeszenia Studentów!

Drodzy Państwo!

 

Zabójstwo Stanisława Pyjasa, studenta Uniwersytetu Jagiellońskiego, dokonane w Krakowie przez komunistyczną policję polityczną 7 maja 1977 roku, nie zgasiło ducha w gronie Jego kolegów i przyjaciół. Nie podcięło skrzydeł młodym ludziom, z którymi upominał się On o wartości podstawowe: o uczciwość i prawdę na sali wykładowej, w podręczniku akademickim i w życiu publicznym; o sprawiedliwość dla wszystkich, także dla protestujących robotników z Radomia i Ursusa; o prawa człowieka, o wolności obywatelskie oraz o wolność dla naszej Ojczyzny. Przeciwnie, w imię tych wielkich ideałów – ale też w imię koleżeństwa, przyjaźni, lojalności, w imię braterskiego ducha ożywiającego środowisko studenckie – towarzysze Jego pokojowej walki z tym większą determinacją wystąpili przeciwko dyktaturze niegodziwości, kłamstwa i przemocy. Kulminacyjnym momentem kilkudniowych manifestacji był upamiętniający Stanisława Pyjasa czarny marsz ze świecami, który tydzień po Jego śmierci przeszedł ulicami Krakowa.


Zobacz także: Min. Kolarski na uroczystości poświęconej Stanisławowi Pyjasowi Odznaczenia dla byłych działaczy Studenckiego Komitetu Solidarności i Niezależnego Zrzeszenia Studentów Zakończył się on odczytaniem deklaracji założycielskiej Studenckiego Komitetu Solidarności. To wtedy słowo „solidarność” po raz pierwszy pojawiło się w przestrzeni publicznej jako hasło, jako postulat i deklaracja osobistej postawy wobec systemu zła. W tym sensie Solidarność – wielomilionowy ruch społeczny, który zmienił bieg historii Polski i świata – miała swój początek tu, w Krakowie, w kręgu studentów czczących pamięć o zamordowanym koledze i żądających ukarania Jego zabójców.

 

W kolejną rocznicę tamtej tragedii trzeba raz jeszcze przypomnieć i podkreślić, że haniebne działania i zdarzenia, które nastąpiły w ramach oraz wokół śledztwa w sprawie śmierci Stanisława Pyjasa, odzwierciedlają naturę ówczesnego zbrodniczego systemu oraz skalę spustoszeń, jakich dokonywał on w umysłach i sumieniach. Przede wszystkim jednak trzeba raz jeszcze uhonorować nieustępliwość i odwagę  wszystkich, którzy pokonywali niezliczone przeszkody na drodze do prawdy o tamtej zbrodni. A więc starania przyjaciół Zamordowanego oraz innych osób, dla których Jego tragiczny los okazał się doświadczeniem pokoleniowym. Chylę czoła przed młodymi Polakami, którzy poszli za moralnym odruchem sprzeciwu wobec tak wielkiej bezwzględności i brutalności władzy obłudnie deklarującej się jako demokratyczna, przepojona duchem wolności i humanizmu. Dzięki tym ludziom moc przyjaźni i pamięci oraz olbrzymia siła, jaką jest głód prawdy i sprawiedliwości, odniosły zwycięstwo. Okazały się większe od lęku, poczucia bezsilności i zniechęcenia. Dlatego przez 42 lata rósł niematerialny pomnik Stanisława Pyjasa, jakim jest pamięć o Jego ofierze.

 

Teraz zyskał on także namacalną, trwałą postać odsłanianego dzisiaj postumentu. Na początku lat 90. ubiegłego wieku na budynku przy ulicy Szewskiej 7, w miejscu, gdzie odnaleziono zwłoki Stanisława Pyjasa, zawisła skromna tablica pamiątkowa. Obecnie, dzięki Stowarzyszeniu Maj 77 oraz Stowarzyszeniu Studentów i Absolwentów Bratniak, a także dzięki zaangażowaniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Stanisław Pyjas będzie miał swój pomnik w miejscu najbardziej odpowiednim: naprzeciwko domu studenckiego „Żaczek”, w którym mieszkał, w pobliżu obiektów naukowo-dydaktycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W centrum krakowskiego życia studenckiego, a jednocześnie niedaleko Muzeum Narodowego i Muzeum Czynu Niepodległościowego. To przestrzeń, w której przekaz tego dzieła sztuki wybrzmi w pełni i we właściwym kontekście.

 

Szanowni Państwo, Stanisław Pyjas marzył o życiu, które w wolnym świecie uznawano wtedy za zupełnie zwyczajne. Wyznał kiedyś, że chce żyć w suwerennym, wolnym państwie, w otwartej na świat polskiej i europejskiej metropolii, w której mógłby zasiąść przy kawiarnianym stoliku i zupełnie otwarcie podyskutować – bez obawy, że skończy się to donosem, aresztowaniem lub innymi szykanami. Żądał – dla siebie i dla innych – elementarnego prawa do nazywania po imieniu dobra i zła, prawości i zdrady, prawdy i kłamstwa. Pośród mroków zniewolenia był jednym z tych, którzy podtrzymywali nadzieję wbrew nadziei. Dzisiaj, w Polsce niepodległej, zasłużenie odbiera hołd jako moralny zwycięzca i bohater naszej wolności. Cześć Jego pamięci!

 

Z wyrazami szacunku,

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda

 

List został odczytany podczas uroczystości w Krakowie przez Sekretarza Stanu w KPRP Wojciecha Kolarskiego.

 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.