Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Piątek, 26 lutego 2021

Wystąpienie Prezydenta na forum poświęconym rozwojowi środowiskowych usług społecznych

Pałac Prezydencki | Forum Deinstytucjonalizacji. Uspołecznienie – Upodmiotowienie – Personalizacja

Szanowni Państwo Ministrowie,

Wszyscy Szanowni Goście,

Uczestnicy naszego dzisiejszego spotkania!

 

Zobacz także: W Pałacu Prezydenckim o rozwoju środowiskowych usług społecznych Przede wszystkim chcę bardzo serdecznie podziękować Państwu za obecność. W szczególności tym, którzy są ze mną tu, na sali w Pałacu Prezydenckim, ale także wszystkim tym z Państwa, którzy łączą się z nami za pośrednictwem internetu.

 

I bardzo serdecznie – od razu na wstępie – chcę podziękować za tę inicjatywę. List otwarty, który Państwo przesłali do mnie i Pana Premiera, dotyczył kwestii bardzo ważnej, która w szczególności unaoczniła się jeszcze dodatkowo w okresie pandemii koronawirusa.

 

Dotyczy kwestii bardzo ważnej, bo kwestii ludzkiej. Oczywiście, jest tam bardzo ważny aspekt polityki europejskiej i tego, że realizując strategię deinstytucjonalizacji, wdrażając ją, będziemy mogli korzystać ze środków pomocowych z Unii Europejskiej.

 

Ale przede wszystkim jest to ważne, dlatego że jest to działanie proludzkie, prospołeczne, proobywatelskie. Wdrożenie takiego działania jest bardzo istotnym elementem budowy czegoś, co nazywam społeczeństwem obywatelskim, czyli takim, które zarazem ma tę niezwykle ważną – może zwłaszcza dla nas, Polaków – cechę, a mianowicie: solidarność, pewne wzajemne dostrzeganie się nawzajem, w jakimś sensie służba drugiemu człowiekowi.

 

Deinstytucjonalizacja – by ją przybliżyć, a zarazem ukazać, czym ona w istocie jest, streściliśmy to słowo w trzech innych, a mianowicie: uspołecznienie, upodmiotowienie, personalizacja.

 

Uspołecznienie w tym znaczeniu, że człowiek pozostaje w swoim środowisku, swoim otoczeniu i jednocześnie zyskuje kontakt z nowymi ludźmi – a więc zwłaszcza ten człowiek, który np. z takich czy innych przyczyn jest zamknięty w domu, czy z uwagi na daleko posuniętą niepełnosprawność, czy przebywa w domu ze względu na wiek, w związku z czym krąg jego kontaktów jest na co dzień bardzo wąski, ograniczony do rodziny. Do tego człowieka przybywają nowi ludzie, w związku z tym zyskuje nowe kontakty społeczne.

 

Jednocześnie nie jest wyrwany ze swojego środowiska, swojego gniazda. Bardzo często ta starsza osoba nie jest przenoszona w inne miejsce – właśnie do jakiejś instytucji, która służy do tego, by mogły tam przebywać i aby była sprawowana opieka nad osobami czy to z niepełnosprawnością, czy właśnie potrzebującymi pomocy z uwagi na daleko posunięty wiek.

 

Upodmiotowienie – dlatego że to służy realizacji potrzeb tego właśnie człowieka; aby wszystko było ukierunkowane na niego; by działo się to także zgodnie z jego wolą; aby nie było to wobec niego realizowane w sposób przymusowy. Nawet nie dosłownie przymusowo, ale przez przymus konieczności przeniesienia się właśnie do jakiejś instytucji, konieczności opuszczenia swego domu, konieczności stykania się z osobami, które są w danym momencie, bez możliwości de facto współdecydowania, czy kontakt będzie, czy nie.

 

I wreszcie personalizacja – dlatego że wszystko jest ukierunkowane właśnie na tego człowieka, a nie na instytucję. To nie człowiek dopasowuje się do instytucji – bo przecież wiemy, że tak jest. Instytucje są, mają swoją strukturę, swoje schematy działania i ten, kto styka się z instytucją, z reguły musi się dopasować do stworzonych tam schematów, do istniejących procedur, które są tam wdrażane – a więc musi działać w taki sposób, jaki dyktuje ta instytucja.

 

A tu wręcz przeciwnie – personalizacja oznacza właśnie ukierunkowanie na człowieka; to, że te świadczenia, usługi mają być dopasowane do człowieka, a nie człowiek dopasowany do usług. Na tym w istocie ma polegać deinstytucjonalizacja.

 

Dziękuję, że zwrócili Państwo na to uwagę. Jak powiedziałem na wstępie – czas, gdy mamy pandemię koronawirusa, w sposób szczególny uwidocznił nam wielką potrzebę tego, by w taki właśnie sposób różnego rodzaju usługi i różnego rodzaju wsparcie było realizowane.

 

I ono było bardzo często realizowane. Przez wolontariuszy, harcerzy, Wojska Obrony Terytorialnej – przez wielu ludzi dobrej woli, którzy pomagali choćby seniorom, dostarczając im różne produkty; którzy często pomagali rodzicom w opiece nad dziećmi. Mnóstwo różnych inicjatyw, które nie tylko działy się, ale dzieją się w tej chwili w całej Polsce i są realizowane. To właśnie jest swoisty rodzaj deinstytucjonalizacji.

 

Bardzo się cieszę, że jest 170 przedstawicieli różnych organizacji społecznych i różnych środowisk – w tym część, którą znamy już ze współpracy z Kancelarią Prezydenta i ze spotkań, które mieliśmy wcześniej, gdy spotkaliśmy się na forum zawodów pomocowych i profesji; gdy spotkaliśmy się na forum poradnictwa. Wielu sygnatariuszy tego listu otwartego to właśnie osoby znane nam jako ci, którzy profesjonalnie zajmują się niesieniem wsparcia zdeinstytucjonalizowanego, społecznego, ale właśnie w znaczeniu upodmiotowiającym i personalizującym.

 

Cieszę się, że będziemy mogli dziś te tematy przedyskutować. Cieszę się, że jest z nami pan minister Paweł Wdówik, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych. Na jego barkach – od strony rządowej – spoczywa przygotowanie tej strategii. Jestem przekonany, że nie tylko jej przygotowanie, ale przede wszystkim wdrażanie zmieni jakość życia wielu ludzi w naszym kraju.

 

Tu, w Kancelarii Prezydenta, już od dłuższego czasu zajmujemy się właśnie kwestią deinstytucjonalizacji przez przybliżenie i ułatwienie dostępu do różnego rodzaju usług, przede wszystkim społecznych. Pan prof. Marek Rymsza z zespołem przygotował projekt ustawy o centrach usług społecznych, który w tej chwili jest wdrażany w całej Polsce.

 

Z przyjemnością mogę powiedzieć, że wczoraj od burmistrza Myślenic w Małopolsce dostałem informację, że właśnie tworzą u siebie centrum usług społecznych w mieście i gminie. Więc tych centrów jest coraz więcej mimo trudnego czasu, bo przecież ustawa weszła w życie 1 stycznia 2020 roku. Można powiedzieć, że akurat na pandemię, co – rzecz jasna – nie ułatwia jej realizacji.

 

Ale cieszę się, że mimo to samorządy lokalne podejmują to wyzwanie – i to się dzieje – bo jestem przekonany, że udoskonali to właśnie świadczenie usług społecznych, znacząco poprawi dostępność, dzięki czemu te usługi staną się bliższe obywatelom. Wpisuje się to właśnie w ideę deinstytucjonalizacji i mam nadzieję, że teraz będziemy mogli budować cały ten system w jeszcze sprawniejszy sposób i udoskonalać go. A to nasze spotkanie, dzisiejsze forum na pewno jest znaczącym krokiem w tym kierunku.

 

Tak że zapraszam do dyskusji i jeszcze raz bardzo dziękuję za udział i wsparcie. Wierzę głęboko, że właśnie razem poradzimy sobie z tym bardzo ważnym i potrzebnym ludziom zagadnieniem.

 

Poleć znajomemu