Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Wtorek, 29 czerwca 2021

Prezydent: Inicjatywa Trójmorza ma olbrzymi potencjał

Wielce Szanowny Panie Premierze i Ministrze do spraw Zasobów, co bardzo ważne w tym przypadku, jeżeli mówimy o rozwoju,

Wielce Szanowni Państwo Parlamentarzyści, z Panią Przewodniczącą na czele,

Szanowny Panie Marszałku Województwa Lubelskiego,

Szanowni Panowie Marszałkowie przybyli na dzisiejsze Forum,

Szanowni Panowie Przewodniczący Regionów Państw Trójmorza,

Szanowni Państwo Radni, Przewodniczący Sejmików,

Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,

Magnificencje Państwo Rektorzy,

Szanowni Państwo Profesorowie,

Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!

 

Bardzo dziękuję Panu Marszałkowi za to, że przypomniał te czasy – które dzisiaj już wspominam jako, w jakimś sensie, zamierzchłą historię i nieco z rozrzewnieniem – rzeczywiście samego początku naszej współpracy w ramach Trójmorza. Troszkę było to inaczej, niż Pan Marszałek powiedział. Rzeczywiście był Nowy Jork, ale Nowy Jork to już było takie pierwsze oficjalne spotkane. Pani Prezydent Chorwacji Kolinda Grabar-Kitarović zaprosiła nas wtedy w Nowym Jorku, na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ i tam miał miejsce pierwszy, jeszcze taki mały szczyt Trójmorza.

 

Zobacz także: II Forum Regionów Trójmorza z udziałem Prezydenta RP Ale sama idea Trójmorza narodziła się jeszcze w czasie mojego spotkania z Prezydent Chorwacji w Krakowie, w Willi Decjusza, gdzie spotkaliśmy się po raz pierwszy; to był koniec sierpnia, sam początek września 2015 roku, a więc, śmiało mogę powiedzieć, sam początek mojej prezydentury. Tam właśnie rozmawialiśmy z Panią Prezydent o potrzebie stworzenia takiej szerokiej formuły współpracy w naszej części Europy.

 

Muszę powiedzieć Państwu, zdradzając nieco takiej mojej osobistej historycznej kuchni, że kierowałem się wtedy wspomnieniem działań, które prowadził Prezydent Lech Kaczyński. Wszyscy pamiętamy, że kiedy zdecydował się lecieć na pomoc Gruzji w 2008 roku, na pokład naszego prezydenckiego samolotu wsiedli wtedy prezydenci właśnie państw Europy Środkowej. Pan Prezydent Lech Kaczyński zwołał ich dosłownie w ciągu kilku godzin. Wszyscy się zebrali, razem polecieli i była to wyjątkowo skuteczna misja; zrealizowali ją, działając razem.

 

Śmiało mogę powiedzieć, że mieliśmy wszyscy w otoczeniu Pana Prezydenta – patrzę tutaj na Pana Premiera Jacka Sasina, później Zastępcę Szefa Kancelarii Prezydenta Lecha Kaczyńskiego – takie poczucie, że jest to grupa przyjaciół: dobrze współpracująca ze sobą, dobrze się ze sobą nawzajem czująca, a przede wszystkim dobrze rozumiejąca potrzeby swoich krajów, interesy swoich narodów. A współdziałali nie tylko w kwestii bezpieczeństwa militarnego, w tamtym momencie, jeśli o Gruzję chodzi, ale współdziałali na co dzień też choćby w kwestii bezpieczeństwa energetycznego, właśnie planując budowanie połączeń infrastrukturalnych pomiędzy krajami Europy Środkowej.

 

Pan Prezydent wtedy próbował szukać szerszych możliwości współdziałania, między innymi właśnie w Chorwacji, gdzie miałem zaszczyt mu towarzyszyć w czasie jego wizyty, ale w tamtym czasie to się nie udawało; warunki polityczne nie były do końca sprzyjające.

 

W czasach, kiedy z decyzji moich rodaków spotkał mnie ten zaszczyt, że mogłem pełnić urząd Prezydenta Rzeczypospolitej, te warunki okazały się dalece lepsze i możliwość realizowania, właśnie współdziałania pomiędzy krajami Europy Środkowej, stała się absolutnie realną perspektywą i w taki sposób właśnie, poprzez na początku porozumienie polsko-chorwackie, powstała w tym współczesnym tego słowa znaczeniu – jak na wtedy jeszcze pierwsze, teraz już drugie dwudziestolecie dwudziestego pierwszego wieku – Inicjatywa Trójmorza w tej właśnie wersji.

 

Bardzo się cieszę, że ona się z takim powodzeniem rozwija. Chcę z tego miejsca podziękować Panu Marszałkowi Województwa Lubelskiego za zorganizowanie tego Forum Regionów Trójmorza, dla mnie bardzo ważnego, dlatego że właśnie cała rzecz polega na tym, żeby to współdziałanie w ramach Trójmorza odbywało się nie tylko na poziomie prezydentów. Jak Państwo wiecie, prezydenci w naszej części Europy najczęściej mają rolę ceremonialną, symboliczną – nie jest to ta rzeczywiście twarda władza wykonawcza, gdzie zapadają decyzje o wielkich inwestycjach, dużych pieniądzach czy wielkich programach gospodarczych. Żeby to działało, konieczne były dwa elementy – z jednej strony impuls polityczny ze strony prezydentów, a więc to, co rzeczywiście mogą zrobić, ale także i dobra wola ze strony rządów, współdziałanie premierów, ministrów, współdziałanie wszystkich poziomów – dziś powiedzielibyśmy władz publicznych.

 

Cieszę się ogromnie, że już po raz drugi odbywa się Forum Regionów – oznacza to właśnie także i formułę współdziałania samorządów, a więc odrębnego szczebla władz publicznych, także w realizacji tej wielkiej idei budowania więzi między naszymi krajami i rozwoju infrastruktury w naszym regionie.

 

Cieszę się ogromnie, że jest także i w tych, którzy pełnią ten mandat społeczny z woli mieszkańców regionów swoich krajów, wola do tego, żeby te regiony łączyć, żeby łączyć nasze kraje, rozwijać infrastrukturę, i zrozumienie dla tego, że jest nam to rzeczywiście potrzebne, i że służy to rozwojowi.

 

Jestem zaszczycony, że mogę dziś otworzyć obrady II Forum Regionów Trójmorza oraz Samorządowy Kongres Gospodarczy, odbywający się w pięknym, historycznym Lublinie, jednym z absolutnie najpiękniejszych polskich miast właśnie w tej wschodniej części Polski, o której w ostatnich latach mówimy, że stanowi przykład tego, że Polska może rozwijać się w sposób zrównoważony; że wreszcie także i na tej ziemi realizowane są duże inwestycje, na które ta część Rzeczypospolitej tak wiele lat czekała, a właściwie przez ostatnie trzy dziesięciolecia. Ogromnie się cieszę z tego. Rozmawialiśmy nawet przed chwilą na ten temat z Panem Marszałkiem, że to się właśnie w tej chwili staje faktem. Może na obecnym etapie nie ułatwia nam to wszystkim życia – kiedy trzeba dojechać, a dookoła mamy place budowy, ale każdy z nas ma świadomość, że za kilka lat to będzie inny świat, i że to jest ogromny krok naprzód, który będzie potężnym impulsem rozwojowym dla tej ziemi, a tym samym dla naszej części Europy. Bo wierzę w to, że te etapy rozwojowe są także, i będą wprzyszłości udziałem naszych partnerów w ramach współpracy trójmorskiej.

 

Musimy pamiętać, że Inicjatywa Trójmorza to 112 mln mieszkańców oraz 30% terytorium Unii Europejskiej. Jest to więc naprawdę olbrzymi, gigantyczny potencjał.

 

W okresie ostatnich 15 lat, nie licząc kryzysu związanego z pandemią, państwa Trójmorza rozwijały się najbardziej dynamicznie w Europie. Dlaczego? Śmiało można powiedzieć: w absolutnej większości mamy wspólną historię. Wszyscy wyszliśmy zza żelaznej kurtyny, nasze społeczeństwa są złaknione tego, aby osiągnąć poziom życia taki, jaki jest na zachodzie Europy, a ludzie u nas przyzwyczajeni są do ciężkiej pracy i gotowi są ciężko pracować, aby osiągnąć sukces. Mają ogromną ambicję i wolę – i to jest nasz potężny kapitał, którego niewykorzystanie byłoby błędem, które – obawiam się – nigdy by nam nie wybaczono.

 

Cieszę się, że spotykając się tutaj dzisiaj, i realizując te wielkie zadania, pokazujemy, że mamy wielką wolę, żeby to zrobić, a co najważniejsze, że umiemy to robić. Wierzę, że będziemy w tym do końca skuteczni.

W efekcie kraje członkowskie Inicjatywy są coraz częściej postrzegane jako motor napędowy gospodarki europejskiej oraz, co przede wszystkim dla nas ważne, atrakcyjne miejsce do inwestowania.

 

Jak Państwo wiecie doskonale, Inicjatywa Trójmorza jest bardzo bliska mojemu sercu i śmiało mogę powiedzieć, że stanowi jeden z absolutnych priorytetów mojej prezydentury, jeśli chodzi o wymiar międzynarodowy tej aktywności. Mówiłem już, w jaki sposób zostało to zapoczątkowane. Cieszy mnie to ogromnie, że tak dynamicznie się to rozwija. 

 

Wychodząc naprzeciw potrzebom związanym z coraz większą liczbą zadań wynikających z rozwoju Inicjatywy Trójmorza, 15 kwietnia tego roku, powołując w mojej Kancelarii Biuro Polityki Międzynarodowej, podjęliśmy również decyzję o utworzeniu Sekretariatu ds. Trójmorza.

 

Bardzo dziękuję mojemu współpracownikowi, Panu Ministrowi Krzysztofowi Szczerskiemu – Szefowi Biura Polityki Międzynarodowej, za sprawną organizację tej struktury i za jego wkład w rozwój idei Trójmorza. Pan Minister przez wszystkie te lata wraz ze mną to realizował, wspólnie się tym zajmowaliśmy.

 

Liczę, że Sekretariat ds. Trójmorza będzie realną wartością dodaną, wzmacniającą zainteresowanie i pozwalającą na koordynację licznych inicjatyw w zakresie trójmorskim na terenie Rzeczypospolitej, bo rolą tej komórki jest sprawowanie w naszym kraju pewnego politycznego parasola dla spraw trójmorskich – przede wszystkim tutaj w Polsce.

 

Cieszę się również, że Sekretariat ds. Trójmorza ma już obecnie swój sporty udział także w przygotowaniu tego dzisiejszego wydarzenia. 

 

Jednocześnie mam pełną świadomość, że w realizacji naszych wspólnych, odważnych celów, wciąż znajdujemy się dopiero na początku drogi. Dlatego mówię, że pokazujemy, że potrafimy, ale mam nadzieję, że będziemy w tym zakresie również i skuteczni.

 

Chcemy budować nowe połączenia pomiędzy naszymi państwami – drogi, mosty, szybkie koleje, rurociągi, światłowody.

 

Chcemy rozwijać cyfrowe innowacje, aby nasze kraje były nie tylko nowoczesne, ale także bezpieczne i odporne na nowe wyzwania, przede wszystkim te trudne wyzwania.

 

Chcemy transformować nasze gospodarki w kierunku gospodarki bez-emisyjnej, z poszanowaniem sprawiedliwości społecznej oraz z uwzględnieniem zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego, a przede wszystkim z uwzględnieniem naszego potencjału i naszych realnych możliwości – zarówno tych finansowych, gospodarczych, jak i uwarunkowań społecznych, nie mniej dla nas wszystkich istotnych.

 

Aby jednak tego dokonać musimy działać wspólnie na wielu różnych płaszczyznach. Dlatego dotychczasowa doskonała współpraca polityczna, na szczeblu prezydentów, oraz także i praktyczna, na szczeblu koordynatorów rządowych w ścisłej współpracy z partnerami biznesowymi, bardzo dobrze, że jest uzupełniana o ten wymiar regionalny, nie mniej ważny – chcę to podkreślić – niż te pozostałe.

 

Nasza dobra współpraca, poza znaczeniem gospodarczym i  infrastrukturalnym, ma także szczególnie istotne znaczenie w pokonywaniu negatywnych skutków pandemii COVID-19 w naszym regionie. Wierzę w to, że wesprze ta współpraca nasze kraje wspólnie i każdy z nich z osobna, żeby tę pandemię udało nam się pokonać.

 

Solidną podstawą takiej współpracy z pewnością będzie podpisana za kilka chwil „Deklaracja Lubelska w sprawie utworzenia Sieci Gospodarczej Regionów Trójmorza”, za którą wszystkim Państwu z całego serca dziękuję – za prace nad jej treścią, za decyzję o jej sygnowaniu; za to, że będzie ona takim widomym znakiem na przyszłość, pozostającym po tym spotkaniu i wychodzącym naprzeciw kolejnym wyzwaniom, jakie teraz są przed nami.

 

Szanowni Państwo,

Na szczeblu regionalnym, współdziałając z partnerami z innych państw członkowskich, najlepiej widzicie Państwo skalę potrzeb i wyzwań. Wiecie też, w jaki sposób Inicjatywa Trójmorza może przekładać się na wymierne korzyści dla naszych obywateli.

 

Zarówno ja, jak i Rząd Rzeczypospolitej, którego liczni przedstawiciele na czele z Panem Premierem Jackiem Sasinem są gośćmi tego kongresu, przywiązujemy duże znaczenie do wspierania bezpośredniej kooperacji pomiędzy regionami w poszczególnych krajach członkowskich Inicjatywy.

 

Sztandarowym przykładem wspólnoty interesów Trójmorza jest właśnie szlak Via Carpatia, który ma kluczowe znaczenie w kontekście rozwoju gospodarczego i społecznego oraz budowania relacji międzynarodowych na poziomie lokalnym. Cieszę się, że Via Carpatia jest tematem przewodnim tego Kongresu.

 

Z mojego punktu widzenia, Via Carpatia będzie stanowić swoisty „kręgosłup” Trójmorza, a jej ukończenie będzie stymulować rozwój regionów także niepołożonych bezpośrednio wzdłuż trasy. Wystarczy popatrzeć na ten obrazek i rzeczywiście widać, że Via Carpatia, ta linia łącząca północ z południem wygląda jak taki kręgosłup, ale jednocześnie – wierzę w to głęboko – po uzupełnieniu o sieć dróg w naszych krajach, będzie stanowiła nie tylko kręgosłup, ale i taką aortę, główną, przewodnią, rozprowadzającą po naszych krajach wszystko to, co ważne dla rozwoju: możliwości gospodarcze, komunikację, turystykę, handel, wszystko to, co istotne, po to, by regiony naszych krajów i nasze kraje mogły rozwijać się dynamicznie i mogły zyskiwać wartość dodaną, właśnie dzięki tego typu wielkim inwestycjom, których tak bardzo nam brakuje. Bo w większości przypadków mamy dobrą komunikację wschód-zachód a ogromnie brakuje nam tej komunikacji północ-południe, a więc właśnie w przestrzeni trójmorskiej.

 

Chciałbym do Państwa, jako przewodniczących regionów, zaapelować, byście Państwo dodatkowo mobilizowali swoje rządy do realizacji tego wielkiego zadania i innych wielkich zadań infrastrukturalnych. Ta mobilizacja jest potrzebna, bo oczywiście jak zawsze, kiedy trzeba podejmować decyzje, które pociągają za sobą potężne nakłady finansowe – a rozwój infrastruktury, czy to drogowej, czy kolejowej, czy każdej innej pociąga za sobą ogromne koszty; przynosi bardzo wymierne zyski w przyszłości, ale zacząć należy od tego, że trzeba podjąć decyzję o wydaniu pieniędzy i trzeba je wydać. Proszę, żebyście Państwo mobilizowali swoje rządy do tego, by to było realizowane w sposób skoordynowany, spójny, dobrze zaplanowany – tak, byśmy w jak najwększym stopniu uniknęli tego, że będą tacy, którzy będą gotowi, doprowadzą infrastrukturę do swojej granicy, a poza granicą, u sąsiadów, już jej nie będzie. Bo wtedy nie jesteśmy tak do końca skuteczni. Załatwiamy sprawy tylko dla siebie, ale i tak w ograniczonym stopniu, bo nie ma już tego efektu synergii, jaki powstaje na skutek dobrego współdziałania i rzeczywistej realizacji projektu Trójmorza, czyli łączenia ze sobą trzech mórz.

 

Proszę, żebyście Państwo „cisnęli” swoje koleżanki, swoich kolegów, którzy są odpowiedzialni na poziomie państwowym za te kwestie, by te zadania były realizowane. Uważam, że to jest kwestia absolutnie fundamentalna i rola regionów jest tu nie do przecenienia. Macie Państwo bardzo ważną misję do spełnienia.

 

Wymiar regionalny Inicjatywy Trójmorza może rozwijać ważne dla społeczeństw krajów członkowskich lokalne projekty nie tylko w obszarach infrastrukturalnym, energetycznym i cyfrowym, ale również w innych dziedzinach – tak zwanych miękkich – takich jak nauka czy kultura. 

 

Kolejnym obszarem, gdzie zacieśniona współpraca regionalna mogłaby mieć zastosowanie, jest wymiar europejski. Inicjatywa Trójmorza jest wszakże platformą współdziałania komplementarną z instrumentami i politykami Unii Europejskiej. Nasze regiony mogą odgrywać kluczową rolę w promowaniu wspólnych interesów krajów Trójmorza na forum Wspólnoty.

 

Pośrednim zadaniem współpracy regionalnej może i powinno być również upowszechnianie wiedzy o wymiernych korzyściach Trójmorza dla naszych społeczeństw, jak również upowszechnianie wzajemnej wiedzy o krajach partnerskich, ich historii, kulturze, tradycjach i unikalnych, przecież niezwykle ciekawych, obyczajach.

 

Szanowni Państwo,

projekty trójmorskie są doskonałą okazją do optymalizacji potencjału ekonomicznego naszych regionów oraz uzupełnienia już istniejących instrumentów unijnych. Cieszę się, że doszło do skutecznego wypracowania i wdrożenia takich instrumentów, jak dzisiejsze Forum Regionów, ale również Fundusz Inwestycyjny Inicjatywy Trójmorza, lista trójmorskich projektów priorytetowych oraz wspólny indeks giełdowy najbardziej płynnych spółek regionu.

 

Warto odnotować, że Fundusz Inwestycyjny Trójmorza podjął decyzje o zainwestowaniu w trzy duże przedsięwzięcia transgraniczne w naszym regionie. Wraz z rosnącym znaczeniem i potencjałem Funduszu oraz rosnącym zainteresowaniem globalnym partnerów międzynarodowych, w tym inwestorów, jestem przekonany, że lista realizowanych przez Fundusz inwestycji będzie dynamicznie rosła. Nasze działania na rzecz rozwoju Inicjatywy Trójmorza realizujemy wspólnie z parterami strategicznymi – Stanami Zjednoczonymi oraz Republiką Federalną Niemiec.

 

Z dużą satysfakcją odbieram też poparcie Komisji Europejskiej oraz zaangażowanie instytucji europejskich. Ogromnie cieszy mnie również to, że inne potężne gospodarki zgłaszają swoje zainteresowanie, także te azjatyckie – myślę tu chociażby o Japonii, mieliśmy bardzo wstępne rozmowy na ten temat – zgłaszają swoje zainteresowanie współpracą z państwami Inicjatywy Trójmorza, co mam nadzieję, w przyszłości przełoży się na kolejne relacje partnerskie.

 

Pragnę podkreślić, że Inicjatywa Trójmorza doskonale wpisuje się w unijną „Strategię na rzecz konektywności”. Głęboko wierzę, że poprzez budowę lepszych połączeń pomiędzy naszymi państwami i regionami przyczyniamy się do ogólnego sukcesu i dobrobytu całej Unii Europejskiej.

 

Nie mam żadnych wątpliwości, że rozwinięta infrastruktura w naszych krajach będzie wartością dodaną, realizującą jeden z najważniejszych europejskich postulatów, czyli równego rozwoju całej Europy, co także i naszym partnerom z Zachodu Europy i ich przedstawicielom biznesowym da możliwości rozwoju inwestycyjnego w naszych krajach, dalece lepsze niż to, co możemy im zaoferować dzisiaj. To będzie jeden z ważnych efektów, jakie przyniesie z całą pewnością realizacja współpracy w zakresie Trójmorza.

 

Jesteśmy otwarci na współpracę z partnerami zewnętrznymi z różnych części świata, co odzwierciedla skład paneli dyskusyjnych zaplanowanych podczas tego kongresu.

 

Szanowni Państwo,

liczę, że Forum Regionów Trójmorza stanie się stałym, ważnym elementem kalendarza dorocznych spotkań trójmorskich nie tylko w Polsce, ale także w innych państwach naszego regionu.

Jeszcze raz dziękuję organizatorom tegorocznego Forum, a Państwu dziękuję z całego serca za uczestnictwo tym ważnym wydarzeniu, także w formie zdalnej.

 

Życzę Państwu udanych debat, inspirujących rozmów, odważnych pomysłów i dużo pozytywnej energii, która jest przecież immanentną cechą państw regionu Trójmorza – państw ambitnych, odważnych, żądnych rozwoju i wierzących w swój sukces.

 

Dziękuję bardzo.

Lublin | II Forum Regionów Trójmorza z udziałem Prezydenta RP

Poleć znajomemu