Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Czwartek, 25 października 2018

Wystąpienie Prezydenta z okazji 100. rocznicy ustanowienia Sztabu Generalnego WP

 

Szanowni Państwo,

 

Dokładnie 100 lat temu, 25 października 1918 roku, „Rozporządzeniem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego” został powołany Sztab Generalny Wojska Polskiego, na którego czele stanął generał Tadeusz Jordan-Rozwadowski.

 

Rocznica ta i jednocześnie udział w dzisiejszej uroczystości, jest dla mnie, jako Zwierzchnika Sił Zbrojnych, wyjątkowym wydarzeniem. Dlatego pozwólcie mi Państwo, że podzielę się osobistą refleksją dotyczącą Sztabu Generalnego WP.

 

 

W odradzającej się 100 lat temu naszej państwowości, Sztab Generalny był głównym organem odpowiedzialnym za całość planowania operacyjnego i dowodzenia tworzącymi się wtedy siłami zbrojnymi.

 

W latach 1918-1921 odegrał on znacząca rolę w organizacji oraz udziale wojska w walkach. Warto tu nadmienić, że Sztab Generalny WP miał wówczas wiodący wpływ na przygotowanie planu bitwy na przedpolach Warszawy.

 

Na początku lat 20-tych ubiegłego stulecia, możemy mówić o wielkim rozwoju Sztabu Generalnego; o utrwaleniu jego kompetencji i rozszerzeniu ich na kwestie współtworzenia bezpieczeństwa narodowego, w tym wytyczania strategii państwa i wypracowania doktryny wojennej.

 

Rola Sztabu Generalnego nie była jednak trwała i stała. Zmieniła się i ewoluowała. W 1926 roku Sztab Generalny został podporządkowany Generalnemu Inspektorowi Sił Zbrojnych. W rezultacie utracił status samodzielnego kierowniczego organu Wojska Polskiego, a jego funkcja została ograniczona do aktywności planistycznej na wypadek wojny.

 

Później, następowały kolejne przekształcenia Sztabu Generalnego. W 1928 roku przemianowano go na Sztab Główny, nawiązując w ten sposób do polskich tradycji
z okresu wojen napoleońskich i Królestwa Kongresowego.

 

Niestety, do 1935 r. Sztab Główny praktycznie pozostawał odsunięty od wszelkich prac poświęconych planowaniu wojennemu. Natomiast po 1936 r. w działalności Sztabu Głównego widać już wyraźny proces odzyskiwania przynależnych tej instytucji kompetencji, ale również koncentrację wysiłku analitycznego i planistycznego wynikającego z narastania zagrożenia wojennego.

 

Wraz z wybuchem II Wojny Światowej, we wrześniu 1939 roku, Sztab Główny przeszedł na organizację czasu wojennego. W efekcie ponownie go przekształcono, tym razem w Sztab Naczelnego Wodza, poszerzając znacząco uprawnienia.

 

Po utworzeniu Rządu polskiego we Francji, generał Władysław Sikorski, jako Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych powołał Sztab we Francji, a następnie, od 1940 roku, przeniósł do Wielkiej Brytanii. Tam też Sztab Naczelnego Wodza przechodził kolejne transformacje.

 

Co ważne, historycy są zgodni, że instytucja Sztabu Naczelnego Wodza (Sztabu Głównego) Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie była najbardziej stabilnym elementem władz Rzeczypospolitej na uchodźstwie.

 

Od 1945 roku do chwili ustrojowej transformacji lat 90-tych, Sztab Generalny WP był najważniejszym organem dowodzenia i kierowania SZ. Niestety, funkcjonował
w warunkach dominacji polityczno-militarnej ZSRR i braku narodowej suwerenności strategicznej.

 

Lata dziewięćdziesiąte z kolei to czas naszej samodzielności strategicznej w wymiarze bezpieczeństwa i okres poszukiwania przez Sztab Generalny WP właściwych rozwiązań doktrynalnych i operacyjnych. To również czas i szczególnie ważna rola Sztabu Generalnego w procesie wstępowania Polski do struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego. Obejmowała ona między innymi zadania związane z koniecznością osiągnięcia przez Wojsko Polskie standardów NATO, zwiększania stopnia interoperacyjności i kompatybilności. Sztab Generalny realizował i realizuje także szereg zadań związanych z naszym uczestnictwem w operacjach militarnych poza granicami kraju - na Bałkanach, w Iraku, w Afganistanie i innych miejscach.

 

Ta krótka historia Sztabu Generalnego WP pokazuje, jak ważny był i jest to organ w systemie bezpieczeństwa i obronności naszego państwa oraz, że jego rola była zawsze fundamentalna, zwłaszcza w zmieniających się uwarunkowaniach bezpieczeństwa międzynarodowego, układach polityczno-militarnych i transformacjach ustrojowych.

 

Druga istotna cecha to ciągła zmiana. Nieustanna adaptacja i trwała ewolucja zadań, kompetencji i struktur.

 

Dzisiaj Sztab Generalny WP stoi po raz kolejny w obliczu tego wyzwania – ponownej transformacji struktur, zdolności, uprawnień. Jako Zwierzchnikowi SZ szczególnie zależało mi na tym, by proces ten przebiegł ewolucyjnie, a nie rewolucyjnie, oraz
by transformacja ta odbyła się przy aktywnym, partycypacyjnym zaangażowaniu personelu Sztabu Generalnego.

 

Cieszę się, że ta zmiana następuje właśnie teraz, w rocznicę odzyskania niepodległości, i w rocznicę utworzenia Sztabu Generalnego WP. Mam jednak świadomość, że wdrażany od przyszłego roku „Mały SKiD” (system kierowania i dowodzenia) jest jedynie początkiem większej, choć jak wszyscy wiemy, oczekiwanej w Siłach Zbrojnych RP zmiany.

 

 

W dniu 100. rocznicy powołania do życia Sztabu Generalnego WP pragnę wyrazić moje podziękowania i szczególne życzenia wszystkim jego pracownikom.

 

Panu Generałowi Rajmundowi Andrzejczakowi składam gorące podziękowania za dotychczasowe odpowiedzialne i aktywne wypełnianie obowiązków pierwszego żołnierza Rzeczypospolitej. Życzę Panu nieustającego zapału, inicjatywy, pasji w realizacji misji Szefa Sztabu, a także, aby od przyszłego roku, w nowych uwarunkowaniach prawnych, na nowo określił Pan funkcję Sztabu Generalnego.

 

Musi Pan uczynić tę instytucję najnowocześniejszym sztabem Wojska Polskiego. Silnym doświadczeniem, tradycją, kompetencjami intelektualnymi, planistycznymi i decyzyjnymi. Funkcjonującym doskonale w czasie pokoju, ale również pozwalającym przygotować się Panu do realizacji zadań wynikających z kompetencji Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych na czas wojny.

 

Słowa podziękowania i uznania kieruję także do wszystkich wojskowych i cywilnych pracowników Sztabu Generalnego WP, zarówno byłych, jaki obecnych, a także Państwa bliskich. W tę wyjątkową rocznicę – w stulecie odzyskania niepodległości i utworzenia Sztabu Generalnego WP – życzę Państwu, płynącej z poczucia służby i pracy dla naszej Ojczyzny, osobistej satysfakcji i dumy.

Poleć znajomemu