Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Czwartek, 27 grudnia 2018

„Powstanie Wielkopolskie było fundamentem odrodzonej Polski”

 

Wielce Szanowni Najbliżsi, Potomkowie Powstańców Wielkopolskich na czele z Wnukiem Pana Generała, Pierwszego Dowódcy Powstania Wielkopolskiego,

Wielce Szanowni Państwo Posłowie, Senatorowie,

Szanowni Państwo Ministrowie,

Ekscelencjo, Księże Arcybiskupie,

Wielce Szanowny Panie Marszałku wraz z Zarządem Województwa,

Wielce Szanowny Panie Wojewodo,

Szanowny Panie Starosto,

Szanowni Państwo Radni,

Prezydenci Miast,

Burmistrzowie,

Wójtowie,

Przedstawiciele Rad Gminnych i Miejskich,

Wielce Szanowni Panowie Generałowie,

Szanowni Państwo Oficerowie,

Żołnierze

Harcerze,

Rekonstruktorzy,

Przedstawiciele Sokoła,

Wielce Szanowni Państwo Poznaniacy,

Wielkopolanie,

Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,
 

Tak, jesteśmy tu dziś w Poznaniu, w Wielkopolsce, by z dumą krzyczeć: „Cześć i chwała bohaterom!”. Tak, trzeba mocno powiedzieć: nie byłoby II Rzeczypospolitej w jej ostatecznym kształcie, gdyby nie determinacja, odwaga, bohaterstwo, ale i dziesięciolecia pracy Wielkopolan, Państwa przodków: pradziadków, prababć, babć, dziadków, ojców, matek – tych wszystkich, dzięki którym Wielkopolska została przywrócona Rzeczypospolitej po 125 latach zaborów.

 

To był trudny czas. Historycy podkreślają: „To nie było jedyne zwycięskie polskie powstanie”. To prawda, nie było, bo jednym z czterech zwycięskich polskich powstań było także drugie Powstanie Wielkopolskie, które miało miejsce ponad sto lat wcześniej, w 1806 roku. To dzięki tamtemu bohaterstwu mogło powstać Księstwo Warszawskie. To już wtedy nasi przodkowie mieli nadzieję, Wielkopolanie mieli nadzieję, że wywalczą wolną Polskę na powrót także i dla Wielkopolski. Powstanie było zwycięskie, ale Polska w takiej postaci, w jakiej chcieli, na mapy świata i Europy nie została przywrócona.

 

Potem był Kongres Wiedeński, po którym – jak podkreślają historycy – zaczęło się coś, co z dumą nazywane jest nie tylko w Wielkopolsce – także i w Polsce, zapewniam o tym – pracą organiczną, na wiele sposobów. Tak jak przed chwilą pięknie mówił o tym Pan Marszałek – to z jednej strony działalność edukacyjna, ale z drugiej strony coś, co dzisiaj nazwalibyśmy „działalnością obywatelską”: tworzenie stowarzyszeń, spółdzielni, tworzenie banków spółdzielczych, budowanie wspólnot, także i rolniczych; tworzenie tego wszystkiego, co powodowało, że Polacy mogli być razem, że mogli ze sobą współdziałać.

 

 

Można powiedzieć śmiało: to wszystko było przygotowanie do odzyskania ojczyzny. Po to, żeby się nie zatracić i nie dać się zatracić. Po to, by pozostała mowa. Po to, by pozostał obyczaj. Mało tego – po to, żeby się doskonalić. Tyle razy podkreśla się: tu nie było tak, że Polacy bronili się przed niemieckimi wpływami. Tutaj, mimo że był zabór pruski, była konkurencja, twarda konkurencja Polaków z Niemcami. Można o tym mówić z wielką dumą, bo nie wszędzie to się udawało. Udawało się tu, w Wielkopolsce, i to jest Wasza wielka zasługa, Waszych przodków, dla Polski, dla budowania jej potem dumnej.

 

Zobacz także: Uroczystości z okazji 100. rocznicy wybuchu Powstania Wielkopolskiego [PL/ENG] I, co ważne, kiedy trzeba było, właśnie w 1918 roku umieli też chwycić za broń. Czy to było chaotyczne zerwanie się ludności, tej wiary poznańskiej i wielkopolskiej, do powstania? Piszą: Przyjazd Ignacego Jana Paderewskiego był impulsem; jego wystąpienie pod hotelem Bazar, późniejsza demonstracja siły ze strony niemieckiej spowodowała, że padł ten pierwszy strzał. Ale czy można mówić, że był on przypadkowy? Jeżeli weźmie się pod uwagę, że na przykład w Kościanie tak zwana rezerwa skautowa, czyli faktycznie oddział powstańczy złożony z polskich harcerzy, sformował się dokładnie 14 grudnia z harcerskiej drużyny – czy to był przypadek?

 

Nie. Powstanie Wielkopolskie było przygotowane. Dlaczego? Dlatego, że Wielkopolanie są pragmatyczni i nie podejmują żadnych gwałtownych działań. Nie podejmują działań nieprzygotowanych.

 

 

Tak – wystąpienie Ignacego Paderewskiego było impulsem. Tak – niemiecka demonstracja siły była impulsem. Tak – pierwszy strzał był odpowiedzią na tamtą demonstrację siły, niezwykle skuteczną. Bo powstanie błyskawicznie ogarnęło kolejne miasta i okazało się zwycięskie. Okazało się zwycięskie i dzięki temu wielkiemu czynowi zbrojnemu Wielkopolan Polska nabierała sił i stała się ostatecznie II Rzecząpospolitą, gdzie Wielkopolska stanowiła ogromnie silny element jej terytorium. Silny pod względem demograficznym, silny pod względem intelektualnym, silny pod względem przemysłowym, silny pod względem ekonomicznym – przede wszystkim myśli ekonomicznej. A więc kolejna wielka zasługa Wielkopolski i Wielkopolan dla budowy silnego polskiego państwa.

 

Mówią czasem: historia od tamtego czasu nie chciała pamiętać o powstaniu wielkopolskim, o tej wielkiej zasłudze. Bo były różne podziały polityczne, bo może ktoś niekoniecznie uważał, że było wielką zasługą jego środowiska, więc może lepiej go nie podkreślać.

 

Otóż, proszę Państwa, ja dziś chcę z całą mocą powiedzieć w stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości, którego immanentną, niezbędna i absolutnie fundamentalną częścią jest Powstanie Wielkopolskie, obok Kadrówki, obok Pierwszej Brygady i Drugiej Brygady Legionów, a więc obok czynu legionowego, jest czymś, co musimy podkreślać w kontekście odzyskania niepodległości i wolnej, drugiej Rzeczpospolitej z całą mocą.

 

Tak, jak sześciu wielkich polityków tamtych czasów uważamy za Ojców Niepodległości, sześciu równo stawiamy na piedestale, tak – nie patrząc na jakieś podziały, które może były – twardo powiedzmy: Powstanie Wielkopolskie było i jest fundamentem odrodzonej Polski. Było i jest fundamentem niepodległości. Było i jest fundamentem potrzeby i dążenia do niepodległości, które mieliśmy cały czas później. Powstanie Wielkopolskie było i jest fundamentem dążenia do niepodległości i suwerenności, która była po II wojnie światowej – także m. in. na pewno dlatego Poznaniacy zerwali się w 1956 roku. Nie tylko o chleb chodziło, ale i o dumę, i o wolność, która umieli sobie kiedyś wywalczyć.

 

 

Dzisiaj Polska jest wolna. Dzisiaj Polska jest suwerenna. Dzisiaj Polska jest ważnym elementem najważniejszych światowych sojuszy międzynarodowych: Sojuszu Północnoatlantyckiego, a więc NATO, Unii Europejskiej. Tak, jest wolna, suwerenna i niepodległa dzięki tamtemu wielkiemu wysiłkowi. Dzięki wysiłkowi pradziadków, dzięki wysiłkowi dziadków, ale także i ojców, tych, którzy o nią walczyli, tych, którzy ją zdobyli i tych, którzy jej bronili, tych, którzy ją wywalczyli z powrotem, tych, którzy walczyli, by znów była niepodległa, by znów była w pełni suwerenna. To ich wielka zasługa. Oni wszyscy w jakimś sensie są ojcami niepodległości.

 

Niech żyje wolna Polska!

Niech w wolnej Polsce żyje Wielkopolska!

Cześć i chwała bohaterom!

Wieczna pamięć poległym!

 

Wystąpienie Prezydenta Andrzeja Dudy przy pomniku Powstańców Wielkopolskich w Poznaniu

Poleć znajomemu