Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Wtorek, 7 stycznia 2020

Wystąpienie Prezydenta na konferencji „Zdrowie roślin w dobie zmian klimatu”

Belweder | Konferencja „Zdrowie roślin w dobie zmian klimatu”

Wielce Szanowny Panie Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi,

Wielce Szanowny Panie Komisarzu,

Szanowna Pani Dyrektor,

Szanowni Państwo Ministrowie,

Wszyscy Dostojnie przybyli Goście,

Szanowni Państwo Posłowie, Senatorowie,

Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!

 

Bardzo się cieszę, że ta konferencja – która zarazem dla Polski otwiera Międzynarodowy Rok Zdrowia Roślin, który jest częścią naszej działalności w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych – odbywa się właśnie tutaj, w historycznej siedzibie głowy państwa w Belwederze. Cieszę się z tego powodu ogromnie – po pierwsze, dlatego że odbywa się właśnie w tej tradycyjnej siedzibie głowy państwa, a także, że ja jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej mam tą przyjemność i zaszczyt, żeby się dzisiaj z Państwem spotkać i tę konferencję i ten rok otwierać. Ale cieszę się także ogromnie, dlatego że Belweder to specyficzne miejsce w Warszawie. To miejsce położone tuż przy jednym z najpiękniejszych parków Warszawy, przy Łazienkach Królewskich, które można powiedzieć są całe w sobie pomnikiem przyrody. Ta niezwykła liczba drzew, które bardzo często liczą sobie po kilkaset lat, które stanowią pomniki przyrody Rzeczypospolitej Polskiej. Ich uroda i to, w jaki sposób dbamy o ten miejski park, a zarazem symbol wypoczynku Pary Królewskiej kiedyś przed wieleset laty – to pokazuje, że ten problem człowieka i jego życia w kontekście roślin i przyrody, która nas otacza był zawsze problemem ważnym i docenianym.

 

Nie bez powodu właśnie Łazienki Królewskie zostały zbudowane w takiej, a nie innej formule –roślinność i woda. To było zawsze to, czego człowiek potrzebował. Roślinność i woda to są dwa elementy podstawowe, bez których nie można wyobrazić sobie w ogóle istnienia życia. Dlatego mówimy, że mając i chroniąc rośliny, chronisz zarazem życie. Kiedy spojrzymy poprzez pryzmat celów zrównoważonego rozwoju – tych celów, które przyjęła i ustanowiła Organizacja Narodów Zjednoczonych – to bez problemów odnajdziemy wśród nich jeden z tych najbardziej istotnych, jakim jest kwestia zdrowia roślin, ochrony roślin i przyrody, kwestię, która w sposób oczywisty i bezpośredni przekłada się także na ochronę powietrza, ochronę klimatu, a w efekcie również i przecież ochronę życia człowieka.

 

Proszę Państwa,

 

Kwestia związana ze zdrowiem roślin, ochroną roślin, ma tutaj przynajmniej dwa aspekty. Jeden aspekt to jest to, że nie kto inny, nie żaden inny czynnik, tylko właśnie rośliny wytwarzają 98% tlenu na naszej planecie. W związku z czym, gdyby roślin nie było, nie byłoby możliwości życia, nie byłoby możliwości przetrwania, choćby tylko na skutek tego, że nie mielibyśmy czym oddychać. W istocie zatem rośliny w bardzo istotnym stopniu, poprzez samo swoje istnienie, funkcjonowanie, życie, poprzez swoje naturalne procesy życiowe, procesy biologiczne – polegające na pochłanianiu dwutlenku węgla i wydalaniu tlenu – powodują, że życie na naszej planecie jest możliwe. To właśnie dzięki roślinom mamy czym oddychać. W istocie zatem, jeżeli tych roślin będzie mniej, jeżeli te rośliny będą w gorszej kondycji to także można śmiało powiedzieć nasze warunki życia będą się stopniowo pogarszały,  co w efekcie może w ogóle doprowadzić do wyginięcia cywilizacji ludzkiej. To jest jeden aspekt.

 

A drugi aspekt, Proszę Państwa – rośliny to 80% zasobów żywnościowych naszej planety. To 80% tego, czym ludzie na świecie mogą się pożywić. To proszę Państwa 40% dzisiaj opału zużywanego przez ludzi na świecie. Cały czas produkcja roślinna to jest 40% tego, co służy ludziom do ogrzewania i do tych podstawowych potrzeb. Jeżeli z tym złożymy sobie fakt, że także 40% tej roślinności którą udaje nam się wyprodukować, choćby w ramach produkcji rolnych, jest niszczonych przez różnego rodzaju choroby i szkodniki, to staje się jasne, jak bardzo skala naszego funkcjonowania zależy od tego, na ile skutecznie będziemy dbali o zdrowie roślin, na ile skutecznie będziemy dbali o ochronę roślin. Oczywiście w rozsądnym balansie, tak, aby te cele zrównoważonego rozwoju zrealizować. To znaczy chronić rośliny, ale w taki sposób, aby ta ochrona nie zagrażała życiu człowieka. Mamy przecież na przestrzeni historii – i to nie dalekiej, tylko ostatnich dziesięcioleci – przykłady środków, które niby chroniły rośliny, tak się wydawało, ale tak naprawdę w istocie, w niezwykle szkodliwy sposób wpływały na życie człowieka i musiały zostać wycofane. A więc to jest także kwestia tego jak i czym będziemy tą ochronę roślin zapewniali. To jest kwestia także i edukacji wśród najmłodszych.

 

Temu właśnie między innymi ma służyć ten Międzynarodowy Rok Zdrowia Roślin – abyśmy rozmawiali nie tylko w gronach eksperckich, ale aby te eksperckie rozmowy, wypracowane przez ekspertów założenia, mogły także przekładać się na programy edukacyjne. Mogły także przekładać się na to, byśmy uświadamiali także i tych najmłodszych, jeżeli chodzi o ochronę roślin, to, co rośliny nam przynoszą i to, w jaki sposób te rośliny powinniśmy chronić. Więc z jednej strony mamy kwestie rolnictwa, produkcji rolnej, a więc produkcji żywności. Ale z drugiej strony mamy także kwestię naszej przyrody, która zapewnia nam możliwość życia, przyrody, która zapewnia nam możliwość wypoczynku; która zapewnia nam i w oczywisty sposób wywiera także i ogromny wpływ na nasze samopoczucie psychiczne, a w efekcie na wydajność naszej pracy i nasze codzienne funkcjonowanie.

To także, jak już podkreślałem, ochrona powietrza, bo rośliny, pochłaniając CO2, pochłaniają także pyły z powietrza.

 

W związku z tym prowadzą w efekcie do oczyszczania powietrza i to jest ich ogromna, jedna z podstawowych absolutnie ról, ale z drugiej strony to jest także właśnie produkcja tlenu i pochłanianie CO2, a więc i pochłanianie także tych gazów, które przyczyniają się do ocieplenia klimatu na planecie i zmian klimatycznych, którym chcielibyśmy zapobiec. Czym one skutkują – wszyscy doskonale wiemy i widzimy czym skutkują. Tym, że zmienia nam się pogoda. To jest to, czego każdy może dotknąć, że obserwujemy zjawiska, których w niektórych częściach ziemi czy chociażby u nas, tutaj w Polsce, jeszcze kilkadziesiąt lat temu nie notowano, a przynajmniej nie notowano w takiej skali, w jakiej występują one obecnie. To kwestia pustynnienia, to kwestia coraz większych susz, które następują w miejscach, w których do tej pory ich nie było.

 

To bardzo, bardzo, bardzo wiele zmian, które dzisiaj obserwujemy i co do których cały czas zadajemy sobie pytanie, jakie skuteczne środki powinniśmy podjąć, aby tym zmianom zapobiegać, aby te zmiany minimalizować i aby w związku z tym, jak najbardziej spowalniać te procesy, nawet jeżeli mają one charakter naturalny, periodyczny w dziejach ziemi, kiedy następują okresy cieplejsze, okresy chłodniejsze. Wiemy, że takie periodyczne zmiany na przestrzeni stuleci, tysiącleci występowały.

 

Pytanie jest, co możemy robić po to, aby zwiększyć stabilność klimatyczną, aby w związku z tym poprawić warunki naszego codziennego funkcjonowania z jednego strony. Ale z drugiej strony, aby zachować, jak najlepsze warunki, jak największe możliwości życia dla przyszłych pokoleń. Bo przecież to jest ten zasadniczy cel, kiedy mówimy o zrównoważonym rozwoju.

 

Proszę Państwa, podejmowane są różnego rodzaju działania: od tych działań bardzo specjalistycznych do tych działań podstawowych, edukacyjnych, by dbać o zdrowie roślin w swoim otoczeniu. Chociażby tych roślin, które mamy we własnym ogrodzie, by – widząc to, że rośliny są opanowane przez różnego rodzaju szkodniki czy czynniki chorobowe – starać się, by te czynniki chorobowe jak najszybciej usunąć, ponieważ zawsze taka roślina generuje możliwość przeniesienia choroby na kolejne, sąsiednie rośliny, a w efekcie rozprzestrzeniania choroby terytorialnie. To jedno, to jest coś czego nauczyć się może każdy z nas, niezależnie od tego, jakie jest poziom jego wiedzy. Jeśli jakieś rośliny posiada , a przecież rośliny posiada prawie każdy z nas – to jest kwestia niezwykle ważna, edukowanie młodzieży co do tego, aby chronić bezpieczeństwo roślin w naszym kraju, chociażby poprzez nieprzywożenie roślin z innych krajów w sposób bezmyślny.

 

Dzisiaj podróżujemy po całym świecie. Na pewno jest wiele zachęt, by jakąś piękną roślinę z innego kraju przywieźć do swojego kraju, zasadzić sobie w ogrodzie, czy w jakiejś oranżerii, czy w innym miejscu. Otóż, proszę Państwa, trzeba zawsze liczyć się z tym, że ta roślina może nie być zdrowa, że roślina ta może być obciążona jakimś pasożytem czy jakąś chorobą, która nawet w danym klimacie nie była aktywna, a poprzez to, że doszło do zmiany, do przeniesienia jej w inne miejsce, w inne warunki klimatyczne, może doprowadzić do zaktywizowania się – czy w ogóle – przeniesienia na nasze terenu czynnika, który do tej pory nie był znany. To jest to, czego powinien dowiedzieć się każdy.

 

I wreszcie: ostatnia kwestia, która dla mnie jest szczególnie ważna z punktu widzenia akcji, jaką prowadzimy w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej wspólnie z Lasami Państwowymi – patrzę tutaj na Pana Dyrektora Generalnego – sadziMY. SadziMy las, sadziMy drzewa.

 

Sadzimy je w sposób zaplanowany,  sadzimy je w miarę możliwości w sposób skoordynowany. Ogromnie dziękuję za to, że rozpoczęliśmy tę akcję i realizujemy ją skutecznie. Dziękuję za to, że będziemy ją realizowali także i w tym roku w Nadleśnictwie Lipusz w leśnictwie Kłodno – tam, gdzie w 2017 roku przeszła straszliwa nawałnica niszcząca zupełnie piękne lasy w tamtym rejonie. Będziemy tam, razem z tysiącami młodych ludzi, razem z harcerzami, razem z wolontariuszmi, także oczywiście z leśnikami, w tym roku 24 kwietnia sadzili las. Ale to oznacza także, że w 430 nadleśnictwach w Polsce będą dla każdego, kto chce, dostępne sadzonki, które będzie można zabrać i posadzić u siebie na działce czy na parceli, na której mieszkamy, jest nasz dom, czy to w innych miejscach, gdzie teren jest dla nas dostępny, gdzie my za niego odpowiadamy, gdzie będzie możliwość posadzenia drzew.

 

Chyba nikt nie ma wątpliwości, że one są nam potrzebne. Polscy leśnicy wykonują wspaniałą pracę: 500 mln jest sadzone przez naszych leśników – kiedy widzi się te liczby, to aż trudno jest uwierzyć. Pięćset milionów to jest ilość niewyobrażalna. Rzeczywiście jest tak, że Polska prowadzi jedną z najbardziej doskonałych gospodarek leśnych właśnie poprzez działalność Lasów Państwowych, z doskonałym zresztą skutkiem, bo lasów w Polsce przybywa. A lasy – wiemy doskonale – to są tereny wypoczynkowe, ale także „zielone płuca”, które przyczyniają się do poprawy naszych warunków życia i przyczyniają się także do wielkiego celu, jakim jest ochrona klimatu na świecie poprzez pochłanianie dwutlenku węgla i poprzez oczyszczanie powietrza.

 

Szanowni Państwo, jeszcze raz ogromnie się cieszę, że zechcieliście przybyć na tę konferencję. Niniejszym ogłaszam Międzynarodowy Rok Zdrowia Roślin w Polsce za otwarty. Zapraszam do akcji sadziMY, którą będziemy realizowali w tym roku. Mam nadzieję, że zdołamy do niej zachęcić jeszcze więcej młodych ludzi. Przewidujemy rozdanie 24 i 25 kwietnia około miliona sadzonek w całej Polsce. Mam nadzieję, że każda sadzonka znajdzie swoje miejsce i że z większości – jestem realistą – tych sadzonek wyrosną drzewa, które nam i następnym pokoleniom będą zapewniały w przyszłości to, co nazywamy zrównoważonym rozwojem i dobrymi warunkami życia.

 

Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję wszystkim, także referentom, którzy będą przedstawiali swoje wystąpienia. Dziękuję Panu Ministrowi, dziękuję Panu Sekretarzowi, dziękuję Pani Dyrektor. Wszystkim Państwu Ministrom i ekspertom jestem ogromnie wdzięczny. Cieszę się, że w tak przemyślany, konstruktywny sposób podejmujemy działania dla ochrony klimatu, bo dla ochrony klimatu można działać na bardzo różne sposoby i każdą możliwość ku temu trzeba wykorzystywać.
 

Dziękuję bardzo.

 

Poleć znajomemu