Menu rozwijane

19 października 2021

Ekscelencjo, Wielce Szanowny Panie Prezydencie,

Szanowni Państwo!

Przede wszystkim dziękuję Panu Prezydentowi za zaproszenie tu, do Wilna, w związku z 230. rocznicą Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów.

Powiedziałem dziś do Pana Prezydenta i całej litewskiej delegacji, z którą przed momentem rozmawialiśmy, że dla mnie i dla Polski jest to dopełnienie – jakby druga część – uroczystości obchodów 230. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja.

Dlatego że akt Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów był niezwykle ważnym czynnikiem tworzącym ówczesną Rzeczpospolitą i regulującym zasady współistnienia Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego w ramach wielkiej, wspaniałej Rzeczypospolitej, którą nasi ówcześni przywódcy – elity naszych państw – chcieli wspólnie dalej tworzyć, a przede wszystkim na tamte czasy wzmocnić, uratować wobec narastających zagrożeń; przede wszystkim narastającego zagrożenia rosyjskiego.

Niestety, nie udało się, ale plan jak na ówczesne czasy był wspaniały, a wspólnota, która istniała w ramach unii polsko-litewskiej, śmiało można mówić – co zresztą podkreślał swego czasu nasz Ojciec Święty Jan Paweł II – była jakby pierwowzorem dzisiejszej Unii Europejskiej, w której nasze państwa także są jako część wielkiej europejskiej wspólnoty, z czego bardzo się cieszymy.

W związku z tym jesteśmy bardzo dumni, że 230. rocznicę – i Konstytucji 3 maja, i Wzajemnego Zaręczenia Obojga Narodów – możemy obchodzić wspólnie. Jeszcze raz dziękuję Panu Prezydentowi za obecność w Warszawie 3 maja i za to, że mogliśmy tamten dzień razem uczcić, pokazując także całej Europie i światu, jaką wagę przywiązujemy do tamtego wydarzenia i do pozycji, jaką wówczas Polska i Litwa zajmowały w przestrzeni międzynarodowej.

Dziś odbyliśmy posiedzenie Rady Prezydenckiej – ciała, które stworzyliśmy z Panem Prezydentem rok temu. Dyskutowaliśmy rzeczywiście o tych niezwykle ważnych problemach, o których mówił Pan Prezydent; poza – oczywiście – kwestią wspólnych obchodów, przede wszystkim spotkania, które za kilka godzin będziemy mieli w Seimasie, gdzie razem z Panem Prezydentem wygłosimy uroczyste wystąpienia.

Ale rozmawialiśmy też o kwestiach twardej, bieżącej polityki, w której bierzemy udział. Wyraziłem radość, że formatów, w których Polska i Litwa znakomicie dziś współpracują, jest tak wiele. To nie tylko świetna współpraca bilateralna między naszymi krajami, lecz to także właśnie nasza współpraca w ramach Unii Europejskiej, to nasza współpraca w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego – najpotężniejszych organizacji międzynarodowych.

To nasza współpraca także w ramach Unii Europejskiej we wspólnocie Trójmorza, gdzie dbamy o rozwój infrastruktury i od tej strony zacieśniamy więzi między naszymi krajami – szeroko pojętymi jako kraje Europy Środkowej, ale zarazem jako kraje Unii Europejskiej. A więc tym samym przyczyniamy się do rozwoju Unii Europejskiej, do zwiększenia spójności rozwojowej w ramach Unii Europejskiej, także do poprawienia możliwości inwestowania i prowadzenia biznesu w naszym kraju – a więc wzmocnienia wolności europejskich, które są dla nas tak ważne.

Czynimy to z pożytkiem nie tylko dla naszych krajów i społeczeństw, ale czynimy to w związku z wolnościami europejskimi, także z pożytkiem dla wszystkich innych państw członkowskich i ich obywateli, którzy mogą w naszych krajach właśnie inwestować, prowadzić biznes, sprzedawać swoje towary, którzy mogą wreszcie nasze kraje odwiedzać. Dlatego rozwój infrastruktury drogowej, kolejowej, ale także energetycznej jest tak ważny.

Mówiliśmy o wzmacnianiu bezpieczeństwa energetycznego, mówiliśmy o interkonektorze gazowym między Polską a Litwą. Ja w tym kontekście mówiłem o rozwoju dywersyfikacji dostaw gazu do Polski, o realizowanym przez nas gazociągu z szelfu norweskiego przez Morze Bałtyckie na nasze zachodnie Wybrzeże – w Polsce – by właśnie zwiększyć możliwości dywersyfikacyjne. Mówiłem o rozbudowie naszego terminala LNG w Świnoujściu.

Może Cię zainteresować Para Prezydencka z wizytą w Republice Litewskiej Uroczyste posiedzenie Sejmu i Senatu RP oraz Sejmu Litwy 230. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

Mówiłem o naszych planach, by także w Gdańsku mógł być zlokalizowany kolejny terminal gazowy i byśmy w związku z tym mieli dywersyfikację źródeł dostaw w takim stopniu, byśmy nie tylko mogli zaspokoić nasze potrzeby gazowe – naszego rynku – ale byśmy byli także w stanie świadczyć wsparcie naszym sąsiadom, naszym sojusznikom, gdy zajdzie taka potrzeba.

Tak że poruszyliśmy z Panem Prezydentem te wszystkie rzeczywiście bardzo ważne tematy. Mówiliśmy również o załatwieniu do końca kwestii mostu energetycznego i dostarczania energii elektrycznej. Chcemy, by to wszystko było realizowane w ramach europejskiej wspólnoty i mówiliśmy z Panem Prezydentem, że z całą pewnością tak się będzie działo. Mamy nadzieję, że do 2025 roku – tak jak Pan Prezydent powiedział – ta kwestia będzie już załatwiona.

Mówiliśmy także – co oczywiste – o problemie, który dziś jest związany także z bezpieczeństwem europejskim. Zarówno Polska, jak i Litwa są krajami granicznymi Unii Europejskiej, dlatego dziś z całą odpowiedzialnością chronimy granice Unii Europejskiej, chroniąc jednocześnie swoje granice. Ale chronimy granice Unii Europejskiej!

Zawsze mówię: to, że z taką odpowiedzialnością podchodzimy dziś do ochrony polskiej granicy przed kryzysem migracyjnym wywołanym przez władze białoruskie, przez reżim Aleksandra Łukaszenki, jest kwestią naszej odpowiedzialności jako państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Przecież zobowiązaliśmy się wobec naszych europejskich partnerów – jako kraj członkowski Unii Europejskiej, jako kraj członkowski strefy Schengen w ramach Unii Europejskiej – że będziemy strzegli granicy, będziemy to czynili w sposób odpowiedzialny, nie będziemy dopuszczali do nielegalnej migracji, nielegalnego wkraczania na teren Unii Europejskiej, strefy Schengen. My się po prostu z tych zobowiązań wywiązujemy.

Ale ponieważ widać, że proceder ma charakter zorganizowany – jak Pan Prezydent przed momentem powiedział – że jest to po prostu rodzaj hybrydowego ataku, jakiego reżim Aleksandra Łukaszenki dokonuje dziś na terytorium Polski, Litwy, Łotwy i szeroko pojętej Unii Europejskiej, w związku z powyższym oczekujemy także solidarności.

Oczekujemy, że Rada Europejska podejmie jednak decyzje co do dalszych sankcji wobec reżimu białoruskiego. I tę kwestię z całą pewnością w ramach Rady Europejskiej trzeba będzie podnosić. Bo tego typu wsparcie ze strony Unii Europejskiej jako wspólnoty jest naszym krajom z całą pewnością dziś potrzebne.

Ale podkreślam jeszcze raz: wywiązujemy się ze swoich zobowiązań, strzeżemy granicy, współpracujemy także ze sobą w tym zakresie. Rzeczywiście wielokrotnie z Panem Prezydentem rozmawialiśmy o tym na przestrzeni ostatnich miesięcy i gdy Litwa była w potrzebie, to ze strony polskiej staraliśmy się ją wesprzeć w jak największym stopniu.

Wierzę, że damy sobie radę z tym kryzysem, poradzimy sobie. Ale jak mówię: jest nam potrzebny wspólny europejski głos, wspólne europejskie wsparcie, które będzie studziło hybrydowe zapędy władz białoruskich.

Oczywiście rozmawialiśmy także o bezpieczeństwie na wschodzie w szerokim tego słowa znaczeniu – właśnie o współpracy z państwami Partnerstwa Wschodniego. Mówiliśmy o sytuacji w Mołdawii, o konieczności wspierania sił reformatorskich, które w tak zdecydowany sposób wygrały w Mołdawii wybory. Rozmawialiśmy na temat wspierania Gruzji.

Rozmawialiśmy też na temat wspierania Ukrainy w jej ogromnie trudnej sytuacji wobec okupacji rosyjskiej. Nasze zdanie jest tu absolutnie jednoznaczne, wspólne w tej kwestii. Śmiało można powiedzieć, że zarówno Polska, jak i Litwa – Prezydenci obu państw – mówią tu jednym głosem, co chcę podkreślić z całą satysfakcją, Panie Prezydencie.

Jak powiedziałem, w ciągu najbliższych godzin będziemy jeszcze z Panem Prezydentem w Seimasie, będziemy się spotykali z Panią Przewodniczącą, będziemy mieli tam rocznicowe wystąpienia z Panem Prezydentem. Wcześniej udam się jeszcze na cmentarz Na Antokolu, by oddać hołd tym, którzy polegli, walcząc o niepodległą, wolną Litwę.

Jutro spotkam się także z Panią Premier Litwy, więc rozmów politycznych i wydarzeń w ciągu tych dwóch dni, gdy świętujemy 230. rocznicę Wzajemnego Zaręczenia Obojga Narodów, będzie sporo.

Jeszcze raz dziękuję Panu Prezydentowi, że możemy się spotkać tu, w Wilnie. Dziękuję za zaproszenie i niezwykle miłe przyjęcie.