Menu rozwijane

20 października 2021

Ekscelencjo, Szanowny Panie Prezydencie!

Szanowni Państwo!

Jestem zaszczycony, że mogę wystąpić dziś przed Państwem na Litewskiej Narodowej Konferencji Bezpieczeństwa 2021. Bardzo dziękuję wszystkim instytucjom i osobom zaangażowanym w tworzenie tej ważnej platformy debaty na rzecz bezpieczeństwa demokratycznych państw.

W tym gremium chciałbym krótko odnieść się do najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa naszego regionu oraz naszych sojuszników z Unii Europejskiej i Sojuszu Północnoatlantyckiego. Zagrożenia te odnoszą się do dwóch płaszczyzn: konwencjonalnej oraz hybrydowej.

Od czasu agresji rosyjskiej wobec Ukrainy realne widmo konwencjonalnego konfliktu zbrojnego powróciło do naszej części Europy po raz pierwszy od dziesięcioleci. To sytuacja stosunkowo nowa, która wymusza odmienne spojrzenie na kwestie bezpieczeństwa w naszym regionie, zupełnie inaczej, niż to do tej pory postrzegaliśmy. Niestety Rosja w dalszym ciągu regularnie demonstruje swoją siłę i zwiększa napięcie w regionie – tak jak podczas tegorocznej edycji ćwiczeń ZAPAD 2021, gdy manewry wojskowe rosyjskiej armii odbywały się m.in. na poligonach białoruskich w pobliżu polskiej i litewskiej granicy.  Odpowiedź na wzrost zagrożenia ze strony naszego wschodniego sąsiada musi skupić się na dalszym rozwoju struktur instytucji sojuszniczych, w tym utrzymaniu na wschodniej flance wspólnej obecności wojsk państw NATO, a także na wypełnianiu zobowiązań finansowych przez każdego z sojuszników.

Druga płaszczyzna w postaci zagrożeń hybrydowych stanowi równie poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa państw wspólnoty transatlantyckiej. Nielegalne ataki na systemy polityczne, gospodarcze oraz na demokratyczne wartości mają za zadanie dezorganizacje naszych społeczeństw. Działania te objawiają się szczególnie poprzez wrogie akty w cyberprzestrzeni, operacje dezinformacyjne, naruszanie bezpieczeństwa energetycznego, czy ingerencje w procesy wyborcze.

Bezprecedensową emanacją działań hybrydowych są obecne wydarzenia na granicach Polski, Litwy i Łotwy, które de facto są wrogim atakiem ze strony reżimu Aleksandra Łukaszenki, przy cynicznym wykorzystywaniu ludzi z krajów Bliskiego Wschodu, mających nadzieję na lepsze życie w państwach Unii Europejskiej. Nasze kraje odpowiedziały solidarnie i stanowczo na te ataki. Musimy być jednak w pełni zmobilizowani, w pełni gotowi. Nie jest to bowiem ostatnia operacja hybrydowa ukierunkowana na destabilizację naszych społeczeństw. Dlatego tak ważna jest obecnie nasza solidarność i działanie wspólnotowe, przy koordynacji działań wojska, Straży Granicznej i pozostałych służb mundurowych Polski, Litwy, a także Łotwy.

By skutecznie przeciwstawiać się tym nowym niebezpieczeństwom potrzebna jest nam wspólna strategia, której nadrzędnym celem będzie skuteczne zażeganie zagrożeń oraz pełne skupienie i ukierunkowanie siły państw sojuszniczych NATO. Obecnie opracowywane są w tej sferze dwa kluczowe dokumenty. Po pierwsze, Koncepcja Strategiczna NATO oraz, po drugie, Kompas Strategiczny UE. Ostateczne wersje obu dokumentów powinny tworzyć strategię opierającą się na pełnej współpracy wspólnoty euroatlantyckiej. W związku z tym, nadrzędnym zadaniem Polski, Litwy oraz innych państw wschodniej flanki powinno być niedopuszczenie do takiej sytuacji, w której nasz „strategiczny kompas” zaczyna wskazywać różne kierunki.

Szanowni Państwo,

Rozmawiałem wczoraj z moim przyjacielem, Panem Prezydentem Gitanasem Nausedą o konieczności pogłębienia współpracy między naszymi państwami, również w sferze bezpieczeństwa i obrony. Z korzyścią dla dalszego pomyślnego rozwoju naszych narodów i społeczeństw, które na przestrzeni wieków potrafiły wykorzystać swoje sąsiedztwo, tworząc wspólnie wiele dobrych rozwiązań ustrojowych, administracyjnych, czy gospodarczych. Myślę jednocześnie, że nasza pogłębiona współpraca jest konieczna także dla bezpieczeństwa i stabilności całego naszego regionu. A tym samym – dla spójności i skuteczności całej Unii Europejskiej i NATO, poszukujących odpowiedzi na stojące przed nami wyzwania. Uzgodniliśmy, że w takim właśnie duchu będziemy tę współpracę rozwijać.

Mamy dzisiaj tych form współpracy wiele. Bo jeżeli mówimy o Unii Europejskiej, to zarazem w tym kontekście pamiętajmy także o naszej pogłębionej współpracy w ramach Trójmorza, gdzie państwa naszej części Unii Europejskiej – Europy Środkowej – współpracują ze sobą, żeby przyspieszyć rozwój. To także jest niezwykle istotna kwestia bezpieczeństwa, może nie tyle tego bezpieczeństwa militarnego, co bezpieczeństwa związanego z infrastrukturą – infrastrukturą energetyczną, którą także między Polską a Litwą rozbudowujemy, budując połączenie gazowe, budując połączenia energetyczne  w zakresie energii elektrycznej. Ale to, proszę Państwa, także i rozwój infrastruktury komunikacyjnej, która w razie czego służyć będzie nie tylko przemieszczaniu się towarów, biznesu, turystów, ale może służyć przemieszczaniu się wojsk, jeśli ich relokacja będzie nam potrzebna po to, by skuteczniej bronić wschodniej flanki Sojuszu Północnoatlantyckiego, aby skuteczniej wspierać się nawzajem w różnego rodzaju trudnych sytuacjach.

W NATO pogłębiona współpraca to Bukaresztańska Dziewiątka, która pokazała swoją skuteczność w 2016 roku, kiedy zabiegaliśmy o  obecność Sojuszu Północnoatlantyckiego właśnie w naszej części Europy, na wschodniej  flance. Kiedy tłumaczyliśmy naszym sojusznikom zza oceanu i z zachodu, ze granica NATO nie jest na Odrze, że przesunęła się znacząco już wiele lat temu i powinny za tym iść konkretne i skuteczne działania. Wywalczyliśmy to, działając wspólnie, dlatego nie mam żadnych wątpliwości, że budowanie naszej przyjaźni, że wzmacnianie więzi polsko–litewskich, budowanie płaszczyzny wzajemnego zrozumienia, także zrozumienia wzajemnych interesów, ma fundamentalne  znaczenie dla naszego bezpieczeństwa na przyszłość. Unia polsko–litewska, czyli współpraca Polski i Litwy, a także pozostałych państw bałtyckich i naszego regionu jest tym, czego nasi przeciwnicy – zwłaszcza ze Wschodu – najbardziej  się obawiają. I dlatego będą próbowali różnymi sposobami nas podzielić, poróżnić. Wierzę w to głęboko, że się nie damy i że ta współpraca tak jak dzieje się to na przestrzeni ostatnich lat będzie się umacniała i rozkwitała. Tego życzę Polsce, Litwie, nam wszystkim.

Dziękuję bardzo!

Może Cię zainteresować W Wilnie o bezpieczeństwie regionu Para Prezydencka z wizytą w Republice Litewskiej