Menu rozwijane

24 lipca 2020

Szanowna Pani Marszałek,

Szanowni Panowie Ministrowie,

Szanowne Panie i Szanowni Panowie Posłowie,

Przedstawiciele Klubów Parlamentarnych,

Przedstawiciele Stronnictw Politycznych ze wszystkich stron sceny politycznej – to bardzo mocno chcę podkreślić,

Wszyscy Dostojni Przybyli Goście!

Bardzo dziękuję za przyjęcie zaproszenia i bardzo dziękuję za to, że jesteśmy razem tu, w Belwederze, a wcześniej wspólnie złożyliśmy wieńce pod pomnikami ojców niepodległości – poczynając od premiera Wincentego Witosa, poprzez Ignacego Jana Paderewskiego, Ignacego Daszyńskiego, Romana Dmowskiego i Wojciecha Korfantego, aż do Marszałka Józefa Piłsudskiego.

W ten sposób – śmiało mogę powiedzieć – razem otwieramy obchody stulecia Bitwy Warszawskiej, tego wielkiego wydarzenia historycznego, a przede wszystkim wielkiego polskiego zwycięstwa w tamtej niezwykle dramatycznej sytuacji. Zaczynamy 24 lipca, dokładnie w stulecie ustanowienia Rządu Obrony Narodowej, na czele którego po raz pierwszy w swoim życiu – bo przecież premierem był trzy razy, ale wtedy po raz pierwszy – stanął właśnie nie kto inny, tylko wielki przywódca ruchu ludowego, premier Wincenty Witos.

Z tej okazji tu, w Belwederze – w tym historycznym miejscu, które było wtedy sercem akcji obrony Rzeczypospolitej i gdzie podejmowano najważniejsze decyzje, włącznie z powołaniem tamtego rządu – wspólnie otwieramy dziś salę właśnie premiera Wincentego Witosa i Rządu Obrony Narodowej; salę, w której od tego momentu będą wyeksponowane także pamiątki historyczne, dokumenty związane z ustanowieniem i funkcjonowaniem tamtego rządu oraz z czasem obrony Rzeczypospolitej. Plakaty i odezwy, które tu widzimy, są właśnie świadectwem tamtych czasów, nastrojów i wielkiej determinacji, w jakiej znajdowali się wtedy Polacy, nasi przodkowie.

Ale w tym miejscu przede wszystkim trzeba podkreślić niezwykłą rolę Wincentego Witosa i tych, którzy razem z nim stanęli do rządu. A był to rząd chyba najbardziej specyficzny i w jakimś sensie najpiękniejszy w historii całej II Rzeczypospolitej. Bo był to rząd, w którym zasiadali przedstawiciele stronnictw politycznych – od prawej strony sceny politycznej aż do lewicy. Byli w tym rządzie wszyscy, trwał ponad rok. Ten rząd podjął jedne z najważniejszych decyzji – w tym okresie miały miejsce chyba najważniejsze wydarzenia w całej historii II Rzeczypospolitej.

Po pierwsze – właśnie wspomniana Bitwa Warszawska i przechylenie się szali zwycięstwa w wojnie przeciwko bolszewikom. Następnie doprowadzenie do zawarcia pokoju. Zresztą sam Wincenty Witos mówił w swoim sejmowym exposé, że ten rząd ma trzy zasadnicze cele: po pierwsze obronić ojczyznę, po drugie doprowadzić do trwałego i sprawiedliwego pokoju, po trzecie – oczywiście – zwyciężyć w wojnie.

Może Cię zainteresować 100. rocznica utworzenia Rządu Obrony Narodowej Wystąpienie przed pomnikiem Wincentego Witosa

Ale to nie było jedyne zadanie, które ten rząd wykonał. To przecież także rząd czasu trzeciego powstania śląskiego i ostatecznego włączenia ziem Górnego Śląska do Rzeczypospolitej – tak ważnego aktu dla całej późniejszej historii Polski, dla kształtowania Polski i dla jej rozwoju, bo przecież była to najbardziej przemysłowa część naszego kraju, posiadająca także ogromne zasoby surowców naturalnych.

Ale to także rząd wielkich aktów politycznych. Bo to przecież rząd, w czasie którego została uchwalona konstytucja marcowa w 1921 roku. W istocie zatem to rząd wielkich wydarzeń, który zapisał się na trwałe w historii Rzeczypospolitej. I ta data – właśnie 24 lipca 1920 roku – która bardzo często jest datą zapomnianą, chciałbym, aby była właśnie teraz w szczególny sposób pamiętana.

Dlatego dziękuję Państwu za przyjęcie zaproszenia na tę uroczystość – chciałem, by ta data została utrwalona. Właśnie jako data hołdu dla jedności, która ostatecznie doprowadziła do zwycięstwa, do tego wielkiego wezwania, ale i wielkiej odpowiedzialności oraz odwagi ówczesnych polityków – z Wincentym Witosem na czele z jednej strony, ale przecież także na czele z Marszałkiem Józefem Piłsudskim.

Niezależnie od wszystkich późniejszych losów tamten moment z całą pewnością miał wymiar historyczny i pokazał też, że Polacy – nawet w najbardziej beznadziejnej sytuacji, gdy wszystko, wydawałoby się, jest już przegrane – jeśli się zjednoczą, staną razem, jeśli odpowiedzialni, mocni psychicznie ludzie wezmą sprawy w swoje ręce, wszystko da się naprawić i można odwrócić losy nie tylko Polski. Jestem przekonany, że tamto zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej odwróciło także losy co najmniej Europy, jak nie całego świata.

Wincenty Witos z całą pewnością był w polskiej polityce postacią szczególną, łączącą. Mówiłem tu do Państwa przed uroczystością, że z tego punktu widzenia ta sala ma charakter symboliczny – łączy dwa skrzydła Belwederu. Chciałoby się powiedzieć, że byłoby dobrze, gdyby w polskiej polityce zawsze tak było – aby w sprawach rzeczywiście fundamentalnych i ważnych wszyscy stawali razem. Dlatego jestem Państwu tak wdzięczny za pełną obecność sceny politycznej dzisiaj tu, na tej uroczystości.

Jest to symboliczne oddanie hołdu tamtej odwadze, właśnie odpowiedzialności i temu wszystkiemu, co polskie w najlepszym tego słowa znaczeniu, a co wtedy było realizowane przez tamtych ludzi w tamtym czasie, przez ojców niepodległości, ale przede wszystkim przez wielkich ludzi polskiej polityki, którzy umieli się wznieść ponad podziały, by ratować kraj i naród.

Ta wspaniała odezwa wygłoszona wtedy przez Wincentego Witosa, który wzywał cały naród do obrony, w szczególności ludzi polskiej wsi, chłopaków, by chwycili za broń, by każdy, kto ma siłę udźwignąć karabin, powinien chwycić za broń, iść na front, że ojczyzna wzywa – i to jest właśnie ta chwila. Tak się też rzeczywiście stało. Wielkie zasługi Wincentego Witosa trudno wyrazić.

Cieszę się bardzo, że właśnie tu, w Belwederze, w tym historycznym miejscu, które na co dzień jest zwiedzane przede wszystkim przez młodzież – właściwie codziennie przychodzą tu wycieczki szkolne – że obok wielu pamiątek po Marszałku Józefie Piłsudskim będzie sala upamiętniająca także ten rząd i tamto wielkie dokonanie.

Jeszcze raz dziękuję, że możemy tę salę dziś otworzyć wszyscy razem, jako ważną polską sprawę.

Dziękuję.

Uroczystość otwarcia Sali Rządu Obrony Narodowej Wincentego Witosa

o1586790422.jpg