Menu rozwijane

27 grudnia 2021


Szanowni Państwo Ministrowie,
Szanowne Panie i Szanowni Panowie Parlamentarzyści,
Wielce Szanowni Najbliżsi – Spadkobiercy Powstańców Wielkopolskich,
Szanowny Panie Marszałku,
Szanowny Panie Wojewodo,
Szanowny Panie Prezydencie Miasta Poznania,
Wszyscy Szanowni Państwo Radni,
Działacze Samorządu z całej Wielkopolski,
Mieszkańcy Poznania,
Mieszkańcy Wielkopolski,
Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!

Dziękuję za zaproszenie na ten pierwszy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego opatrzony i ustanowiony specjalną ustawą, której inicjatywa powstała tutaj, na tej ziemi – w Wielkopolsce, w Poznaniu – jako inicjatywa społeczna, oddolna. Tak jak to tutaj od pokoleń przyjęte, że ważne idee rodzą się tak po prostu: w zaciszu domowej rozmowy, w zaciszu przyjacielskiego spotkania, gdy rozmawia się o ważnych sprawach. Bo te sprawy zawsze były w sercach Wielkopolan i w sercu Wielkopolski – polskie sprawy.

Cieszę się, że ta ustawa jest. Mówiliśmy o tym już kilkakrotnie – 23 listopada, gdy tu, w budynku dawnego hotelu Bazar, podpisywaliśmy ją uroczyście; mówiliśmy o tym w Pałacu Prezydenckim, gdy Państwo przybyli do mnie z tą inicjatywą, by wnieść ją do laski marszałkowskiej jako projekt prezydencki. Mówiłem wtedy o tym z wdzięcznością, bo to ważne. Nawiązując do słów Pana Marszałka, powiem: cieszę się, że tu, w Wielkopolsce i Poznaniu, czczenie pamięci powstańców wielkopolskich i powstania wielkopolskiego uważacie za swój obowiązek.

Ale jako Prezydent Rzeczypospolitej powiem tak: macie prawo domagać się od całej reszty Rzeczypospolitej, by oddawano hołd powstańcom wielkopolskim i powstaniu wielkopolskiemu jako wielkiej idei, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do odrodzenia wolnej Polski – aby cała Polska czciła to wydarzenie jako jedno z najważniejszych, związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości ponad sto lat temu.

To był społeczny zryw – wtedy, w grudniu 1918 roku – ale bardzo szybko przerodził się w formę zinstytucjonalizowaną, bardzo szybko stał się rzeczywiście powstaniem, które miało swoje władze, miało swoje dowództwo; które z nieregularnej wymiany ognia toczącej się przez pierwsze godziny tu, w Poznaniu, szybko stało się zorganizowanym ruchem bojowym, w którym pojawiły się zorganizowane oddziały; w którym wkrótce, dosłownie po kilku dniach, armia powstańcza liczyła ponad 70 tys. ludzi, a później ponad 100 tys.

I bardzo znamienne jest to, że dzisiaj bardzo często trudno odtworzyć, kto był w tych oddziałach w poszczególnych miastach, miasteczkach, miejscowościach – tam, gdzie toczyły się krótkie starcia, potyczki czy nawet wielkie bitwy. Dlaczego? Dlatego że tu, w Wielkopolsce, ludzie mieli podejście pragmatyczne: chcieli do Polski, chcieli wolnej Polski, chwytali za broń, gdy była taka potrzeba, walczyli, zwyciężali, a gdy wróg był już rozbrojony, wypędzony, odkładali broń i wracali do pracy. Nie uważali tego za wielką chlubę, że stanęli do walki o swoją ojczyznę, że stanęli do walki o jej odzyskanie. To także jest wielka chwała, choć dzisiaj historycznie utrudnia to odtworzenie wydarzeń, utrudnia wskazanie nazwisk bohaterów.

Ale tak jak przed chwilą tu skandowaliście: „Cześć i chwała bohaterom!” – tak, cześć i chwała bohaterom zwycięskiego powstania wielkopolskiego. Cześć i chwała bohaterom powstania, które toczyło się na tych ziemiach i dzięki któremu wolna Polska mogła być całością w swoich najistotniejszych historycznych częściach. Jak już kilkakrotnie podkreślałem: jakżeż mogłaby istnieć Polska bez Ostrowa Tumskiego, bez Ostrowa Lednickiego, Gniezna, Poznania – bez tej piastowskiej kolebki? Jakżeż mogłaby istnieć odrodzona Polska bez miejsca, gdzie został przyjęty chrzest, gdzie narodziła się polska państwowość? To Waszym pradziadkom i dziadkom zawdzięczamy to, że stała się ona całością – dzięki temu zrywowi, dzięki krwi, która została tu przelana.

Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć poległym! Cześć zwycięskiemu powstaniu wielkopolskiemu! Niech żyje Polska!

Może Cię zainteresować Obchody Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego