Menu rozwijane

23 listopada 2021

Szanowna Pani Premier – Pani Poseł,

Szanowni Panowie Ministrowie,

Szanowni Państwo Posłowie, Senatorowie,

Ekscelencjo, Czcigodny Księże Arcybiskupie,

Szanowni Panowie Wojewodowie trzech województw – wielkopolskiego, kujawsko–pomorskiego i lubuskiego,

Szanowny Panie Prezydencie Miasta Poznania,

Szanowny Panie Marszałku,

Szanowni Państwo Burmistrzowie,

Szanowni Państwo Radni – przedstawiciele samorządów lokalnych Wielkopolski i województw ościennych,

Szanowni Państwo Przewodniczący i Prezesi stowarzyszeń organizacji pozarządowych,

Wszyscy Dostojni Przybyli Goście,

Wielce Szanowni Państwo!

Bardzo dziękuję za to dzisiejsze spotkanie i bardzo się cieszę, że właśnie tu, w tym historycznym miejscu – historycznej sali, w budynku dawnego hotelu Bazar, w którym tuż–tuż przed wybuchem powstania wielkopolskiego, w 1918 roku, zamieszkał, na chwilę przybywszy do Poznania, Ignacy Paderewski i miał tu swoje słynne wystąpienie, które do dzisiaj uznawane jest za zarzewie tego zrywu powstańczego; choć bardzo dobrze przygotowanego, z całą mocą chcę to podkreślić – mogłem w Państwa obecności dokonać tego symbolicznego aktu, de facto zamykającego proces legislacyjny ustawy ustanawiającej Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

Jak Państwo zauważyli, przekazałem i ustawę, i postanowienie o jej publikacji na ręce inicjatorów tej jakże ważnej inicjatywy ustawodawczej. Dzięki temu mam poczucie, że niejako zwróciłem Wielkopolanom tę ustawę powierzoną mi 6 września – powierzoną mi jako Prezydentowi Rzeczypospolitej w zaufaniu, co przyjąłem z wielkim wzruszeniem i wielkim szacunkiem dla Wielkopolan; w zaufaniu, bym wystąpił z prezydencką inicjatywą ustawodawczą, by Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego mógł być ustanowiony na 27. dzień grudnia każdego roku. Tak też się stało.

Niezwłocznie przekazałem tę ustawę do Sejmu. Z całego serca chcę podziękować, bo obie izby w pełnej powadze, z wielką odpowiedzialnością, ale w wielkim poczuciu jedności w tej jakże ważnej sprawie, bez zbędnych dyskusji politycznych ustanowiły ten dzień, choć – oczywiście – jego ustanowienie jest aktem politycznym. Ale aktem politycznym wspólnym – naszej narodowej, polskiej, w tym wielkopolskiej, wspólnej polityki historycznej.

Z całego serca dziękuję, że i posłowie, i senatorowie sprawnie przeprowadzili ten proces legislacyjny, a ustawa mogła przybyć do mnie, do Pałacu Prezydenckiego, w celu dopełnienia tych dwóch ostatnich aktów, jakimi są podpisanie ustawy dzisiaj w Państwa obecności tu, w Poznaniu, i przekazanie jej do publikacji. Ukaże się w publikacji – zapewniam – wystarczająco szybko, albowiem w najbliższym czasie, by już w tym roku, 2021, dzień 27 grudnia był Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, dniem święta narodowego. Ale nie dniem wolnym od pracy, albowiem o to Wielkopolska nie wnosiła, co podkreślam z całą mocą.

Może Cię zainteresować 27 grudnia Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego Apel o ustanowienie dnia 27 grudnia świętem państwowym u Prezydenta RP

Bardzo się z tego cieszę i bardzo Państwu za to dziękuję. To pewien akt swoistej – „dziejowej” to może bardzo wielkie słowo – ale po prostu sprawiedliwości wobec powstania wielkopolskiego jako niesłychanie ważnego czynu zbrojnego tamtego czasu, odzyskania przez Polskę niepodległości, przez dziesiątki lat niedocenianego w przestrzeni ogólnopolskiej. Tu, w Poznaniu, w Wielkopolsce, o powstaniu wielkopolskim pamiętano – o jego bohaterach, o kombatantach, o wszystkich, którzy wtedy walczyli. Pamiętano o jego organizatorach, bo przecież to było najważniejsze.

Powstanie było szeroko zakrojone. Skąd obecność tutaj wojewodów kujawsko–pomorskiego i lubuskiego? Albowiem powstanie toczyło się nie tylko na obecnych terenach woj. wielkopolskiego. Toczyło się w Wielkopolsce pojmowanej geograficznie, historycznie, szerszej niż dzisiejszy obszar tylko woj. wielkopolskiego. Tam też – poza miastem Poznaniem – toczyły się krwawe walki; może właśnie najbardziej krwawe.

Choć całe powstanie – trzeba jasno powiedzieć – jak na swój ogromny zakres i chwilę, w jakiej się działo, tak bardzo krwawe nie było. Szacuje się, że zginęło od 2,2 tys. do 2,5 tys. bojowników tego powstania, powstańców. To – jak na tak wielki czyn zbrojny – stosunkowo niedużo. Ponad 6 tys. zostało rannych. Ale nie wynika to z tego, że było mało walk, że te walki były słabe – nie. Wynika z tego, że te walki były po prostu bardzo dobrze przygotowane. Wynika z tego, że ci, którzy dowodzili powstaniem wielkopolskim, byli dowódcami, którzy mieli przygotowanie bojowe, doświadczenie bojowe.

Zresztą zdecydowana większość tych, którzy walczyli w powstaniu, to byli ci, którzy zdobywali swoje doświadczenie wcześniej, w czasie I wojny światowej. Być może właśnie dlatego wielu spośród walczących umiało się chronić przed kulami i dlatego też liczba poległych nie była aż tak wielka. A powstanie było wielkim sukcesem – bo to trzeba ze wszystkich sił podkreślić.

13__Andrzej_Duda_Poznan_211123_MBO13530.jpg [532.72 KB]

Jak mówiłem w Pałacu Prezydenckim, przyjmując od Państwa tę inicjatywę: czy ktokolwiek wyobraziłby sobie II Rzeczpospolitą – odrodzoną po 123 latach; tu, w Wielkopolsce, po 125 latach; a na północy Wielkopolski nawet 146 latach zaborów – gdyby nie było w niej Poznania, Ostrowa Tumskiego z katedrą, z baptysterium, gdyby nie było Ostrowa Lednickiego, Gniezna? Nie wiem, czy takie państwo polskie utrzymałoby się bez swoich fundamentalnych symboli. Przecież to tutaj jest kolebka naszej państwowości, to tutaj narodziło się kiedyś państwo Polan budowane przez Mieszka I i Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski.

W istocie więc trzeba jasno powiedzieć: tak, 11 listopada jest dniem, który uważamy za dzień odzyskania niepodległości. Ale tak naprawdę prawdziwa Polska ukształtowała się w swoich zasadniczych zrębach wówczas, gdy to miasto – Poznań – i pobliskie Gniezno stały się częścią odradzającej się Rzeczypospolitej. Dlatego właśnie powstanie wielkopolskie ma tak ogromne znaczenie dla odzyskania przez Polskę niepodległości.

Jeszcze raz chcę podziękować za tę inicjatywę ustawodawczą. Chcę podziękować koalicji środowisk organizacji wielkopolskich, które jako jeden ze swoich zasadniczych celów mają pielęgnowanie pamięci o powstaniu wielkopolskim, tradycji powstańców wielkopolskich. Dziękuję z całego serca, cieszę się ogromnie, że od tego roku to święto wpisze się na trwałe do oficjalnego kalendarza Rzeczypospolitej – do kalendarza świąt państwowych jako Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

Cześć i chwała bohaterom! Cześć i chwała powstańcom wielkopolskim!