przeskocz do treści | przeskocz do menu głównego
Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
| | |
A | A | A
Poniedziałek, 22 kwietnia 2013

Wystąpienie Prezydenta RP podczas Zgromadzenia Ogólnego Sędziów NSA

Szanowni Państwo!

 

Na początku mojego wystąpienia chciałem przywołać znane pewnie Państwu bardzo dobrze słowa księdza Piotra Skargi, który mówił o tym, że Sprawiedliwość jest fundamentem wszystkiej Rzeczypospolitej. My jesteśmy fragmentem tej wszystkiej Rzeczypospolitej. Państwo jako sądy administracyjne ten fundament współtworzą w sposób bardzo istotny.

 

Konstytucja polska, powierzając Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu sądową kontrolę nad działalnością administracji publicznej, wyznacza tym samym jedną z najistotniejszych ról w systemie wymiaru sprawiedliwości. Jest to, w moim przekonaniu, rola strażnika legalności działań administracji. Zobacz także: "NSA strażnikiem legalności działań administracji"

 

Sądy administracyjne to takie nietypowe sądy, do których obywatel na ogół wchodzi z nadzieją, a urzędnicy – na ogół z obawami. I niech tak zostanie.

 

Działalność orzecznicza stanowi ważny wkład sądownictwa administracyjnego w umacnianie państwa polskiego. I podzielam wyrażane tutaj obawy co do braku zgodności orzecznictwa w wymiarze całego sądownictwa polskiego jako stałej bolączki, która jest także źródłem niepokojów obywatelskich. Brak jasności co do tego, czy kryteria stosowane będą zawsze i wszędzie takie same.

 

Jednocześnie sąd administracyjny pełni rolę narzędzia skutecznie powściągającego i równoważącego władzę wykonawczą, i to na różnych szczeblach. Zauważalne jest utrzymanie się dotychczasowego kierunku orzecznictwa w stronę poszerzania ochrony praw jednostki, co jest rzeczą ważną, występujące zarówno w rozstrzygnięciach i uchwałach podejmowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak i w orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych.

 

Warto wskazać między innymi  na ograniczanie – w moim przekonaniu skuteczne w niektórych przypadkach – praktyki organów podatkowych, praktyki opartej na prostej zasadzie, że w razie wątpliwości wszystko jest rozstrzygane zawsze na korzyść fiskusa. Ważne jest to, że proporcje się zmieniają. Nie chodzi o to, aby nie dostrzegać znaczenia systemu podatkowego i systemu ściągania podatków, bez tego nie ma nowoczesnego państwa, ale niewątpliwie zmiana tych proporcji jest rzeczą istotną. Ważne jest także poszerzanie prawa dostępu do sądu, co słusznie Państwo podnoszą jako pozytywną zmianę. Na aprobatę zasługują również różne formy bezpośredniego stosowania Konstytucji, coraz częściej dostrzegane w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych.

 

Proszę Państwa!

 

Wszyscy zdajemy sobie sprawę jak istotne w naszym codziennym życiu, w ramach aktywności zawodowej i gospodarczej czy też w kontaktach z administracją publiczną, jest to poczucie, że właściwie rozumiemy nałożone na nas obowiązki oraz znamy przysługujące nam uprawnienia. Kluczem do tego jest właśnie większa jedność systemu orzecznictwa, ale także stabilność prawa. To też jest problem, z którym będziemy musieli się jeszcze długo mierzyć, bo aczkolwiek bez rewolucji, ale jednak rewolucyjne, wielkie i głębokie zmiany, które nastąpiły w Polsce w wymiarze sprawiedliwości, są faktem.

 

Trzeba prawo stabilizować i czynić je bardziej wiarygodnym przez to, że ta stabilność postrzegana jest jako wartość. Kształtowanie i wzmacnianie pewności prawa jest trudnym i wymagającym zadaniem. To właśnie Naczelny Sąd Administracyjny poprzez działalność uchwałodawczą w dużym stopniu przyczynia się do pogłębiania świadomości prawnej i tak zwanej pewności prawa. Dlatego też z uznaniem, zadowoleniem i wdzięcznością przyjmuję rosnącą aktywność Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym właśnie względzie.

 

Szanowni Państwo!

 

Chciałbym również zwrócić uwagę na instytucję sygnalizacji, umożliwiającą sądom administracyjnym dyscyplinowanie organów administracji publicznej. Możliwość zasygnalizowania przez sąd istotnych naruszeń prawa, zauważonych w toku rozpoznawania spraw, w moim przekonaniu jest niesłychanie ważnym instrumentem, umożliwiającym swoiste wymuszanie przestrzegania przepisów przez organy administracji.

 

Wykorzystując postanowienia sygnalizacyjne, sądy administracyjne mogą realnie wpływać na poprawę funkcjonowania całości procedur administracyjnych. To szczególnie ważne w niełatwych z natury relacjach państwo – obywatel. Informowanie organów nadzorczych o nieprawidłowościach to przejaw dbałości o zagwarantowanie każdemu obywatelowi prawa do sprawiedliwej procedury administracyjnej.

 

Dyscyplinowanie organów administracji publicznej – nikt tego nie lubi, ale często jest to koniecznością – poprzez instytucję sygnalizacji dobrze służy ochronie praw jednostki. Wystąpienie z postanowieniem sygnalizacyjnym do organu zwierzchniego jest pewnego rodzaju gwarancją, że organ, który naruszył przepisy, nie pozostanie bezkarny. To uprawnienie wzmacnia wypełnianie konstytucyjnej zasady zaufania obywateli do państwa.

 

Szanowni Państwo!

 

Wiem, że środowisko jest zainteresowane perspektywą zmiany ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Chciałem Państwa zapewnić, że z akceptacją przyjąłem propozycję, aby prezydent korzystał ze swoich uprawnień, także zgłaszając tę inicjatywę ustawodawczą. Ona jest w trakcie opracowywania w Kancelarii Prezydenta. I chcę zapewnić, że absolutnie akceptuję główne kierunki proponowanych tam zmian, ale dla ostrożności natury nie tylko politycznej sprawa musi być zbadana w parlamencie. Liczę na to, że szybko – chyba łącznie z ustawą o Trybunale Konstytucyjnym – Kancelaria Prezydenta przeprowadzi konsultacje z siłami politycznymi, tak aby było zagwarantowane odpowiednie bezpieczeństwo co do szczęśliwego zakończenia procesu legislacyjnego. Mam nadzieję, że niedługo będą mogli Państwo uzyskać informację o tym, jakie są efekty tych konsultacji.

 

Proszę Państwa!

 

Chciałbym życzyć Państwu satysfakcji z pracy, satysfakcji z ważnej służby w tym niełatwym obszarze relacji obywatel – państwo, obywatel – administracja. I niech tak już pozostanie, aby do sadów administracyjnych obywatele wchodzili zawsze z nadzieją, a urzędnicy – czasami z lekką przynajmniej obawą. Dziękuję bardzo.

 

 

 

Poleć znajomemu


Opuszczasz oficjalny serwis Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej


Dziękujemy za odwiedzenie naszej strony.

Zapraszamy ponownie.