Dodatkowe narzędzia

Wtorek, 17 grudnia 2013

Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym

  |   Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym Seminarium dot. otwartości i mobilności w szkolnictwie wyższym

W Pałacu Prezydenckim odbyło się we wtorek seminarium eksperckie pt. „Otwartość, mobilność i umiędzynarodowienie uczelni a konkurencyjność szkolnictwa wyższego w Polsce”. Moderatorem spotkania był Doradca Prezydenta RP prof. Maciej Żylicz, a gospodarzem – Sekretarz Stanu KPRP Olgierd Dziekoński. Celem dyskusji była identyfikacja barier rozwoju szkolnictwa wyższego pod kątem otwartości uczelni na gospodarkę i współpracę, mobilności i jakości kadr, oraz umiędzynarodowienia i jakości edukacji wyższej i nauki jako potencjalnych pro-eksportowych sektorów polskiej gospodarki.

 

Doradca prezydenta prof. Żylicz podkreślił, że celem wspólnym musi być budowa marki polskiej edukacji i nauki, czego podstawą musi być jej jakość. Osiągnięcie tej jakości wymaga oddolnej pracy i podjęcia reform koniecznych, aby stworzyć warunki do zmiany systemu oddolnie tak, aby odpowiadał on na impulsy ze strony rynku i studentów. Zarówno zachęcanie do otwartości i mobilności poprzez jej premiowanie, jak i przymuszanie do otwartości i mobilności poprzez wprowadzanie lepszych standardów, muszą być elementem zmian. Reforma powinna działać na rzecz budowy prawdziwej innowacyjności naszego kraju – wzorem takich państw jak USA, Izrael, Finlandia czy Korea Południowa. Powinniśmy promować ludzi kreatywnych, wspierać krajową i międzynarodową mobilność kadr (m.in. aktywizację kadr poprzez wprowadzenie karencji kilku lat w zatrudnieniu w jednostce, w jakiej uzyskano stopień doktora lub poprzez obligatoryjne staże zagraniczne jako warunek uzyskania tytułu profesora, likwidację formalnych barier zatrudnienia krajowych i zagranicznych uczonych oraz wprowadzenie rzeczywistej autonomii szkół wyższych (m.in. pozostawiając pensum dydaktyczne determinowane na poziomie rektora a nie ustawy).

 

Według uczestników seminarium ważna jest reforma szkolnictwa wyższego pod kątem wzmocnienia relacji nauki z gospodarką. W trakcie dyskusji wskazano na liczne bariery formalne i organizacyjne, które ograniczają otwartość, mobilność, umiędzynarodowienie i w konsekwencji jakość nauki i edukacji wyższej w Polsce. W szczególności postulowano  następujące zmiany: 

1.      Eliminacja pensum jako parametru oraz/lub pozostawienie ustalania pensum w dyskrecji uczelni, np. rektora lub dziekana za przyzwoleniem rektora – w celu zwiększenia zasobów pracy dostępnej naukowcom na prowadzenie działalności naukowej i stworzenie przestrzeni do zatrudniania praktyków i osób spoza uczelni jako gościnnych wykładowców.

2.      Wzorem zagranicznych standardów, wprowadzenie karencji np. 2-3 lat w zatrudnieniu w jednostce, w jakiej uzyskano tytuł doktora lub wprowadzenie obowiązkowych 2-3 lat stażu pracy nowych doktorów w innej instytucji (w kraju lub za granicą) w ramach warunku dalszego zatrudnienia na uczelni lub w ramach dalszego awansu naukowego – co zwiększyłoby mobilność na rynku pracy, doświadczenie kadr i naukowców, rozwój krajowego ekosystemu nauki i ograniczyłoby nepotyzm.

3.      Umożliwienie uczelniom i instytutom na tworzenie pozycji ‘post-doc’ tzw. stażu podoktorskiego w autonomiczny sposób – co zwiększyłoby atrakcyjność kariery naukowej na krajowym rynku pracy,

4.      Zlikwidowanie stopnia doktora habilitowanego – w celu zapewnienia obiektywnej, przejrzystej ścieżki kariery młodych naukowców i jej dostosowania do światowych standardów w XXI wieku, oraz zwiększenia czasu przeznaczanego przez młodych naukowców na naukę zamiast na habilitację.

5.      Wprowadzenie konieczności udostępnienia infrastruktury uczelni dla współpracy z studentami, przedsiębiorcami i przemysłem – w celu otwarcia uczelni na otaczającą uczelnię środowisko gospodarcze i społeczne.

6.      Eliminacja konieczności nostryfikacji i uznawalności dyplomów z krajów spoza UE, uproszczenie kryteriów i likwidacja formalnych barier wobec zagranicznych uczonych i badaczy chcących pracować lub odbywać staże i wizyty w krajowych ośrodkach nauki i edukacji wyższej – w celu zwiększenia mobilności na rynku pracy badaczy i wykładowców, oraz otwarcia uczelni na świat.

7.      Wprowadzenie odpłatności za studia II stopnia, połączonej z rozbudowanym systemem kredytów z odroczoną płatnością oraz stypendiów. Studia I stopnia powinny być finansowane z budżetu państwa zarówno dla szkół publicznych i niepublicznych pod warunkiem spełniania przez te jednostki wysokich kryteriów jakości nauczania.

 

Uczestnicy seminarium wskazali również na potrzebę zmian w innych obszarach prawa np. zmian w regulacjach wizowych dla cudzoziemców oraz kreacji programów z funduszy UE, który wzmocniłyby możliwości umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego i nauki. Reforma powinna odbywać się przy uwzględnieniu polityki zagranicznej i polityki migracji. Potrzebne jest również porozumienie uczelni publicznych i niepublicznych w celu podjęcia wspólnej inicjatywy promocji polskiej edukacji wyższej za granicą. Edukacja wyższa może być zdrowym i silnym motorem polityki imigracyjnej Polski w obliczu niżu demograficznego, z korzystnymi konsekwencjami dla uczelni i Polski w zakresie asymilacji studentów i badaczy z krajów bliskich nam kulturowo, i korzystnymi konsekwencjami dla nauki i gospodarki.

 
1, 2, NASTĘPNA
Poleć znajomemu