Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Czwartek, 11 grudnia 2014

Prezydencka inicjatywa – godny pochówek dla ofiar komunizmu

Prezydent Bronisław Komorowski

Prezydent Bronisław Komorowski skierował do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz niektórych innych ustaw, której celem jest umożliwienie przeprowadzenia ekshumacji i godnego pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956.

 

Prowadzone od wielu lat poszukiwania i badania naukowe wskazują, że wskutek terroru komunistycznego w Polsce w latach 1944–1956 śmierć poniosło około pięćdziesięciu tysięcy osób, straconych na mocy wyroków sądowych, zamordowanych i zmarłych w siedzibach Urzędów Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, więzieniach i obozach, zabitych w walce lub w trakcie działań pacyfikacyjnych. W większości przypadków rodziny zamordowanych i zmarłych nie znały miejsc pochówku swoich najbliższych. Trud podjęty przy ustaleniu miejsc pochówków oraz próba ustalenia tożsamości ofiar daje szansę na wywiązanie się z obywatelskiego obowiązku oraz okazanie wdzięczności za poniesioną ofiarę. Polacy cieszą się dzisiaj wolnością, o którą walczyły m.in. osoby pochowane bezimiennie w kwaterze „Ł" Cmentarza Wojskowego na warszawskich Powązkach oraz na wielu cmentarzach w całej Polsce, ponosząc ofiarę własnego życia.

 

Przywracanie tożsamości ofiarom terroru komunistycznego jest obowiązkiem państwa i społeczeństwa. Przeszkodę dla tych działań stanowi brak stosownych regulacji prawnych, dotyczących sytuacji, gdy w miejscach pochówków ofiar reżimu komunistycznego, w latach późniejszych, za przyzwoleniem i wiedzą ówczesnych władz, zezwalano na ponowne pochówki. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ekshumacji zwłok i szczątków z tzw. późniejszych grobów, co jest w wielu przypadkach konieczne dla umożliwienia ekshumowania ofiar reżimu komunistycznego z grobów położonych niżej.

 

Zainicjowana zmiana przepisów ma charakter szczególny. Wkracza bowiem w bardzo wrażliwą materię, wymagającą od wszystkich adresatów tych norm zrozumienia i poszanowania praw drugiej strony. Zmiana przepisów ma dać podstawę m.in. do przenoszenia grobów wybudowanych w latach późniejszych, pod którymi znajdują się szczątki ofiar komunizmu z lat 40. i 50., po to by zadośćuczynić ofiarom reżimu komunistycznego i ich rodzinom poniesioną ofiarę

 

Projektowana ustawa wprowadza także gwarancję, że w przypadku, gdy z ekshumacją wiąże się konieczność przeniesienia grobu na inne miejsce, wydanie decyzji o ekshumacji i przeniesieniu grobu poprzedza się rokowaniami z najbliższą pozostałą rodziną osoby zmarłej lub osobami, które dokonały pochówku. Projektowana ustawa przewiduje dodanie przepisu zobowiązującego wojewodę do ponoszenia kosztów wszystkich czynności wynikających z wydanej decyzji o ekshumacji.

 

Projektowana ustawa obejmuje zmiany w: ustawie z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych, ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

 

Preambuła Konstytucji RP stanowi o wdzięczności naszym przodkom za walkę o niepodległość, okupioną ogromnymi ofiarami, a także o gorzkich doświadczeniach z czasów, gdy podstawowe wolności i prawa człowieka były w naszej Ojczyźnie łamane. Na Państwie Polskim spoczywa obowiązek sprowadzający się do zapewnienia godnego pochowania ofiar totalitaryzmu.

 

Poleć znajomemu