Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

CUS: gdzie i dla kogo?

 

Dzięki inicjatywie ustawodawczej Prezydenta RP Andrzeja Dudy od 1 stycznia 2020 r. na poziomie lokalnym można tworzyć struktury koordynujące i integrujące usługi społeczne. Zwiększy to dostęp mieszkańców do tego rodzaju usług, a samorządom gminnym umożliwi trafniejsze i bardziej kompleksowe odpowiadanie na rosnące i zmieniające się potrzeby mieszkańców – nie tylko tych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, jak w przypadku pomocy społecznej. 

 

Utworzenie centrum będzie możliwością, a nie obowiązkiem gminy. Te, które zdecydują się skorzystać z tej opcji, powołają CUS jako nową jednostkę organizacyjną gminy. Będzie to zarazem nowa instytucja lokalnej polityki społecznej. 


Centra usług społecznych mogą być tworzone w dwóch trybach:
1) przez przekształcenie ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych – wówczas centrum będzie funkcjonowało na obszarze jednej gminy, przejmując przy tym obecne zadania ośrodka pomocy społecznej,

albo
2) przez utworzenie centrum, na podstawie porozumienia władz gminnych, dla dwóch lub większej liczby gmin – wówczas centrum będzie funkcjonowało obok gminnych ośrodków pomocy społecznej, współpracując z nimi.


Miasta liczące powyżej 100 tysięcy mieszkańców mają możliwość wyboru trybu utworzenia centrum, tj. utworzenie centrum przez przekształcenie ośrodka pomocy społecznej albo utworzenie centrum obok ośrodka pomocy społecznej.


Celem CUS nie jest konsolidacja świadczenia usług w jednej instytucji, ale integrowanie i koordynowanie usług świadczonych przez różnych lokalnych usługodawców (publicznych i niepublicznych) współpracujących z centrum. Za pośrednictwem centrum gminy będą miały możliwość realizowania już świadczonych usług społecznych oraz wprowadzania nowych (jako zadań własnych fakultatywnych), wynikających z programów usług społecznych, przyjmowanych w formie uchwał przez rady gminy. Podstawą do opracowania takich programów będzie diagnoza potrzeb i potencjału społeczności lokalnej przygotowywana w centrum raz na pięć lat, konsultowana z mieszkańcami i reprezentującymi ich organizacjami.


Z usług CUS będą mogli korzystać zainteresowani mieszkańcy. Na podstawie sygnalizowanych przez nich potrzeb będą mogły powstawać indywidualne plany usług społecznych – spersonalizowane pakiety usług społecznych na okres od trzech do dwunastu miesięcy.


W centrach będą prowadzone także działania adresowane do całych społeczności lokalnych, a ukierunkowane na integrację mieszkańców oraz podniesienie spójności społecznej. Za realizację tych działań będzie odpowiedzialny organizator społeczności lokalnej. Dzięki temu, w indywidualnych planach usług społecznych będą uwzględniane nie tylko usługi społeczne świadczone przez specjalistów reprezentujących różne zawody pomocowe, lecz także dostępne bezpłatnie działania wspierające o charakterze samopomocowym i wolontaryjnym, prowadzone przez samych mieszkańców (np. pomoc sąsiedzka).


Ustawa o CUS wprowadziła też możliwość poszerzenie katalogu przychodów zwolnionych z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych o wartość nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych usług społecznych, udzielonych osobie na podstawie programu usług społecznych.
 

Prezydencka ustawa została przygotowana przez Kancelarię Prezydenta RP i ekspertów z Narodowej Rady Rozwoju. Założenia, a następnie propozycje konkretnych przepisów konsultowano z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, innymi ministerstwami, przedstawicielami organizacji samorządowych, ekspertami ze świata nauki, organizacji pozarządowych i organizacji reprezentujących służby społeczne oraz członkami Rady Pomocy Społecznej, Rady Dialogu Społecznego. Uwagi do projektu przedstawiła także Rada Działalności Pożytku Publicznego. Na etapie prac legislacyjnych w Sejmie projekt ustawy został pozytywnie zaopiniowany przez rząd.

 

W Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej opracowano serię materiałów edukacyjnych „Jak utworzyć i prowadzić centrum usług społecznych”. Można je pobrać TU>>

 

Poleć znajomemu