Narzędzia dostępności

Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Dodatkowe narzędzia

Wtorek, 25 lutego 2020

Relacja z Kongresu Profesji i Zawodów Pomocowych

Kongres Profesji i Zawodów Pomocowych na Politechnice Warszawskiej

Kongres Profesji i Zawodów Pomocowych

 

Ponad 500 przedstawicieli różnych środowisk zawodowych związanych z profesjonalnym pomaganiem wzięło udział w Kongresie Profesji i Zawodów Pomocowych, który się odbył 25 lutego 2020 r. w Gmachu Głównym Politechniki Warszawskiej. Celem Kongresu było zainicjowanie prac nad integracją profesji i zawodów pomocowych.

 

Sesje panelowe „Co nas łączy, co nas różni”

Kongres rozpoczął się od środowiskowych sesji panelowych zatytułowanych „Co nas łączy, co nas różni”. Przybyli z całej Polski specjaliści z różnych zawodów, specjalności i środowisk pomocowych wzięli udział w pięciu równoległych panelach, które były poświęcone: poradnictwu i doradztwu, opiece i wychowaniu, pracy socjalnej, pracy środowiskowej oraz terapii.

 

Panel „Co nas łączy, co nas różni: poradnictwo, doradztwo”

Uczestnicy panelu, moderowanego przez Tomasza Kulikowskiego (Dyrektora Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej w Kancelarii Prezydenta RP) oraz Piotra Lewkę (Prezesa Zarządu Stowarzyszenia OVUM, wiceprezes Zarządu Związku Biur Porad Obywatelskich), odwoływali się do doświadczeń z poprzedniego wydarzenia – Kongresu Poradnictwa, który odbył się 1 lipca 2019 r. Paneliści podsumowali działania podjęte przez Kancelarię Prezydenta RP oraz Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, a będące wynikiem pomysłów powstałych w trakcie dyskusji odbywających się podczas Kongresu Poradnictwa.

 

Pierwszym prelegentem panelu był dr hab. Piotr Szukalski (profesor Uniwersytetu Łódzkiego, członek sekcji Polityka społeczna, rodzina Narodowej Rady Rozwoju), który przedstawił wstępne założenia standardów poradnictwa będące punktem wyjścia do dyskusji nad wypracowaniem całościowego podejścia do zagadnienia wspólnych standardów etycznych dla profesji i zawodów pomocowych. Celem wypracowania wspólnych standardów jest między innymi budowa poczucia wspólnotowości pomiędzy różnymi typami poradnictwa, które są także wewnętrznie zróżnicowane <plik do pobrania>.

 

Radosław Podogrodzki (Dyrektor Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów) zaprezentował stan prac nad programem, którego celem byłoby wspieranie organizacji działających w obszarze poradnictwa. Założeniem programu jest przyjęcie logiki długotrwałego wsparcia umożliwiającego utrzymanie tkanki instytucjonalnej zbudowanej przez organizacje pomocowe, a nie krótkotrwałego, incydentalnego wsparcia projektowego. Program sprzyjałby sieciowaniu organizacji, zwiększając ich potencjał i umożliwiając efektywniejsze świadczenie pomocy poprzez wielotorowość wsparcia udzielanego przez organizacje wyspecjalizowane w różnych formach pomocy.

 

Z kolei dr Zofia Szweda (Zastępca Dyrektora Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej w Kancelarii Prezydenta RP) przybliżyła stan zaawansowania prac nad stworzeniem bazy organizacji działających w obszarze poradnictwa. Baza byłaby dostępna poprzez Internet (każdy obywatel mógłby samodzielnie wyszukać potrzebne informacje) oraz poprzez infolinię telefoniczną (wykwalifikowany pracownik informowałby dzwoniącego o możliwościach uzyskania wsparcia).

 

Panel „Co nas łączy, co nas różni: opieka i wychowanie”

Panel „Co nas łączy, co nas różni: opieka i wychowanie” moderowały Grażyna Wereszczyńska (Dyrektor Biura Dialogu i Korespondencji w Kancelarii Prezydenta RP) oraz Mirosława Zielony (Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Koszalinie, Wiceprezes Zarządu Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Powiatowych i Miejskich Ośrodków Pomocy Rodzinie „Centrum”).

 

Prelegentami panelu byli: Paweł Chachulski (Prezes Zarządu Mokotowskiego Hospicjum Św. Krzyża w Warszawie), Roland Czyż (starszy pracownik socjalny w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Elblągu), Edyta Wojtasinska (ekspert Koalicji na Rzecz Rodzinnej Opieki Zastępczej), Urszula Żmudzińska (wychowawca w placówce opiekuńczo-wychowawczej im. Marii Konopnickiej w Puławach, Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych „Potrafisz”).

 

Wypowiedzi zarówno panelistów, jak i innych uczestników dyskusji wskazywały na potrzebę integracji działań podejmowanych w ramach różnych zawodów o charakterze pomocowym, m.in. przez pracowników socjalnych, wychowawców, pracowników służby zdrowia, policję czy pracowników wymiaru sprawiedliwości.

 

Mówiono o konieczności udzielania kompleksowej pomocy osobom potrzebującym, a także o interdyscyplinarnym charakterze zawodów pomocowych i potrzebie współpracy. Wskazano także na brak spójnego systemu świadczenia pomocy, a także na rozbudowaną biurokrację i problemy w finansowaniu działań pomocowych.

 

W toku dyskusji podkreślono, że rozwiązania zawarte w ustawie o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych mogą być odpowiedzią na potrzeby i wyzwania społeczne, także na te, o których dyskutowano w ramach Kongresu Profesji i Zawodów Pomocowych.

 

Panel „Co nas łączy, co nas różni: praca socjalna”

Moderatorami panelu „Co nas łączy, co nas różni: praca socjalna” byli dr hab. Marek Rymsza (doradca Prezydenta RP, koordynator sekcji Polityka społeczna, rodzina Narodowej Rady Rozwoju) oraz dr Marcin Boryczko (Komisarz Praw Człowieka International Federation of Social Workers oraz Uniwersytet Gdański).

 

W panelu wzięły udział: Violetta Jakubowska (Sekretarz Zarządu Stowarzyszenia Samorządowych Ośrodków Pomocy Społecznej FORUM, Zastępca dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Koszalinie), Małgorzata Jaskulska (Chrześcijańska Fundacja Rozwoju Osobistego RONDO), dr hab. Izabela Krasiejko (Prezes Zarządu Ogólnopolskie Stowarzyszenie Asystentów Rodziny, profesor Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie), Alina Prusinowska-Marek (kurator specjalista ds. rodzinnych w Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim).

 

Podczas dyskusji poruszono kwestie dotyczące ujednolicenia i usystematyzowania działań łączących wszystkie zawody pomocowe. Uczestnicy panelu rozważali, jakie korzyści może przynieść podjęcie działań integracyjnych. Zwrócono uwagę na specyfikę pracy w obszarze pracy socjalnej z rodziną, której głównym celem jest dobro rodziny, w tym jej usamodzielnienie. Podkreślono, że bardzo ważnym aspektem w prowadzeniu pracy socjalnej jest wzajemna integralność i dbałość o pracowników na poziomie lokalnym.

 

Panel „Co nas łączy, co nas różni: praca środowiskowa”

Panel „Co nas łączy, co nas różni: praca środowiskowa” poprowadzili Zofia Romaszewska (doradca Prezydenta RP) i dr hab. Bohdan Skrzypczak (Prezes Zarządu Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL oraz Uniwersytet Warszawski). W panelu wzięli udział: Marta Florkowska (Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych), dr Kamila Lenkiewicz (Dyrektor ds. psychoterapeutycznych w Środowiskowym Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży Warszawa-Bielany), Michał Mioduszewski (Wolskie Centrum Kultury), Renata Stańczyk (Przewodnicząca Ogólnopolskiego Forum Organizatorów Społeczności Lokalnych), Marek Sztark (członek Zarządu Forum Kraków).

 

Dyskusja panelowa koncentrowała się głównie wokół wspólnych kwestii dla podmiotów wykonujących pracę środowiskową związanych z integracją społeczności lokalnej, jak również istotą i sensem pracy m.in. animatorów kultury, pracowników socjalnych i terapeutów środowiskowych.

 

W swoich wypowiedziach paneliści zwrócili uwagę słuchaczy na ważną rolę nawiązywania relacji społecznych oraz budowania więzi i bezpieczeństwa społecznego w pracy środowiskowej, która ma bardzo istotny wpływ na jakość życia mieszkańców. Podkreślono, że praca środowiskowa jest procesem kształtowania, rozbudowy i uspójniania systemu działań służących rozwojowi życia rodzinnego, rozwojowi osobistemu mieszkańców, a także wzmacnianiu wspólnot lokalnych.

 

Podczas dyskusji zauważono również, że w ramach działań podejmowanych przez pracowników socjalnych czy animatorów kultury upowszechniają się także inne formy aktywności społecznej (np. wolontariat), zwiększając tym samym potencjał rozwojowy społeczności lokalnych.

 

Panel „Co nas łączy, co nas różni: terapia”

Moderatorkami panelu „Co nas łączy, co nas różni: terapia” były prof. dr hab. Barbara Kromolicka (Uniwersytet Szczeciński, członek sekcji Polityka społeczna, rodzina Narodowej Rady Rozwoju) oraz Renata Mizerska (Przewodnicząca Zarządu Związku Stowarzyszeń Polska Rada Psychoterapii). W panelu wzięli udział: dr Krzysztof Jedliński (Dyrektor Ośrodka Pomocy i Edukacji Psychologicznej INTRA), Dorota Modrzyńska (Instytut Psychoterapii i Psychotraumatologii w Gdańsku), dr Ludmiła Kosińska (Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt) i Joanna Flis (Uniwersytet Szczeciński).

 

Uczestnicy debaty podkreślali, że nadrzędnym celem ich pracy jest służba ludziom, którzy się do nich zgłaszają ze swoimi problemami – troska o ich dobro, w tym trwałe efekty terapii. Zwracano uwagę na znaczenie terapii w życiu osoby nie tylko tej, która w niej uczestniczy, lecz także całego jej otoczenia. Dlatego tak ważne jest, by uwzględniać w tej pracy wszystkie uwarunkowania środowiskowe, w jakich funkcjonuje dana osoba tak, by terapia była efektywna (z uwzględnieniem także opieki postterapeutycznej).

 

Paneliści z dużym uznaniem wyrażali się o idei centrów usług społecznych. Wskazywano, że szczególnie w mniejszych miejscowościach będzie dzięki temu ułatwiony dostęp do pomocy. Centrum stwarza przy tym potencjał współpracy zawodów pomocowych.

 

W toku dyskusji wskazywano ponadto na konieczność zapewnienia takich ram formalno-prawnych i organizacyjnych wykonywania zawodów pomocowych, w tym zawodu psychoterapeuty, które stworzą warunki do godnego wykonywania tej pracy i w efekcie adekwatny prestiż społeczny specjalisty. Dostrzegalny był wątek potrzeby szacunku i uznania dla tej profesji – docenienia terapii i zawodu psychoterapeuty.

 

Ożywiona dyskusja, która nastąpiła po wystąpieniach panelistów, potwierdziła potrzebę i wartość wymiany poglądów i doświadczeń pomiędzy osobami wykonującymi zawody terapeutyczne.

 

Część plenarna

Po zakończeniu porannych sesji panelowych dotyczących podobieństw i różnic w zakresie poradnictwa i doradztwa, opieki i wychowania, pracy socjalnej, pracy środowiskowej oraz terapii odbyła się sesja plenarna z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.

 

Panel „Pomagać profesjonalnie – obszary praktyki zawodowej”

Moderatorem i prowadzącym dyskusję w panelu zatytułowanym „Pomagać profesjonalnie – obszary praktyki zawodowej” był dr hab. Marek Rymsza. W debacie wzięli udział moderatorzy i uczestnicy porannych paneli: dr Marcin Boryczko, Renata Mizerska, dr hab. Bohdan Skrzypczak, dr hab. Piotr Szukalski oraz Mirosława Zielony.

 

Na początku uczestnicy debaty przedstawili rezultaty dyskusji prowadzonych podczas poszczególnych porannych sesji panelowych.

Dr hab. Piotr Szukalski zrelacjonował prace grupy poradnictwo i doradztwo. Dyskusja w dużej mierze była poświęcona rezultatom prac podjętych po Kongresie Poradnictwa, który się odbył 1 lipca 2019 r. również w Gmachu Głównym Politechniki Warszawskiej. W ramach prac pokongresowych w Kancelarii Prezydenta RP została opracowana propozycja wspólnych standardów poradnictwa. Prelegent zachęcił do przesyłania uwag do przedstawionego na Kongresie Profesji i Zawodów Pomocowych dokumentu. Omówił również opracowaną w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów koncepcję programu systemowego wsparcia dla organizacji zajmujących się świadczeniem usług poradniczych, który zapewniłby stabilność finansowania pracy tych organizacji. Prof. Szukalski zwrócił uwagę na to, że wiele działań pomocowych opiera się na projektach, co stanowi zagrożenie dla ciągłości świadczenia pomocy. Przedstawił także założenia bazy poradnictwa, dzięki której będzie ułatwiony dostęp do informacji o podmiotach prowadzących pomoc poradniczą w całej Polsce.

 

Dr Marcin Boryczko, moderator panelu praca socjalna, podkreślił, że celem prowadzenia pracy socjalnej jest dobro osoby i rodziny i budowanie bezpiecznego środowiska wychowawczego. Pracownicy dążą do usamodzielnienia rodziny objętej opieką i wzmacnianie w niej więzi. Zauważył, że tym, co łączy wszystkich profesjonalistów zajmujących się pracą socjalną, jest praca w terenie, bezpośrednio z człowiekiem. Stwierdził, że w rozwoju i integracji profesji i zawodów pomocowych jest ważne zbudowanie silnej reprezentacji zawodowej.

 

Renata Mizerska, moderatorka panelu terapia, wskazywała na korzyści płynące z Kongresu, bo takie spotkania stwarzają przestrzeń do poznania się nawzajem przedstawicieli różnych profesji, a także obszarów kompetencji i wymiany doświadczeń. Zwróciła uwagę na brak możliwości awansu zawodowego przedstawicieli zawodów terapeutycznych, co wpływa na ich niski prestiż. Zwróciła uwagę na potrzebę lepszej informacji o działalności poszczególnych organizacji. Jej zdaniem w procesie integracji zawodów pomocowych warto czerpać z doświadczeń organizacji pozarządowych – stowarzyszeń i towarzystw zawodowych.

 

Dr hab. Bogdan Skrzypczak, moderator panelu praca środowiskowa, wyjaśnił, na czym polega praca środowiskowa. Zaznaczył, że istotą tej pracy jest budowanie relacji międzyludzkich oraz poczucia solidarności. Podkreślił, że wyróżnikiem pracy środowiskowej jest praca ze społeczeństwem, a nie z jednostką. Polega ona na budowaniu kapitału społecznego. Zwrócił również uwagę na korzyści płynące z połączenia sił profesjonalistów zajmujących się pracą środowiskową z przedstawicielami innych zawodów pomocowych, ponieważ wpłynie to na poszerzenie zakresu oddziaływania pracy środowiskowej, która często jest niewidoczna i pomijana np. w procesie rewitalizacji.

 

Mirosława Zielony, moderatorka panelu opieka i wychowanie, zwróciła uwagę na mocne zbiurokratyzowanie w systemie pomocy instytucjonalnej, którego skutkiem jest brak czasu na pracę z człowiekiem. Zaznaczyła, że obecnie brakuje płaszczyzny wymiany doświadczeń pomiędzy poszczególnymi jednostkami pomocowymi. Postulowała stworzenie zintegrowanego systemu pomocy od poziomu gminy, przez powiat, województwo do poziomu państwa.

 

Uczestnicy panelu zauważyli, że tym, co łączy różne profesje pomocowe, jest praca z człowiekiem. Zwrócili uwagę również na konieczność zintegrowania systemu pomagania, tak by osoba potrzebująca mogła otrzymać kompleksową pomoc. Wskazali na konieczność budowania tożsamości i prestiżu profesji i zawodów pomocowych, które obecnie nie cieszą się dużym uznaniem społecznym.

 

Wystąpienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy

Zobacz także: Prezydent RP na Kongresie Profesji i Zawodów Pomocowych

W swoim wystąpieniu Prezydent Andrzej Duda podziękował wszystkim osobom, zaangażowanym w pomoc potrzebującym. Równocześnie zwrócił uwagę, że poza wolontariuszami, dysponującymi wolnym czasem i chęciami pomocy, potrzebne jest też profesjonalne wsparcie w ramach zintegrowanego systemu. Przypomniał, że taki zintegrowany system jest możliwy m.in. dzięki centrom usług społecznych, organizowanym od nowego roku przez samorządy gminne na podstawie prezydenckiej inicjatywy ustawodawczej. Dzięki centrom zwiększy się dostęp mieszkańców do tego rodzaju usług, a samorządy gminne będą miały możliwość trafniej i bardziej kompleksowo odpowiedzieć na rosnące i zmieniające się potrzeby mieszkańców.

 

Prezydent wskazał na celowość przygotowania ustawy o działalności pomocowej, która stworzyłaby ramy dla funkcjonowania wszystkich zawodów i profesji pomocowych. Dodał, że można też rozważyć powołanie rady profesji i zawodów pomocowych, jako dobrowolnej, otwartej formy samorządu zawodowego, który wzmocniłby znaczenie i poprawił funkcjonowanie specjalistów świadczących profesjonalne wsparcie innym ludziom.

 

Wystąpienie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Marleny Maląg

Minister Marlena Maląg w swoim wystąpieniu odniosła się do wypowiedzi zawartych w panelu. Stwierdziła, że są one dobrą diagnozą obecnego stanu funkcjonowania profesji pomocowych. Podkreśliła, że profesje pomocowe są niezwykle ważne i potrzebne i że mogą się one organizować wokół centrów usług społecznych. Zadeklarowała podjęcie przez rząd działań mających na celu podniesienie rangi i godności zawodów pomocowych.

 

Panel „Profesje i zawody pomocowe – kierunki rozwoju i integracji”

Moderatorem i prowadzącym dyskusję w panelu zatytułowanym „Profesje i zawody pomocowe – kierunki rozwoju i integracji” był Andrzej Dera, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP. W debacie wzięli udział: Marek Balicki (Pełnomocnik Ministra Zdrowia do spraw reformy psychiatrii, członek sekcji Ochrona zdrowia Narodowej Rady Rozwoju), Elżbieta Bojanowska (Dyrektor Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych), Mirosław Grewiński (Prezes Zarządu Polskiego Towarzystwo Polityki Społecznej), Wojciech Kaczmarczyk (Dyrektor Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego), Dorota Rybarska-Jarosz (Przewodnicząca Konwentu Dyrektorów Regionalnych Ośrodków Polityki Społecznej, Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Szczecinie).

 

Celem dyskusji było przedstawienie przyszłych kierunków rozwoju sektora profesji i zawodów pomocowych. Marek Balicki jako jeden z niezbędnych kierunków sieciowania wskazał przykład konieczności budowy ściślejszej współpracy pomiędzy sektorem pomocowym a przedstawicielami zawodów medycznych pracujących w sektorze ochrony zdrowia w zakresie pomocy osobom z problemami zdrowia psychicznego. Brak kompatybilności dwóch systemów, tj. pomocy społecznej i ochrony zdrowia, sprawia, że osoby wymagające kompleksowej pomocy nie otrzymują jej. Odpowiedzią na przedstawiony problem jest skierowanie uwagi na środowisko lokalne, w którym żyje osoba wymagająca pomocy. Centra zdrowia psychicznego, które zostały wprowadzone w ramach pilotażu w 2018 r., orientują swoje działania na człowieka, a nie na potrzeby systemu czy też instytucji.

 

Podobną inicjatywą, która spaja dwa sektory jest projekt powstający w Kancelarii Prezydenta RP – Centra Zdrowia 75+. Instytucja ta ukierunkowana jest na pomoc osobom starszymi i ich najbliższym. Celem inicjatywy jest stworzenie na poziomie lokalnym ośrodków, które kompleksowo będą wspierać seniorów i łączyć sfragmentaryzowane elementy poszczególnych systemów.

 

Perspektywę badaczy polityki społecznych wobec działań integracyjnych środowiska pomocowego przedstawił prof. Mirosław Grewiński. Panelista zwrócił uwagę na zmianę paradygmatu, jaką wprowadzają centra usług społecznych, polegającą na przesunięciu punktu ciężkości z tradycyjnego patrzenia na politykę społeczną przez pryzmat zabezpieczenia potrzeb materialnych ludności na zabezpieczenie potrzeb niematerialnych poprzez usługi. Obecnie działania nad zwiększaniem dostępu do usług społecznych koncentrują się w trzech głównych obszarach: integracji usług, profesjonalizacji zarządzania, deinstytucjonalizacji. Szczególnie istotne są działania w obszarze integracji, ponieważ obecnie działający system jest systemem polityki społecznej o dużym stopniu instytucjonalnej fragmentacji. Ważnym obszarem działania państwa w zakresie integracji zawodów pomocowych jest usystematyzowanie istniejących zawodów pomocowych, przypisanie kompetencji niezbędnych do wykonywania danego rodzaju pracy oraz podjęcie skutecznych działań na rzecz podniesienia prestiżu tychże zawodów.

 

Na brak spójności i konieczność szerszej integracji pomiędzy system ochrony zdrowia a systemem pomocy społecznej zwróciła uwagę dr Elżbieta Bojanowska. Prelegentka podkreśliła także wagę działań integracyjnych w obliczy postępującego procesu starzenia się populacji, a szczególnie w obliczu zwiększającej się liczby osób najstarszych, tj. w wieku powyżej 80 lat.

 

Planując działania na rzecz integracji środowiska pomocowego, należy – według Wojciecha Kaczmarczyka – szczególną uwagę zwrócić na organizacje pozarządowe, które często są podmiotami bezpośrednio świadczącymi wsparcie w środowisku. Zdaniem panelisty w pracach nad utworzeniem rady profesji i zawodów pomocowych warto wykorzystać rozwiązania z doświadczeń i rozwiązań w zakresie mechanizmu dialogu obywatelskiego prowadzonego w ramach rad działalności pożytku publicznego, funkcjonujących na poziomie centralnym, wojewódzkim i lokalnym.

 

Dorota Rybarska-Jarosz wskazała na rolę sieci regionalnych ośrodków polityki społecznej w tworzeniu płaszczyzny do spotkania się różnych służb i podmiotów, które wypełniają zadania pomocowe na rzecz wspólnot lokalnych. To miedzy innymi dzięki działaniom ROPS następuje transmisja dobry praktyk, ciekawych rozwiązań i pomysłów w zakresie udzielania fachowego wsparcia i pomocy.

 

Kongres Profesji i Zawodów Pomocowych, organizowany pod auspicjami Prezydenta RP, to wydarzenie inicjujące prace nad integracją profesji i zawodów pomocowych. Kongres był okazją do wymiany doświadczeń przedstawicieli różnych środowisk zawodowych, a także do określenia tego, co profesjonalistów łączy, i wskazania płaszczyzn możliwej współpracy.

 

Pliki do pobrania

Poleć znajomemu